III OZ 427/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 6 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 20 marca 2026 r. sygn. akt III SA/Kr 1750/24 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi J.J. na postępowanie Starosty Oświęcimskiego z 24 września 2024 r. znak SGG.6620.5.53.2023.JS postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 20 marca 2026 r., sygn. akt III SA/Kr 1750/24, odrzucił zażalenie skarżącego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 4 lutego 2026 r., wzywające do wykonania prawomocnych zarządzeń w przedmiocie wpisów sądowych. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniami z 28 kwietnia 2025 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisów w wysokości po 100 zł od zażaleń na postanowienia z 19 lutego 2025 r. w przedmiocie sprostowania oraz odrzucenia zażalenia. Wpisy należało uiścić w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisów zarządzeń, pod rygorem odrzucenia zażaleń. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe zarządzenia. Postanowieniem z 15 lipca 2025 r. WSA w Krakowie odrzucił je z uwagi na niewskazanie, które z zarządzeń z 28 kwietnia 2025 r. zostało zaskarżone. Zażalenie skarżącego na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 grudnia 2025 r., sygn. akt III OZ 655/25. Następnie zarządzeniem z 4 lutego 2026 r. skarżący został wezwany do wykonania prawomocnych zarządzeń z 28 kwietnia 2025 r. przez uiszczenie wpisów w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia zażaleń. Pismem z 27 lutego 2026 r. skarżący wniósł zażalenie na to zarządzenie. WSA uznał, że zażalenie na zarządzenie przewodniczącego jest dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy możliwość jego wniesienia została przewidziana w ustawie. Ponieważ przepisy p.p.s.a. nie przewidują zażalenia na zarządzenie wzywające do wykonania prawomocnych zarządzeń dotyczących uiszczenia kosztów sądowych, Sąd odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne na podstawie art. 198 w związku z art. 197 § 2 i art. 178 p.p.s.a. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia wymienione w tym przepisie. Stosownie natomiast do art. 198 p.p.s.a. przepisy dotyczące zażaleń stosuje się odpowiednio do zarządzeń przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje możliwość wniesienia na nie zażalenia. Jednym z takich przypadków jest określone w art. 227 § 1 p.p.s.a. zażalenie na zarządzenie przewodniczącego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Przepis ten dotyczy zarządzenia rozstrzygającego o obowiązku poniesienia kosztów sądowych, w tym wzywającego do uiszczenia wpisu. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 10 kwietnia 2025 r., sygn. akt I OZ 195/25, art. 227 § 1 p.p.s.a. odnosi się do zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego, nie obejmuje natomiast późniejszego wezwania do wykonania wcześniejszego, prawomocnego zarządzenia w tym przedmiocie. Rozróżnienie to wynika z odmiennej funkcji obu czynności. Pierwsze zarządzenie określa obowiązek uiszczenia wpisu i jego wysokość, natomiast kolejne wezwanie nie rozstrzyga ponownie o kosztach sądowych, lecz jedynie przypomina stronie o konieczności wykonania obowiązku wynikającego z prawomocnego zarządzenia. Nie otwiera ono zatem ponownie możliwości kwestionowania tego obowiązku ani wysokości wpisu. Zażalenie na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wpisu jest więc niedopuszczalne. W rozpoznawanej sprawie obowiązek uiszczenia wpisów oraz ich wysokość zostały określone w zarządzeniach Przewodniczącego Wydziału z 28 kwietnia 2025 r. Skarżący podjął próbę ich zaskarżenia, jednak jego zażalenie zostało odrzucone postanowieniem WSA w Krakowie z 15 lipca 2025 r., a zażalenie na to postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z 3 grudnia 2025 r., sygn. akt III OZ 655/25. Zarządzenia z 28 kwietnia 2025 r. stały się zatem prawomocne. Zarządzenie z 4 lutego 2026 r. nie określało ponownie obowiązku uiszczenia wpisów ani ich wysokości, lecz jedynie wzywało skarżącego do wykonania prawomocnych zarządzeń z 28 kwietnia 2025 r. Nie stanowiło zatem zarządzenia w przedmiocie kosztów sądowych w rozumieniu art. 227 § 1 p.p.s.a. i nie podlegało zaskarżeniu. Wniesienie zażalenia na to zarządzenie nie mogło również prowadzić do ponownego badania prawidłowości prawomocnych zarządzeń ustalających obowiązek uiszczenia wpisów. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zatem uznał zażalenie za niedopuszczalne i odrzucił je na podstawie art. 198 w związku z art. 197 § 2 i art. 178 p.p.s.a. Treść rozpoznawanego obecnie zażalenia nie daje podstaw do zakwestionowania tego stanowiska. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.