III OZ 354/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 486/22 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 486/22 w sprawie ze skargi L.K. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 29 kwietnia 2022 r., nr DSE3-K0918-D1819-15/22 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, postanowieniem z dnia 22 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 486/22, odmówił L.K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podniósł, że skarżący w ogóle nie uprawdopodobnił powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, a w związku z tym nie można też było ocenić, kiedy przyczyna uchybienia terminu ustała. Tym samym brak było podstaw do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z powyższym rozstrzygnięciem Sądu nie zgodził się skarżący, który wniósł zażalenie, podnosząc, że w dniu 7 marca 2023 r., podczas sprzątania mieszkania znalazł przesyłkę sądową zawierającą odpis sentencji wyroku WSA w Lublinie z dnia 29 listopada 2022 r. Wtedy też okazało się, że przesyłkę tę w dniu 13 grudnia 2022 r. odebrała żona skarżącego, o czym zapomniała go poinformować. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. W myśl zaś art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Stosownie zaś do treści art. 87 § 2 P.p.s.a. w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zatem w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz wskazać, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu. Jeśli wniosek o przywrócenie terminu nie spełnia powyższych wymagań, powinno zostać wszczęte tzw. postępowanie naprawcze w trybie art. 49 P.p.s.a. Mimo że w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie podjął działań zmierzających do ustalenia przesłanek określonych w art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a., to jednak, skoro skarżący w zażaleniu podał, że w dniu 7 marca 2023 r. dowiedział się o treści wyroku WSA w Lublinie oraz podniósł, że brak jego winy w uchybieniu terminu wynika z nieprzekazania mu przez żonę informacji o odbiorze przesyłki sądowej, to, w ocenie NSA, niezasadnym było uchylenie zaskarżonego postanowienia. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie mógł również ocenić zasadność wniosku o przywrócenie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ustawowym terminie, tj. w terminie siedmiu dni od dnia ustania wskazywanej przez skarżącego okoliczności uchybienia terminowi. Skarżący wskazał, że w dniu 7 marca 2023 r. zapoznał się z wyrokiem Sądu pierwszej instancji, a w dniu 13 marca 2023 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia. Rozstrzygnięcia wymagało zatem, czy w sprawie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Wskazać należy, że podjęcie się przez domownika odbioru korespondencji kierowanej do strony, nakłada na niego obowiązek należytego zadbania o interesy adresata i niezwłocznego powiadomienia go o nadejściu przesyłki. Niedochowanie należytej staranności przez taką osobę i nieprzekazanie przesyłki sądowej do rąk skarżącego, nie stanowi wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu i nie wskazuje na brak winy skarżącego w powstaniu uchybienia procesowego. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 72 § 1 P.p.s.a odebranie przesyłki przez dorosłego domownika jest uważane za skuteczne jej doręczenie samemu adresatowi. Oznacza to, że ewentualne skutki niedochowania należytej stronności (zaniedbanie, zapomnienie, zaniechanie) przez domownika, który podjął się odbioru korespondencji obciążają skarżącego. Skarżący będzie więc ponosić konsekwencje jakie wynikają z doręczenia pisma nawet wówczas, gdy pismo jest doręczane podczas jego nieobecności pod wskazanym adresem (por. postanowienia NSA z: 10 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 174/09; 25 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 60/11). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.