III OW 43/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Korzeniowski, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.), Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka, po rozpoznaniu w dniu 15 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Marszałka Województwa Dolnośląskiego z 26 czerwca 2024 r. znak [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa Dolnośląskiego a Starostą Legnickim przez wskazanie organu właściwego w sprawie wydania pozwolenia zintegrowanego postanawia: wskazać Starostę Legnickiego jako organ właściwy w sprawie.

Wnioskiem z 26 czerwca 2024 r. Marszałek Województwa Dolnośląskiego wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość przez wskazanie Starosty Legnickiego jako organu właściwego w sprawie wydania pozwolenia zintegrowanego. W uzasadnieniu wniosku Marszałek Województwa Dolnośląskiego wskazał, że pismem z 13 listopada 2023 r. A sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: spółka) wystąpiła do Starosty Legnickiego o wydanie pozwolenia zintegrowanego dla instalacji do chowu i hodowli drobiu o więcej niż 40 000 stanowisk, która zlokalizowana jest w [...]na działce nr ewid. [...]/6. Starosta Legnicki pismem z 3 kwietnia 2024 r. przekazał wniosek do Marszałka Województwa Dolnośląskiego. W uzasadnieniu Starosta Legnicki wskazał, że istnieje powiązanie technologiczne pomiędzy instalacją należącą do spółki a przedsięwzięciem realizowanym na działce nr [...]/7, obręb [...], polegającym na budowie jednego kurnika wraz z infrastrukturą techniczną, które realizowane jest przez W.W., prezesa spółki. Planowane przedsięwzięcie, jest przedsięwzięciem, o którym stanowi ust. 6 pkt 8 lit. a) załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz.U. poz. 1169, dalej rozporządzenie z 27 sierpnia 2014 r.). Z kolei zgodnie z § 2 pkt 51 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839 ze zm.) w związku z art. 378 ust. 2a pkt 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2024 r., poz. 54 - dalej: p.o.ś.), marszałek województwa jest organem właściwym do wydania pozwolenia zintegrowanego dla instalacji do chowu lub hodowli drobiu, w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP - przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę zwierząt. Oznacza to, że Marszałek Województwa Dolnośląskiego jest właściwy do wydania pozwolenia zintegrowanego dla przedmiotowej instalacji w K., jeżeli DJP dla przedmiotowej instalacji jest równe lub przekracza 210. Wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie przedmiotowej instalacji obejmuje 200 DJP. Natomiast na sąsiedniej działce realizowane jest analogiczne przedsięwzięcie, polegające na odbudowie kurnika do chowu kur nieśnych w ilości 15 000 sztuk (39 DJP). W ocenie Starosty Legnickiego, okoliczność, że W. W. jest jednocześnie prezesem spółki, która jest wnioskodawcą w sprawie wydania pozwolenia zintegrowanego dla przedsięwzięcia na działce nr ewid. [...]/6 obręb [...]i jednocześnie jako osoba fizyczna jest właścicielem działki nr [...]/7 obręb [...]i inwestorem budowy kurnika, powinno prowadzić do sumowania DJP dla obu instalacji. W ocenie Starosty Legnickiego, przedsięwzięcie objęte wnioskiem o wydanie pozwolenia zintegrowanego w istocie dotyczy rozbudowy istniejącej instalacji do chowu drobiu na działce [...]/6, która docelowo osiągnie obsadę 239 DJP (200 DJP i 39 DJP). Marszałek Województwa Dolnośląskiego nie podzielił tego stanowiska, wskazując na brak powiązania technologicznego pomiędzy przedsięwzięciami. Oznacza to, że przedsięwzięcie realizowane na działce nr ewid. [...]/6 nie jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje na powiązanie technologiczne obu instalacji. Tytułem prawnym do instalacji zlokalizowanych na działkach nr ewid. [...]/6 i [...]/7 nie dysponuje ten sam podmiot i nie są położone na terenie jednego zakładu (w rozumieniu art. 3 pkt 48 p.o.ś.). Przedsięwzięcia są oddzielone i posiadają odrębne wjazdy, przyłącza i nie są ze sobą powiązane technologicznie, a żaden z elementów infrastruktury zakładowej nie będzie wykorzystywany wspólnie przez obie instalacje. W odpowiedzi na wniosek Starosta Legnicki wniósł o wskazanie Marszałka Województwa Dolnośląskiego jako organu właściwego w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Ogólna właściwość organów ochrony środowiska została uregulowana w art. 378 ust. 1 p.o.ś., z którego wynika, że organem ochrony środowiska jest starosta. Wyjątek od tej zasady przewiduje art. 378 ust. 2a p.o.ś., zgodnie z którym marszałek województwa jest właściwy w sprawach: 1) przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zakładów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2024 r., poz. 1112 ze zm., dalej: ustawa środowiskowa) 2) przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy środowiskowej, realizowanego na terenach innych niż wymienione w pkt 1. Zakład w rozumieniu art. 3 pkt 48 p.o.ś. to jedna lub kilka instalacji wraz z terenem, do którego prowadzący instalacje posiada tytuł prawny, oraz znajdującymi się na nim urządzeniami. Z kolei instalacja to zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu (art. 3 pkt 6 lit. b) p.o.ś.). W tej sprawie na dwóch odrębnych nieruchomościach mają być realizowane dwa przedsięwzięcia. Tytułem prawnym do obu nieruchomości dysponują inne podmioty. Prezesem zarządu spółki występującej o wydanie pozwolenia zintegrowanego jest właściciel działki sąsiedniej, nie oznacza to jednak, że jest to ten sam podmiot w rozumieniu cytowanych wyżej przepisów. Okoliczność, że jeden z podmiotów jest jednocześnie prezesem zarządu spółki będącej drugim podmiotem, nie przesądza, że to ten podmiot jako jedyny posiada tytuł prawny do obu nieruchomości. Jak wynika z akt sprawy przedsięwzięcia nie są powiązane technologicznie w rozumieniu art. 3 pkt 6 lit. b) p.o.ś. Bez znaczenia są więc twierdzenia Starosty Legnickiego, że w istocie chodzi tu o realizację jednego przedsięwzięcia, ponieważ tylko na jednej nieruchomości zostało przewidziane zaplecze sanitarne w pełnym zakresie. Należy pamiętać, że postępowanie w sprawie wydania pozwolenia zintegrowanego nie zostało jeszcze przeprowadzone. Dopiero w tym postępowaniu zostaną ustalone warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Na obecnym, wstępnym etapie postępowania, wiążący dla organu jest wniosek inwestora. Jeżeli spółka deklaruje, że będzie realizować odrębne przedsięwzięcie, to organ nie jest uprawniony do domniemania, że intencje spółki są w rzeczywistości inne. Ewentualne pozwolenie zintegrowane zostanie wydane dla przedsięwzięcia określonego przez spółkę i tylko w granicach tego pozwolenia przedsięwzięcie to będzie mogło zostać legalnie zrealizowane i eksploatowane. Należy również pamiętać, że nawet uznanie, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie jest przedsięwzięciem zawsze znacząco oddziałującym na środowisko, nie wyklucza obowiązku przeprowadzenia w odrębnym postępowaniu pełnej oceny oddziaływania na środowisko, uwzględniającej między innymi kumulację z innymi przedsięwzięciami. Kwalifikacja prawna przedsięwzięcia ma natomiast znaczenie z punktu widzenia właściwości organu. W konsekwencji prawidłowe jest stanowisko Marszałka Województwa Dolnośląskiego, że organem właściwym w sprawie jest Starosta Legnicki na podstawie art. 378 ust. 1 p.o.ś., ponieważ brak jest przesłanek uznania właściwości marszałka województwa na podstawie art. 378 ust. 2a pkt 1 i 2 p.o.ś. Z tych względów i na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 2 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.