III OZ 269/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 45/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 25 października 2024 r. nr SKO.4104.10.2024 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 5 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 45/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: "WSA w Rzeszowie"), po rozpoznaniu wniosku A.W. (dalej: "skarżący") odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: "SKO") z 25 października 2024 r., nr SKO.4104.10.2024 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów. W uzasadnieniu orzeczenia WSA w Rzeszowie wskazano, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Strona lakonicznie uzasadniła swój wniosek i nie przedstawiła żadnych dokumentów, które zobrazowałyby jej sytuację majątkową. Wniosek nie zawiera konkretnych informacji, z których Sąd I instancji mógłby wywnioskować, że odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowodowałaby nieodwracalne skutki. Nie jest znany stan majątkowy skarżącego, w tym dochodowość (jej brak) prowadzonej działalności gospodarczej, nie sposób zatem ocenić czy rzeczywiście zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji. Sam fakt istnienia obowiązku wykonania decyzji nie może stanowić przesłanki motywującej wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Zdaniem Sądu I instancji również fakt przebywania przez skarżącego w zakładzie karnym nie może stanowić przesłanki uzasadniającej stronie udzielenia ochrony tymczasowej. Obowiązkiem strony było uprawdopodobnienie, że na skutek ewentualnego wykonania zastępczego, zasugerowanego przez pełnomocnika w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie - grozi jej szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty. Tego jednak skarżący nie wykazał. Podkreślone przez Sąd I instancji na marginesie zostało że decyzja organu I instancji skierowana jest do dwóch osób – skarżącego i D.W. Mając na uwadze powyższe, koszty wykonania zaskarżonej decyzji nie obciążają jednostronnie skarżącego. Pismami z 18 lutego 2025 r. oraz 19 lutego 2025 r. skarżący wywiódł zażalenie na postanowienie WSA w Rzeszowie z 5 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 45/25. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że z uwagi na pobyt w zakładzie karnym skarżący nie jest w stanie wykonać nakazu zawartego w treści decyzji oraz nie posiada środków na usunięcie tak ogromnej ilości odpadów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest ponowna ocena wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, lecz kontrola postanowienia wydanego przez Sąd I. instancji. Przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby stanowić uzasadniony zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania sądowadministracyjnego oraz doprowadzić do niedopuszczalnej sytuacji, w której zażalenie ze środka zaskarżenia stałoby się pismem uzupełniającym kompletny z punktu widzenia wymogów formalnych wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej (por. postanowienia NSA z dnia: 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OZ 375/09, 29 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1240/11; 3 marca 2016 r., sygn. akt I FZ 33/16 oraz J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 212-213). Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę skarżącą we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi zatem nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Pojęcie "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" wymagają uzasadnienia w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. m.in. postanowienia NSA: z 29 kwietnia 2021 r., I GSK 335/21, z 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Samo powołanie określonych twierdzeń na okoliczności związane z sytuacją materialną czy majątkową skarżącego nie jest wystarczające do uznania, że wniosek spełnia przesłanki zawarte w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. (post. NSA: z 3.7.2014 r., sygn. akt II OZ 661/14, z 6.2.2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, z 18.3.2010 r., sygn. akt II FSK 502/09 - CBOSA). Przenosząc wyżej poczynione rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należało, że skarżący nie przedstawił w jaki sposób wykonanie zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji wykraczać będzie poza normalne następstwa wykonania decyzji nakazującej usunięcie odpadów. W treści wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący nie zawarł pogłębionej argumentacji odnoszącej się np. do sytuacji finansowej poprzestając na gołosłownych twierdzeniach. Skarżący nie przedstawił swojej sytuacji finansowej. Wśród załączników skargi oraz zażalenia nie znajdują się dokumenty, które przedstawiałby jego sytuację majątkową w jakkolwiek pełny sposób, a sama argumentacja przedstawiona w zażaleniu ma ogólny i powierzchowny charakter. Podobnie sam fakt pozbawienia wolności nie oznacza automatyzmu w zakresie udzielenia ochrony tymczasowej. Odnotować należy, że przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie można utożsamiać z oceną legalności wydanej decyzji. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd (zob. postanowienie NSA z 18.03.2014 r., II OZ 250/14, LEX nr 1447295). Oznacza to, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd nie może dokonać merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji, tzw. przedsądu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.