III OZ 517/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 25 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 lipca 2026 r., sygn. akt III SA/Po 741/26 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 24 lutego 2026 r., nr PDI.703.37.2026.BW w przedmiocie wyeliminowania naruszeń postanawia: oddalić zażalenie.

M. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) (dalej także jako: "skarżący", "wnoszący zażalenie") złożył skargę na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 24 lutego 2026 r., którym organ zarządził prowadzić gospodarowanie wytworzonymi odpadami o kodzie 10 01 03 zgodne z wymogami ochrony środowiska w tym zakresie, tj. w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, zakreślając termin realizacji od daty doręczenia zarządzenia. Odpis zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego został doręczony skarżącemu w dniu 3 marca 2026 r. Skarga na opisane zarządzenie pokontrolne została złożona przez skarżącego w siedzibie organu w dniu 2 lipca 2026 r. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 lipca 2026 r., sygn. akt III SA/Po 741/26, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu: odrzucił skargę. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WSA w Poznaniu wskazał, że stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Skarga wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Termin określony w art. 53 § 1 p.p.s.a. ma charakter terminu zawitego, a czynność podjęta po jego upływie jest bezskuteczna (art. 85 P.p.s.a.). WSA w Poznaniu podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie zaskarżone zarządzenie pokontrolne zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 3 marca 2026 roku. Oznacza to, że termin do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego upływał z dniem 2 kwietnia 2026 roku (czwartek), który nie był dniem wolnym od pracy. Tymczasem skarga wniesiona została w dniu 2 lipca 2026 roku, a więc po upływie ustawowego terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł o odrzuceniu skargi. Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wywiódł skarżący osobiście zaskarżając je w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz przywrócenie terminu do wniesienia skargi na zarządzenie pokontrolne z dnia 24 lutego 2026 r. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 86 § 1 p.p.s.a. oraz art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., poprzez odrzucenie skargi z powodu przekroczenia terminu, podczas gdy przekroczenie terminu nastąpił bez winy skarżącego wskutek długotrwałej choroby i przebywania na zwolnieniu lekarskim, a skarga została wniesiona w terminie 7 dni od dnia ustania przeszkody, tj. końca okresu niezdolności do pracy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a i 4b. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w dniu 2 lipca 2026 r. (okoliczność bezsporna), natomiast – jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru – zaskarżone zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska zostało skarżącemu doręczone w dniu 3 marca 2026 r. (okoliczność bezsporna). Wydane rozstrzygnięcie organu administracji publicznej zawierało w swej treści prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Doręczenie skarżącemu zarządzenia pokontrolnego w ww. dacie zapoczątkowało bieg 30-dniowego terminu do wystąpienia ze skargą inicjującą postępowanie sądowoadministracyjne, którego zakończenie nastąpiło w dniu 2 kwietnia 2026 r. Wniesienie skargi miało zatem miejsce z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a.. Konsekwencją wniesienia skargi po upływie ustawowo zakreślonego terminu stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. jest jej odrzucenie. W realiach rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji słusznie zastosował sankcję odrzucenia skargi jako wniesionej po upływie terminu przewidzianego do dokonania czynności, co czyni kwestionowane orzeczenie zasadnym i zgodnym z przepisami prawa. Nie sposób zatem przyjąć jak zarzucający skarżący w zażaleniu, że Sąd I instancji naruszył art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarga została wniesiona po terminie a wobec tego stosownie do ww. przepisu podlegała odrzuceniu. Nadmienić należy, że ocena zachowania przesłanek oraz wymogów formalnych skarg inicjujących postępowanie sądowoadministracyjne przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi dokonywana jest przez sądy na podstawie ściśle określonych norm przepisów postępowania, w tym w szczególności art. 50 – 51 p.p.s.a. w zakresie podmiotów uprawnionych do wystąpienia ze skarga, art. 52 p.p.s.a. w zakresie konieczności uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, art. 57 § 1 – 3 p.p.s.a. w zakresie elementów obligatoryjnych tychże pism procesowych, a także art. 53 p.p.s.a. w zakresie terminu do ich wniesienia. Dopiero kumulatywnie spełnienie wszystkich warunków ze wskazanych przepisów uzasadnia nadanie skardze biegu i merytoryczne rozpoznanie sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny. Art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie zawiera w tym zakresie żadnej uznaniowości sądu ani możliwości wybiórczego traktowania tego wymogu. Jakiekolwiek okoliczności wpływające na uchybienie tego terminu nie mogą stanowić podstawy do jego przedłużenia, a jedynie potencjalny przyczynek ewentualnego przywrócenia, co jednakże wymaga określonej inicjatywy procesowej skarżącego oraz spełnienia dalszych wymogów formalnych. Dodać należy, że skarżący wraz z przedmiotowym zażaleniem wniósł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w konsekwencji, jeśli w postępowaniu przed Sądem I instancji dojdzie ewentualnie do skutecznego przywrócenia terminu do wniesienia skargi, skardze tej zostanie nadany dalszy bieg, a więc strona uniknie negatywnych skutków procesowych odrzucenia skargi. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.