III OSK 2048/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku syndyka masy upadłości B. sp. z o.o. spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej syndyka masy upadłości B. sp. z o.o. spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1123/23 w sprawie ze skargi syndyka masy upadłości B. sp. z o.o. spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 12 czerwca 2023 r., nr SKO.OŚ/4170/137/2023 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z 14 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1123/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę syndyka masy upadłości B. sp. z o.o. spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w W. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 12 czerwca 2023 r., nr SKO.OŚ/4170/137/2023 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Syndyk masy upadłości B. sp. z o.o. spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w W. Następnie w piśmie z 25 kwietnia 2025 r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 8 lutego 2023 r., nr WS-06.6236.24.2020.MKr, utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 12 czerwca 2023 r., nr SKO.OŚ/4170/137/2023. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Wyjaśnić należy, iż instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu została powołana do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie taki akt mógłby dla strony wywołać, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie tego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo, o którym mowa w cytowanym przepisie oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich przypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie i przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Przesłanki w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie, na skutek uwzględnienia skargi – wzruszony. Podkreślenia wymaga, że samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego nie oznacza automatyzmu w blokowaniu realizacji wynikających z niego praw i obowiązków. W takim przypadku Sąd ocenia, czy podane przez stronę okoliczności wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, aby sąd, w oparciu o konkretne dane, mógł stwierdzić, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania aktu istotnie trudne do odwrócenia. Zauważyć należy, iż wykonanie każdego aktu pociąga za sobą określone konsekwencje, zaś jego uchylenie powoduje, że wykonanie tego aktu okazuje się zbędne. Istotą ochrony tymczasowej jest przeciwdziałanie takim skutkom wydanego aktu, które byłyby trudne do naprawienia pomimo przywrócenia stanu sprzed jego wydania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie uprawdopodobnił w sposób wystarczający przesłanek wskazanych w cytowanym przepisie. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. W pierwszej kolejności skarżący wskazał, że istnieją uzasadnione wątpliwości w zakresie możliwości nałożenia obowiązku usunięcia odpadów, zauważając, że przypadkiem uzasadniającym wstrzymanie wykonania decyzji jest prawdopodobieństwo wadliwości decyzji nieostatecznej. Okoliczność ta nie może uzasadniać wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ jest przedmiotem sprawy i jest rozpatrywana w ramach kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Tego rodzaju kontrola nie jest natomiast przeprowadzania przez wojewódzki sąd administracyjny, jak i przez Naczelny Sąd Administracyjny w toku rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto skarżący wskazał, że wykonanie decyzji w zakreślonym w niej terminie powodowałoby, że syndyk niemający w masie upadłości nawet środków na wykonanie nałożonego przez organ obowiązku musiałby w trybie natychmiastowym zamknąć upadłość. Jednak skarżący nie wskazał, chociażby w przybliżeniu, z jakimi kosztami będzie wiązało się wykonanie zaskarżonej decyzji oraz jaki będzie miało to wpływ na zaspokajanie zobowiązań spółki w upadłości. Obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie oznacza, że wnioskodawca może poprzestać na gołosłownych twierdzeniach. Natomiast sama okoliczność, że spółka pozostaje w upadłości nie powoduje, że niejako automatycznie dochodzi do wstrzymania wykonania decyzji nakładających na taką spółkę określone obowiązki. Tego rodzaju wyjątku od zasady wykonalności ostatecznej decyzji nie przewidują przepisy powszechnie obowiązującego prawa. Argumentacja sformułowana w przedmiotowym wniosku stanowi w istocie polemikę z treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia, z którym skarżący się nie zgadza. Oznacza to, że na podstawie tak sformułowanego wniosku, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał możliwości wstrzymania wykonania decyzji. Z tych względów i na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.