III OZ 249/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 stycznia 2025 r., sygn. akt II SAB/Rz 119/24 o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi P.D. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 15 stycznia 2025 r., sygn. akt II SAB/Rz 119/24, odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 6 listopada 2024 r., sygn. akt II SAB/Rz 119/24. W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji podał, że w rozpoznawanej sprawie wyrok został wydany w dniu 6 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Odpis sentencji wyroku wysłano na adres zamieszkania skarżącego. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz danych ze strony Poczty Polskiej (emonitoring.poczta-polska.pl) wynika, że przesyłka z uwagi na nieobecność adresata została złożona w dniu 8 listopada 2024 r. w placówce operatora pocztowego. Pierwsze awizowanie nastąpiło 8 listopada 2024 r., a drugie - 18 listopada 2024 r. Finalnie przesyłka została odebrana przez skarżącego w dniu 25 listopada 2024 r. Powyższe oznacza, że w 14-dniowym terminie liczonym od dnia złożenia pisma w placówce operatora pocztowego, pismo nie zostało podjęte przez adresata. Skutek jego doręczenia, stosownie do art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "P.p.s.a."), nastąpił w dniu 22 listopada 2024 r., a siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął z dniem 29 listopada 2024 r. Późniejsze odebranie pisma przez skarżącego nie miało wpływu na rozpoczęcie biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Nie ma bowiem przepisu, który nakazywałby odmienne obliczanie terminu w sytuacji podjęcia pisma przez adresata po upływie 14-dniowego terminu przechowania tego pisma przez operatora pocztowego niż art. 73 § 4 w zw. z art. 73 § 1 P.p.s.a. W konsekwencji, skoro skutek doręczenia odpisu sentencji wyroku nastąpił 22 listopada, to wniosek o sporządzenie uzasadnienia z dnia 2 grudnia 2024 r. został zgłoszony po upływie terminu. Okoliczność ta, zgodnie z art, 141 § 3 P.p.s.a., obliguje Sąd do orzeczenia o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku. Z powyższym postanowieniem nie zgodził się skarżący, wnosząc zażalenie i domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Skarżący wskazał, że przesyłkę odebrał prawidłowo po awizowaniu przez państwowego operatora pocztowego (odpowiadającego za terminowość i prawidłowość doręczeń) w przysługującym ustawowo terminie, a zatem wniosek o uzasadnienie został złożony w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy wniosek skarżącego o sporządzenie uzasadnienia wyroku, został złożony w terminie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że doręczenie przesyłki sądowej zawierającej odpis sentencji wyroku z dnia 6 listopada 2024 r. wraz ze stosownym pouczeniem o terminie i sposobie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, nastąpiła zgodnie z art. 73 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 P.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 P.p.s.a.). W myśl art. 73 § 4 P.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Z treści art. 73 § 1 i § 4 P.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia, tj. awizo. Przepisy te wprowadzają fikcję prawną doręczenia, co oznacza, że na ich podstawie – wbrew faktom – uznajemy przesyłkę za doręczoną, a skutek ten zachodzi z mocy samego prawa "z upływem ostatniego dnia okresu". Doręczenie zastępcze jest w pełni skuteczne i wywiera takie same skutki, jak doręczenie właściwe pisma adresatowi. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Również wtedy, gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach, w dalszym ciągu będzie miała zastosowanie wynikająca z art. 73 § 4 P.p.s.a. fikcja prawna wcześniejszego doręczenia. Oznacza to, że późniejsze odebranie pisma, a więc po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 P.p.s.a., na skutek jego przetrzymywania przez operatora pocztowego, nie niweczy skutków doręczenia pisma w trybie art. 73 P.p.s.a. Dlatego też, fakt odebrania pisma z urzędu pocztowego przez skarżącego po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 P.p.s.a., potwierdzony stosownym stemplem pocztowym, nie ma wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 P.p.s.a. Z uwagi na powyższe uznać należy, iż Sąd I instancji prawidłowo uznał, że doręczenie zastępcze przesyłki sądowej nastąpiło 22 listopada 2024 r., natomiast termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku upłynął dla skarżącego w dniu 29 listopada 2024 r. Skarżący zaś nadał przesyłkę zawierającą wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w dniu 2 grudnia 2024 r., a zatem po upływie terminu na jego wniesienie określonego w art. 141 § 1 P.p.s.a. WSA w Rzeszowie zasadnie zatem odmówił skarżącemu sporządzenia uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku, z uwagi na uchybienie terminu do złożenia tego wniosku. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.