III OZ 124/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. sp. z o.o. z siedzibą w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2505/23 odrzucającego skargę E. sp. z o.o. z siedzibą w Z. na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 20 września 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 11 stycznia 2024 r., wydanym w sprawie o sygnaturze IV SA/Wa 2505/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej jako "p.p.s.a.") odrzucił skargę E. sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej jako "skarżąca") na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 20 września 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że skarżąca została wezwana do uzupełnienia, w terminie siedmiu dni, braku formalnego skargi poprzez nadesłanie dokumentu, z którego wynika sposób reprezentacji skarżącej (odpisu KRS). Jednocześnie doręczono skarżącej odpis zarządzenia z tego samego dnia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Wezwania zostały odebrane w dniu 22 listopada 2023 r. Termin do wykonania powyższego wezwania i uiszczenia wpisu upłynął bezskutecznie 29 listopada 2023 r. Skarżąca braków formalnych i fiskalnych nie uzupełniła. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wskazując, że sposób reprezentacji spółki wynika z akt załączonych przez organ. Ponadto zgodnie z art. 8 ustawy o KRS wszelkie dane zawarte w KRS są jawne. W konsekwencji wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie kwestią bezsporną jest fakt, że żądane przez Sąd pierwszej instancji usunięcie braku formalnego skargi poprzez nadesłanie dokumentu z którego wynika sposób reprezentacji skarżącej, tj. odpisu KRS, zostało jasno i precyzyjnie sformułowane w treści zarządzenia z 8 listopada 2023 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca nie zrealizowała wezwania Sądu, bowiem w wyznaczonym terminie nie uzupełniła formalnego braku skargi. Ocenie w postępowaniu przed sądem kasacyjnym podlega zatem kwestia, czy Sąd pierwszej instancji był uprawniony – po bezskutecznym wezwaniu strony do uzupełnienia dostrzeżonego braku – odrzucić złożony w sprawie środek zaskarżenia. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zgodnie natomiast z art. 49 § 1 p.p.s.a. termin do uzupełnienia braków formalnych wynosi 7 dni, zaś warunki formalne skargi, nieuzupełnienie których w zakreślonym terminie skutkuje jej odrzuceniem, zostały określone w art. 57 § 1 p.p.s.a. Tym samym skarga powinna zawierać elementy wymienione w pkt od 1 do 3 tego przepisu, a nadto powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym przewidzianym w art. 46 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 28 § 1 w zw. z art. 29 p.p.s.a., osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych powinny wykazać to prawo stosownym dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Dokumentem tym w przypadku spółki prawa handlowego jest co do zasady odpis z rejestru przedsiębiorców KRS, czyli dokument, o przedstawienie którego została wezwana skarżąca. W orzecznictwie przyjmuje się, że zaniechanie w tym zakresie stanowi brak formalny skargi, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a w sytuacji, gdy strona nie uczyni zadość wezwaniu w tym zakresie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2019 r., sygn. akt I FZ 155/19). Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że bezsporne jest, że skarga dotknięta była brakiem formalnym, bowiem skarżąca nie załączyła do skargi dokumentu wykazującego umocowanie do jej reprezentacji. W tej sytuacji słusznie wezwano ją do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie stosownego dokumentu, w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia. Przesyłka została odebrania w dniu 22 listopada 2023 r., pomimo tego jednak skarżąca pozostała bierna i braków skargi nie uzupełniła. Dodatkowo wskazać należy, iż nie ulega wątpliwości, iż rejestr KRS jest jawny, jednak nie oznacza to, że sąd może zastępować strony i uzupełniać za nie braki formalne składanych pism, bowiem są to czynności procesowe stron, ich pełnomocników, przedstawicieli, które nie mogą być podejmowane przez inne podmioty. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd, iż zwolnienie strony z dokonania czynności, a zwłaszcza z uzupełnienia braku formalnego, polegającego na niedołączeniu odpisu KRS i obciążenie tą czynnością sądu musiałoby mieć oparcie ustawowe, a takiego w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak. Oznacza to, że nie ma podstaw prawnych do zwolnienia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych i przerzucenia ciężaru czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie na Przewodniczącego Wydziału na etapie kontroli warunków formalnych skargi, bądź na Sąd na etapie oceny, czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia Przewodniczącego (por. postanowienia NSA z: 15 maja 2019 r., II OZ 422/19; 11 grudnia 2012 r., II GSK 1731/12; 12 lutego 2015 r., II GSK 69/15; 8 listopada 2016 r., II FZ 716/16; z 20 lipca 2022, II FZ 292/22; wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA). W świetle przedstawionych okoliczności przyjąć należy, że Sąd pierwszej instancji zasadnie postanowił o odrzuceniu wniesionej skargi, której braków formalnych strona nie uzupełniła w terminie. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.