III OW 118/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 10 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Marszałka Województwa Dolnośląskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa Dolnośląskiego a Prezydentem Miasta Legnicy w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie wydania decyzji zmieniającej pozwolenie zintegrowane postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Legnicy jako organ właściwy w sprawie. 1

Pismem z 18 lipca 2023 r. Marszałek Województwa Dolnośląskiego zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie wydania na rzecz spółki E. sp. z o.o. w L. decyzji zmieniającej pozwolenie zintegrowane nr PZ 231/2015 z 1 lipca 2015 r. wydane przez Marszałka na prowadzenie instalacji Wydziału W-4, służącej do oczyszczania ścieków, zlokalizowanej w L. przez wskazanie Prezydenta jako organu właściwego w sprawie. W uzasadnieniu wskazał, że pismem z 17 kwietnia 2023 r. ww. spółka wystąpiła do Prezydenta o zmianę ww. pozwolenia zintegrowanego, które to pismo zostało przekazane przez Prezydenta według właściwości do Marszałka. Marszałek zwrócił uwagę, że w sprawie dotyczącej zmiany pozwolenia zintegrowanego udzielonego decyzją Marszałka Województwa Dolnośląskiego Nr PZ 231/2015 z 1 lipca 2015 r. na prowadzenie instalacji do oczyszczania ścieków Wydziału W-4, zlokalizowanej w Legnicy, do 18 sierpnia 2022 r. prowadzono trzy rodzaje działalności wymagające uzyskania pozwolenia zintegrowanego, o których mowa w ust. 5 pkt 1 lit. b) i pkt 3 lit. a) oraz w ust. 6 pkt 13 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. z 2014 r. poz. 1169). W związku z ww. działalnościami instalację prowadzoną przez spółkę zakwalifikowano jako oczyszczalnię ścieków i jednocześnie, jako instalację do odzysku i unieszkodliwiania odpadów. Od 18 sierpnia 2022 r. w przedmiotowej instalacji spółka prowadzi działalność już wyłącznie w zakresie oczyszczania ścieków Wydziału W-4, gdyż od tego dnia zrezygnowała z prowadzenia odzysku i unieszkodliwiania odpadów w ww. oczyszczalni. Właściwość marszałka województwa do wydania pozwolenia zintegrowanego wynikała z art. 378 ust. 2a pkt 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2022 r. poz. 2556 ze zm.; dalej "p.o.ś."), z uwagi na zaliczenie oczyszczalni ścieków W-4 jednocześnie jako instalacji wymienionej w § 2 ust. 1 pkt 41 i pkt 46 obowiązującego w dniu wydania decyzji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 r. Nr 213, poz.1397, ze zm.). Z dniem 18 sierpnia 2022 r. spółka ograniczyła zakres działalności prowadzonej w oczyszczalni ścieków Wydziału W-4 rezygnując z odzysku i unieszkodliwiania odpadów w ww. instalacji. Przedmiotowa zmiana została uwzględniona na wniosek spółki w decyzji Marszałka Województwa Dolnośląskiego z 19 listopada 2021 r. Obecnie jedynym rodzajem działalności prowadzonej we wskazanej instalacji jest oczyszczanie ścieków pochodzących m.in. z instalacji wymagających pozwolenia zintegrowanego. Ponieważ oczyszczanie ścieków w ww. oczyszczalni nie jest obecnie związane z eksploatacją instalacji kwalifikowanej jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, to sama oczyszczalnia ścieków Wydziału W-4 - bez dodatkowych działań związanych z gospodarką odpadami - nie kwalifikuje się jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko Obecnie oczyszczalnia ścieków Wydziału W-4, na mocy przepisów aktualnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.; dalej "rozporządzenie"), kwalifikowana jest na podstawie § 3 ust. 1 pkt 80 jako instalacja do oczyszczania ścieków przemysłowych z wyłączeniem instalacji, które nie powodują wprowadzania do wód lub urządzeń ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych. A zatem przedmiotowa instalacja stanowi obecnie przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co wyklucza właściwość marszałka województwa jako organu właściwego do procedowania zmiany pozwolenia zintegrowanego dotyczącego ww. instalacji. Zdaniem Marszałka, stosownie do art. 378 ust. 1 p.o.ś. w związku z § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia, w niniejszej sprawie organem właściwym jest Prezydent Miasta Legnicy. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Legnica wniósł o wskazanie Marszałka jako organu właściwego w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Przez spór należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny). W niniejszej sprawie Prezydent uważa, że organem właściwym do zmiany pozwolenia zintegrowanego jest Marszałek, bowiem spółka wystąpiła o zmianę pozwolenia wydanego właśnie przez ten organ, a w takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 155 k.p.a. Tymczasem w ocenie Marszałka w sprawie nie znajduje zastosowania art. 155 k.p.a., lecz stosowne przepisy p.o.ś. Stanowisko Marszałka jest w tej kwestii uzasadnione, bowiem podstawę zmiany decyzji w sprawie pozwolenia zintegrowanego nie stanowi art. 155 k.p.a., lecz art. 163 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w niniejszym rozdziale, o ile przewidują to przepisy szczególne. Tego rodzaju przepisem szczególnym jest art. 192 p.o.ś., który uzależnia zmianę pozwolenia zintegrowanego od spełnienia warunków dla wydania tego rodzaju pozwolenia (por. wyrok NSA z 19 września 2019 r., II OSK 821/18, LEX nr 2740381). Zgodnie z art. 181 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. organ ochrony środowiska może udzielić pozwolenia zintegrowanego. Organ ten wydaje pozwolenie w drodze decyzji (art. 183 p.o.ś.). Stosownie zaś do art. 378 ust. 1 p.o.ś. organem ochrony środowiska właściwym m in. w sprawach, o których mowa w art. 183 jest starosta. Zgodnie z art. 378 ust. 2a pkt 2 marszałek województwa jest właściwy w sprawach przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, realizowanego na terenach innych niż wymienione w pkt 1. To czy dane przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco czy potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określa rozporządzenie Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839). W niniejszej sprawie bezspornie spółka prowadzi instalację Wydziału W-4 służącą do oczyszczania ścieków pochodzących m.in. z instalacji wymagającej pozwolenia zintegrowanego. Żaden z organów nie zakwestionował zawartej we wniosku o zmianę pozwolenia zintegrowanego kwalifikacji przedmiotowej instalacji na podstawie § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć: m.in. instalacje do oczyszczania ścieków przemysłowych z wyłączeniem instalacji, które nie powodują wprowadzania do wód lub urządzeń ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. poz. 1311). Z powyższego wynika, że przedmiotowa instalacja stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co z kolei oznacza, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 378 ust. 2a pkt 2 p.o.ś., który przewiduje właściwość Marszałka. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 378 ust. 1 p.o.ś. statuujący właściwość starosty, a na gruncie niniejszej sprawy – Prezydenta Miasta Legnicy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., wskazał Prezydenta Miasta Legnicy jako organ właściwy w sprawie. ----------------------- 4