III OW 93/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.), Sędzia NSA Rafał Stasikowski, po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Marszałka Województwa A. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa A. a Starostą Z. przez wskazanie organu właściwego w sprawie wydania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza postanawia: wskazać Starostę Z. jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.

W piśmie z 28 kwietnia 2022 r. Marszałek Województwa A. (dalej: "Marszałek") złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Starostą Z. (dalej: "Starosta") przez wskazanie Starosty jako organu właściwego w sprawie wydania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji do produkcji tektury falistej zlokalizowanej na terenie zakładu należącego do spółki P. w m. S. W uzasadnieniu wniosku Marszałek wskazał, że w analizowanych przepisach oraz przedstawionym przez wnioskodawcę stanie faktycznym mamy do czynienia z dwoma odmiennymi produktami - tekturą oraz tekturą falistą. Marszałek wskazał przy tym, że tektura jest produktem, który powstaje w procesie wykorzystania m.in. pulpy celulozowej (bądź jej zamienników, takich jak pulpa z makulatury) i prowadzi do wytworzenia nowego produktu w postaci tektury bądź papieru (klasyfikacja zależna jest przede wszystkim od grubości i gramatury), podczas gdy tektura falista powstaje w wyniku specyficznego sklejania ze sobą fragmentów papieru. W ocenie pełnomocnika są to dwa odmienne produkty i nie powinno się ich utożsamiać ze sobą, ani tym bardziej stosować przepisów dotyczących tektury, względem tektury falistej. Marszałek zaznaczył jednocześnie, że zgodnie z decyzją środowiskową z 13.11.2019 r., znak: RŚG.6220.7.2019.AR, wydaną przez Burmistrza S. dla Zakładu [..] Sp. z o.o., instalacja została sklasyfikowana, jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko tj. zgodnie z § 3 ust, 1 pkt 37 oraz pkt 52 lit. b) rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć z 2010 r. W odpowiedzi na wniosek Starosta wniósł o wskazanie Marszałka jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko organ zaznaczył, że działania prowadzone w ww. instalacji zmierzają do wytworzenia tektury falistej, a maksymalna zdolność produkcyjna instalacji wynosi ponad 200 ton na dobę. Z tych względów proces prowadzony w instalacji należało zaliczyć jako przedsięwzięcie zawsze znacząco oddziaływające na środowisko, określone w § 2 ust. 1 pkt. 19 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U z 2019 r. 1839). W ocenie Starosty, przedstawione przez Wnioskodawcę działania prowadzone w przedmiotowej instalacji stanowią jeden proces technologiczny zmierzający do wytworzenia (produkcji) tektury falistej w instalacji do produkcji tektury falistej o zdolności produkcyjnej przekraczającej ponad 200 ton na dobę. Zatem, podstawową działalnością zakładu jest wytwarzanie (produkcja) tektury falistej. To, że zakład do produkcji tektury wykorzystuje gotowy surowiec dostarczany z zewnątrz (w postaci papieru) nie zmienia faktu, iż jest instalacją do produkcji papieru lub tektury o zdolności produkcyjnej nie mniejszej niż 200 ton na dobę, a zatem jest przedsięwzięciem zawsze znacząco oddziałującym na środowisko. Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Z treści art. 378 ust. 1 p.o.ś. wynika, że organem ochrony środowiska właściwym w sprawach, o których mowa w art. 183, tj. w zakresie pozwoleń na wprowadzanie do środowiska substancji lub energii, jest starosta. Natomiast właściwość Marszałka została ograniczona m.in. do spraw przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zakładów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (art. 378 ust. 2a pkt 1. P.o.ś.) oraz przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy ooś, realizowanego na terenach innych niż wymienione w pkt 1 (art. 378 ust. 2a pkt 2. P.o.ś.). W niniejszej sprawie zaistniał negatywny spór o właściwość pomiędzy Starostą a Marszałkiem, ponieważ oba organy twierdzą, iż nie są właściwe do rozpoznania wniosku Spółki wydanie pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji do produkcji tektury falistej. Spór o właściwość pomiędzy organami zaistniał na tle kwalifikacji przedsięwzięcia znajdującego się na terenie zakładu Spółki z punktu widzenia oddziaływania na środowisko. Właściwa kwalifikacja przedsięwzięcia jest zatem kluczowa dla zastosowania odpowiednich przepisów wskazujących na właściwość organu w przedmiocie wydania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza. W ocenie Starosty, instalacja powinna zostać sklasyfikowana na podstawie § 2 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, tj. jako instalacja do wytwarzania papieru lub tektury, o zdolności produkcyjnej nie mniejszej niż 200 t na dobę, co przesądza zdaniem Starosty o kwalifikacji przedsięwzięcia jako zawsze mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę, Staroście umyka charakterystyka procesu technologicznego produkcji tektury falistej w niniejszej sprawie, który nie zakłada wytwarzania ani produkcji papieru bądź zwykłej tektury, a jedynie, zgodnie z informacją zawartą we wniosku, że w zakładzie nie będzie prowadzony proces technologiczny związany z produkcją tektury z masy celulozowej, a gotowa tektura będzie produkowana poza terenem zakładu. Innymi słowy, z opisu procesu technologicznego jednoznacznie wynika, że działanie instalacji nie obejmuje wytwarzania i produkcji papieru lub tektury, a jedynie jej przetwarzanie. Przetwarzanie gotowej tektury nie wypełnia powoływanych przez Starostę przesłanek uznania przedsięwzięcia za zawsze mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, co oznacza, że w sprawie nie znajduje zastosowania żaden z określonych w art. 378 ust. 2a p.o.ś. wyjątków co do właściwości Starosty. Z tych względów i na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Starostę Z. jako organ właściwy w sprawie.