III OZ 174/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. Ł. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2020 r., sygn. akt II SAB/Wa 501/19 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi W. Ł. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 stycznia 2019 r., sygn. akt II SAB/Wa 473/18 postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 8 października 2020 r., sygn. akt II SAB/Wa 501/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie W. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2020 r. o odrzuceniu wniosku W. Ł. o wyłączenie od orzekania sędzi Agnieszki Góry-Błaszczykowskiej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że w katalogu, o którym mowa w art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), który przewiduje rodzaje postanowień sądu administracyjnego, od których przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie mieści się postanowienie odrzucające wniosek o wyłączenie sędziego. Możliwość wniesienia zażalenia na takie postanowienie nie przewiduje również żaden inny przepis Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zażalenie na to postanowienie wniósł skarżący, zarzucając mu naruszenie: - art. 21 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 19 p.p.s.a. przez uchybienie procesowe Sądu I instancji, albowiem istnieją przesłanki co do braku bezstronności sędziego Agnieszki Góry-Błaszczykowskiej w myśl iudex suspectus w związku z tym, że wadliwie prowadzi postępowanie oraz naruszenie art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności przez jego nie zastosowanie w związku z wyrokiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 3 lipca 2012 r., sprawa 66484/09, a w konsekwencji naruszenie prawa do obiektywnego i niezawisłego sądu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, - art. 21 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 19 p.p.s.a. przez uchybienie procesowe Sądu I instancji, albowiem nie przestrzegano dobrych obyczajów, profesjonalności, procedur w toku postępowania sądowoadministracyjnego o sygn. akt II SAB/Wa 501/19 przez sędziego Agnieszkę Górę-Błaszczykowską, mając na uwadze wykładnię wyroku Sądu Najwyższego wyrażoną w tezie wyroku z dnia 6 listopada 2007 r. w sprawie V KK 33/07, - art. 21 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 19 p.p.s.a. przez uchybienie procesowe Sądu I instancji, albowiem nie przestrzegano dobrych obyczajów, profesjonalności, procedur w toku postępowania sądowoadministracyjnego o sygn. akt II SAB/Wa 501/19 przez sędziego Agnieszkę Górę-Błaszczykowską, mając na uwadze wyrok TK z 27 stycznia 1999 r., K 1/98, - art. 21 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 19 p.p.s.a. przez uchybienie procesowe Sądu I instancji, albowiem naruszono zasadę bezstronności i zasadę swobodnej oceny w postępowaniu sądowoadministracyjnym w postępowaniu o sygn. akt II SAB/Wa 501/19 przez sędziego Agnieszkę Górę-Błaszczykowską przez brak zawiadomienia o konieczności swojego wyłączenia i powstrzymania się od udziału w niniejszej sprawie, gdyż sędzia był wyłączany wnioskami w sprawach o sygnaturze podanych w zażaleniu i de facto taka sytuacja budzi uzasadnione wątpliwości co do obiektywności sędziego i nie odpowiada konstytucyjnemu standardowi prawa do bezstronnego sądu, - art. 22 p.p.s.a. w zw. z art. 19 p.p.s.a. albowiem sędzia Ewa Radziszewska-Krupa winna zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia według iudex suspectus, ponieważ została wyłączona wnioskami skarżącego w sprawach o sygnaturze podanej w zażaleniu, co w konsekwencji uzasadnia wyłączenie jej od udziału w przedmiotowej sprawie na zasadzie art. 21 p.p.s.a., gdyż sędzia mogła czuć się związana swoim stanowiskiem i poglądami, - art. 22 § 2 p.p.s.a. albowiem sąd wadliwie rozpoznał wniosek z 3 czerwca 2020 r., gdyż nie było takiego wniosku pod sygn. akt II SAB/Wa 501/19. Wniesiono o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub zmianę postanowienia, uchylenie lub zmianę czynności procesowej z 14 lipca 2020 r. WSA w Warszawie, uchylenie wszystkich czynności procesowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym w WSA w Warszawie o sygn. akt II SAB/Wa 501/19, wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 501/19 w związku z pozbawieniem skarżącego możliwości uczestniczenia w postępowaniu, gdyż zaistniało uchybienie procesowe przez notoryczne wydawanie zarządzeń o przeprowadzeniu posiedzeń niejawnych, zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a nadto na postanowienia enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Zażalenie skarżącego jest niedopuszczalne, gdyż na postanowienie o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sędziego, wydane na podstawie art. 22 § 4 p.p.s.a., zażalenie nie przysługuje. Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 6 p.p.s.a. zażalenie przysługuje na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego. Żaden przepis Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie stanowi, by zażalenie przysługiwało na postanowienie o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sędziego wydane na podstawie art. 22 § 4 p.p.s.a. Taką literalną wykładnię przepisów potwierdza cel wprowadzenia do postępowania przed sądami administracyjnymi przepisu umożliwiającego odrzucenie ponownego wniosku o wyłączenie sędziego. Celem tym było – jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), którą do art. 22 p.p.s.a. dodano § 4 przewidujący, m.in., że ponowny wniosek o wyłączenie sędziego niezawierający podstaw wyłączenia albo oparty na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu bez składania wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy – przyspieszenie postępowania (druk Sejmu VII Kadencji nr 1633). Celu tego nie można by osiągnąć, gdyby na postanowienie o odrzuceniu ponownego wniosku o wyłączenie sędziego przysługiwało – tak jak w przypadku postanowienia o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego – zażalenie. Art. 22 § 4 p.p.s.a. wzorowany jest na analogicznym przepisie k.p.c., przy wykładni którego przyjmuje się, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu ponownego wniosku o wyłączenie sędziego nie przysługuje (tak w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z 18 marca 2011 r. III CZP 138/10, OSNC 2011/11/121). Stanowiska tego w żaden sposób nie podważają argumenty przedstawione w zażaleniu, które nie dotyczą meritum sprawy, o której orzekał Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 §1 i 2 p.p.s.a.