III OZ 245/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 marca 2026 r., sygn. akt III SAB/Gl 271/25 w sprawie ze skargi A.G. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach w przedmiocie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 16 marca 2026 r., sygn. akt III SAB/Gl 271/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA, Sąd I instancji) odrzucił skargę A.G. (dalej: skarżący) na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach w przedmiocie informacji publicznej. W uzasadnieniu wskazano, że pismem z 18 czerwca 2025 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach w przedmiocie informacji publicznej. W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 8 lipca 2025 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. Postanowieniem z 14 października 2025 r., sygn. akt III SPP/Gl 219/25 starszy referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie te zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach z 16 grudnia 2025 r. Wobec powyższego wezwaniem z 5 lutego 2026 r. skarżący został zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Dla dokonania tej czynności wyznaczony został siedmiodniowy termin liczony od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Korespondencję skutecznie doręczono skarżącemu 27 lutego 2026 r. W wyznaczonym terminie skarżący nie uiścił wymaganego wpisu sądowego od skargi, natomiast pismem z 2 marca 2026 r. zwrócił się o rozłożenie wpisu na raty po 10 zł. Pismem z 5 marca 2026 r. skarżący został poinformowany o braku możliwości rozłożenia na raty wymaganego wpisu od skargi. Wobec powyższego, Sąd I instancji uznał, że mimo prawidłowego wezwania zawierającego pouczenie o konsekwencjach prawnych niedokonania powyższej czynności, skarżący nie uiścił wymaganego wpisu od skargi i w konsekwencji skarga podlega odrzuceniu. Jednocześnie wskazano, że wniosek o rozłożenie na raty wpisu od skargi nie przerwał skutecznie biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Bieg 7-dniowego terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi może być przerwany jedynie zażaleniem lub wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w sytuacji, gdy do strony skierowano wezwanie z art. 220 § 1 p.p.s.a., a nie wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia. Zażalenie na postanowienie Sądu I instancji wywiódł skarżący wnosząc o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia lub jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę, z uwagi na nieuzupełnienie braku fiskalnego skargi. Stosownie do treści art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie natomiast z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braku fiskalnego skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Z akt przedmiotowej sprawy wynika także, że skarżący nie należy do podmiotów zwolnionych z obowiązku uiszczania kosztów sądowych wymienionych w art. 239 p.p.s.a. Przypomnieć również należy, że postanowieniem z 16 grudnia 2025 r., sygn. akt III SPP/Gl 219/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego z 14 października 2025 r. odmawiające przyznania skarżącemu prawa pomocy. W zaistniałych okolicznościach uznać należało, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Skarżący, po wyczerpaniu trybu instancyjnego w zakresie prawa pomocy, zasadnie został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Do dnia wydania zaskarżonego postanowienia opłata nie została uiszczona, co uzasadniało zastosowanie przez Sąd I instancji art. 220 § 3 p.p.s.a. Jak słusznie również wskazał Sąd I instancji, nie przerwał skutecznie biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego złożony przez skarżącego wniosek o rozłożenie na raty wpisu od skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.