III OZ 184/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 stycznia 2026 r., sygn. akt III SA/Gl 709/25 o odrzuceniu skargi kasacyjnej T.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 października 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 709/25 w sprawie ze skargi I.M. na uchwałę Rady Gminy P. z dnia [...] 2009 r., nr [...] w przedmiocie uchwalenia Statutów Sołectw Gminy P. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 21 stycznia 2026 r., sygn. akt III SA/Gl 709/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: Sąd I instancji, WSA) odrzucił skargę kasacyjną T.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 13 października 2025 r. o odrzuceniu skargi I.M. na uchwałę Rady Gminy P. z dnia [...] 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia Statutów Sołectw Gminy P. (pkt 1) oraz zwrócił T.M. kwotę 150 złotych uiszczoną na poczet wpisu od skargi kasacyjnej (pkt 2). W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że odpisy orzeczenia z 13 października 2025 r. wraz z uzasadnieniem zostały doręczone stronom postępowania występującym w niniejszej sprawie, a więc skarżącej i organowi administracji publicznej. Tymczasem pismem z 17 listopada 2025 r. T.M. wskazując siebie jako uczestnika postępowania wniósł skargę kasacyjną od ww. orzeczenia. Zarządzeniem z 21 listopada 2025 r. został on wezwany do nadesłania pełnomocnictwa do występowania w imieniu skarżącej przez sądami administracyjnymi z informacją wyjaśniającą, że w postępowaniu ze skargi I.M. nie występuje jako uczestnik, może zaś być pełnomocnikiem skarżącej po nadesłaniu stosownego pełnomocnictwa. W odpowiedzi na wezwanie, T.M. nie nadesłał stosownego pełnomocnictwa, wskazując, że w sprawie "występuje jedynie jako uczestnik". Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, że wniesiona przez ten podmiot skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, albowiem nie posiada on legitymacji skargowej w badanej sprawie. Zażalenie na postanowienie Sądu I instancji z 21 stycznia 2026 r. wywiódł T.M. i wnosząc o uchylenie ww. postanowienia w pkt 1, zarzucił obrazę art. 178 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 173 § 2 ustawy dnia z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), skargę kasacyjną może wnieść strona, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców lub Rzecznik Praw Dziecka po doręczeniu im odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Z konstrukcji powołanej normy prawnej wynika, że krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi kasacyjnej jest zamknięty i ogranicza się jedynie do tych, które zostały wymienione w tym przepisie. Dodatkowym warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi kasacyjnej jest oficjalne doręczenie przez sąd wskazanym podmiotom odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Zasadą jest, że wniesienie skargi kasacyjnej przez nieuprawniony podmiot, m.in. przez podmiot, który nie był stroną lub uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego przed Sądem pierwszej instancji powoduje jej odrzucenie. Niedopuszczalna skarga kasacyjna podlega bowiem odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 178 p.p.s.a. Skoro zaś T.M. nie wykazał statusu strony postępowania sądowoadministracyjnego w tej sprawie (ani nie jest również uczestnikiem postępowania), nie posiadał uprawnienia do złożenia skargi kasacyjnej. Z akt sprawy wynika, iż w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, T.M. został błędnie poinformowany, że występuje w sprawie jako uczestnik postępowania, podczas gdy status taki nie znajdował oparcia w przepisach prawa ani nie wynikał z akt sprawy. Okoliczność ta nie mogła wywołać skutków prawnych w zakresie legitymacji do wniesienia skargi kasacyjnej, status uczestnika postępowania wynika bowiem z regulacji ustawowych oraz akt sprawy, a nie pouczeń o charakterze informacyjnym. Dodatkowo wskazać należy, że T.M. nie doręczono odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem, gdyż nie posiadał on w sprawie przymiotu strony ani uczestnika postępowania. Tym samym nie był on uprawniony do wniesienia skargi kasacyjnej. Złożone przez niego oświadczenie o "potwierdzeniu wszystkich czynności zdziałanych przez I.M. w moim imieniu i ze skutkiem dla mnie jako uczestnika (skarżącego)" pozostaje irrelewantne w okolicznościach niniejszej sprawy, gdyż nie może prowadzić do powstania legitymacji procesowej ani sanować braku umocowania do działania w sprawie. Niezależnie od powyższego, T.M., działający jako adwokat, zobowiązany jest do dochowania należytej staranności zawodowej, w tym do samodzielnej oceny swojej pozycji procesowej oraz spełnienia wymogów formalnych środka zaskarżenia. Zaniechanie w tym zakresie nie może być usprawiedliwione treścią błędnej informacji udzielonej w wyniku wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.