III OZ 211/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 stycznia 2024 r., sygn. akt III SO/Gl 2/24 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od wniosku H. S. w przedmiocie wymierzenia grzywny Dyrektorowi [...] za nieprzekazanie akt sprawy postanawia: oddalić zażalenie.

Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarządzeniem z 18 stycznia 2024 r., sygn. akt III SO/Gl 2/24 - na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn.) zm., dalej: p.p.s.a. - wezwał H. S. do uiszczenia wpisu sądowego od wniosku o wymierzenie Dyrektorowi [...] grzywny, w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., w kwocie 100 zł stosownie do § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 535), dalej zwanego "rozporządzeniem". Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył H. S., kwestionując jego prawidłowość. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 214 § 1 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Ponadto w myśl art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. Z powołanych przepisów wynika zasada odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego, zaś odstępstwo od tej zasady może mieć miejsce w przypadkach określonych w ustawie (M. Niezgódka-Medek [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, LEX el. 2019, komentarz do art. 214). Jednym z takich przypadków jest możliwość przyznania stronie prawa pomocy, uregulowanego w art. 243 – 262 p.p.s.a., drugim zaś zwolnienie z mocy ustawy, zgodnie z art. 239 - 242 p.p.s.a. Sprawa niniejsza została zainicjowana przez H. S. wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Mając zatem na uwadze przedmiot sprawy przypomnieć trzeba uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FPS 1/08. W uchwale tej zajęto stanowisko, że "wniosek o wymierzenie organowi grzywny, wymieniony w art. 55 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 p.p.s.a., od którego na podstawie art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. pobiera się wpis sądowy.". Wysokość wpisu od wniosku o wszczęcie postępowania została określona w § 4 rozporządzenia i wynosi, bez względu na przedmiot sprawy, 100 zł. W rozpatrywanej sprawie H. S. nie jest zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy p.p.s.a. Ponadto nie przyznano mu prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy że prawidłowo Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarządzeniem z 18 stycznia 2024 r., sygn. akt III SO/Gl 2/24, wezwał H. S. do uiszczenia wpisu sądowego od wniosku o wymierzenie grzywny. Prawidłowo też określono wysokość wpisu od tego wniosku na kwotę 100 zł, zgodnie z art. § 4 rozporządzenia. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 w zw. z art. 198 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji