III OZ 116/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Artur Kuś po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Polska sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 stycznia 2026 r., sygn. akt II SO/Wa 59/25 o wymierzeniu grzywny [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] za nieprzekazanie skargi A. K. z 9 września 2025 r. postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zwrócić [...] Polska sp. z o.o. z siedzibą w [...] ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od zażalenia.

Pismem z 21 października 2025 r. A. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny [...] spółka z o.o. z siedzibą w [...] za nieprzekazanie sądowi skargi z 9 września 2025 r. na bezczynność tej Spółki w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 3 lipca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 12 stycznia 2026 r. sygn. akt II SO/Wa 59/25 na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a."), wymierzył [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] grzywnę w wysokości 1 000 zł oraz zasądził od [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz A. K. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu postanowienia, odwołując się do treści art. 54 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.ip. wskazał, że w sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej przekazanie skargi, akt organu i odpowiedzi na skargę powinno nastąpić w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. zawiera regulację zmierzającą do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest pełnienie funkcji dyscyplinującej, represyjnej, a także prewewncyjnej. Przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest niewypełnienie przez organ obowiązku z art. 54 § 2 w terminie przewidzianym w tym przepisie. Sąd I instancji wskazał, że skarga A. K. z 9 września 2025 r. na bezczynność [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z 3 lipca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej – nie została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 15-dniowym przewidzianym w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Wniosek o wymierzenie grzywny doręczono organowi 14 listopada 2025 r. Organ mimo skutecznego doręczenia wniosku nie nadesłał do Sądu odpowiedzi na wniosek jak również skargi. Mając powyższe na uwadze, Sąd I instancji stwierdził, że wniosek A. K. o wymierzenie grzywny Spółce za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi z 3 lipca 2025 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest zasadny. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia [...] Polska Sp. z.o.o. z siedzibą w [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. błąd w ustaleniach faktycznych i prawnych polegający na przyjęciu, że Spółka pozostawała w bezczynności, mimo że w ogóle nie była zobowiązana do przekazania skargi A. K., co skutkowało naruszeniem art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. Podnosząc na powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych powodów niż w nim podniesione. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z art. 54 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (§ 1). Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (§ 2). Powołany przepis ustanawia obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Rozpoczęcie takiej kontroli uwarunkowane jest jednak posiadaniem przez Sąd materiałów koniecznych do jej przeprowadzenia, a także wiedzy, że skarżący wszczął postępowanie. Na gruncie niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, która w art. 21 stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., przy czym w ust. 1 tego przepisu komentowana ustawa określa, że przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania przez organ skargi. Przytoczone regulacje oznaczają, że obowiązek przekazania Sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy dany podmiot uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uzna, że nie jest organem administracji, albo nie jest dysponentem żądanych informacji, bądź stwierdzi że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już tylko samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga, będąca wszak pismem kierowanym do Sądu, mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zatem nawet uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna z uwagi np. na brak właściwości sądu administracyjnego, nie zwalnia podmiotu od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. Jedynie Sąd jest władny do dokonania oceny skargi tak pod względem formalnym jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (por. postanowienia NSA: z 20 września 2011 r., II OZ 799/11; z 30 czerwca 2010 r., I OZ 495/10; z 11 stycznia 2011 r., I OZ 996/10; z 15 czerwca 2011 r., I OZ 410/11, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić przy tym należy, że na zasadzie art. 4 ust. 1 u.d.i.p, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne i inne podmioty wykonujące zadania publiczne, przy czym w sprawach o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie akt w sprawach dotyczących skarg na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej Sąd nie jest uprawniony do badania przesłanek, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Sąd bada jedynie, czy organ wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem [...] sp. z o.o.z siedzibą. Zatem, stosownie do art. 54 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej, Spółka miała obowiązek przekazać w/w skargę wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy. Podniesione w tym względzie zarzuty należało więc uznać za nieuzasadnione. Należy jednak zauważyć, że skarżący błędnie określił nazwę Spółki, której dotyczy wniosek o wymierzenie grzywny. W konsekwencji Sąd I instancji wymierzył grzywnę spółce innej niż wpisana w KRS. Grzywna została bowiem wymierzona [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], podczas gdy z KRS o nr [...], na który powołuje się skarżący zarówno we wniosku o wymierzenie grzywny, jak i w skardze, wpisana jest inna nazwa tj. [...] Polska Sp. z o.o. z siedzibą w [...], na co zresztą zwrócił uwagę pełnomocnik spółki w piśmie z 18 listopada 2025 r., a co pominął Sąd I instancji. Właściwym adresatem postanowienia o wymierzeniu grzywny powinna więc być [...] Polska Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Oznacza to, że zaskarżone postanowienie Sądu I instancji zostało wydane z naruszeniem art. 55 § 1 p.p.s.a., bowiem błędnie określono organ zobowiązany do uiszczenia grzywny. Z powyższych względów i na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od zażalenia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a.