Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OW 39/22

Postanowienie NSA z 24 stycznia 2023 r., III OW 39/22 – pozwolenie na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii

Wynik

Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
24 stycznia 2023
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) sędzia del. WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Warszawie a Marszałkiem Województwa Mazowieckiego w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie zmiany pozwolenia zintegrowanego postanawia: wskazać Marszałka Województwa Mazowieckiego jako organ właściwy w sprawie.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie wystąpił z wnioskiem do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Marszałkiem Województwa Mazowieckiego poprzez wskazanie organu właściwego w sprawie zmiany pozwolenia zintegrowanego wydanego przez Marszałka Województwa Mazowieckiego (zwanego dalej: "Marszałkiem") decyzją nr [...] z dnia 31 stycznia 2008 r., znak: [...], na prowadzenie instalacji do produkcji eteru, zlokalizowanej przy ul. [...] w P., zmienionego decyzjami nr [...] z dnia 4 października 2013 r., znak: [...] oraz nr [...] z dnia 22 września 2015 r., znak: [...], w sprawie której wystąpiła z wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2021 r. X S.A. z/s w S.-K., skierowanym do Marszałka, poprzez wskazanie Marszałka Województwa Mazowieckiego, jako organu właściwego do załatwienia przedmiotowej sprawy. Jak wskazał organ wnioskujący, pismem z dnia 23 marca 2022 r., Marszałek, na podstawie art. 65 § 1 K.p.a., przekazał zgodnie z właściwością Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Warszawie ww. wniosek firmy X S.A. z dnia 30 sierpnia 2021 r. Organ wnioskujący wskazał, że zgodnie z informacjami zawartymi w złożonym przez Spółkę wniosku, instalacja do produkcji eteru jest instalacją w przemyśle chemicznym do wytwarzania, przy zastosowaniu procesów chemicznych lub biologicznych pochodnych węglowodorów, zawierających tlen, takich jak: alkohole, aldehydy, ketony, kwasy karboksylowe, estry, sole kwasów karboksylowych, etery, nadtlenki, żywice epoksydowe - ust. 4 lit. b załącznika rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. poz. 1169), zatem zgodnie z art. 201 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1973 z późn. zm.) - dalej: "P.o.ś.", prowadzenie instalacji wymaga pozwolenia zintegrowanego, udzielanego co do zasady w drodze decyzji. Wobec braku w przekazanym materiale dowodowym informacji o kwalifikacji przedsięwzięcia należy przyjąć, że nie zachodzą przesłanki, że instalacja do produkcji nitrogliceryny nie kwalifikuje się do katalogu przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionym w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839) – dalej: "rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko". Zatem można domniemywać, że organem właściwym w sprawie wydania pozwolenia zintegrowanego jest marszałek województwa, w tym wypadku właściwy miejscowo Marszałek Województwa Mazowieckiego. Nadto organ wnioskujący wskazał, że decyzja nr 5 Ministra Aktywów Państwowych, która ustanowiła działkę o nr [...] obręb [...] P. terenem zamkniętym ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa, na którą powołuje się Marszałek, weszła w życie w dniu 29 lipca 2021 r., a przywołana ustawa zmieniająca kompetencje regionalnego dyrektora ochrony środowiska, jako organu właściwego w sprawach przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zamkniętych ustalonych przez MON, weszła w życie 24 września 2019 r., czyli ponad dwa lata wcześniej. W odpowiedzi na wniosek Marszałek Województwa Mazowieckiego wskazał, że działka [...] obręb [...] P., na której działalność prowadzi X S.A. stanowi teren zamknięty zastrzeżony ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa (§ 1 w zw. z załącznikiem do decyzji). Zgodnie z art. 378 ust 2 P.o.ś. regionalny dyrektor ochrony środowiska jest właściwym organem ochrony środowiska w sprawach przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zamkniętych ustalonych przez Ministra Obrony Narodowej. Stosując językową wykładnię tego przepisu, to aby uznać właściwość regionalnego dyrektora, w sprawie muszą zaistnieć dwie przesłanki: 1) przedsięwzięcie bądź zdarzenie musi mieć miejsce na terenie zamkniętym; 2) teren zamknięty musi być ustalony przez Ministra Obrony Narodowej. Jednak, zdaniem Marszałka, w przedmiotowej sprawie należy sięgnąć do wykładni funkcjonalnej, a zatem ustalić jaka była intencja ustawodawcy, który postanowił o przekazaniu właściwości regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska w sprawach dotyczących wszystkich przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zamkniętych ustalonych przez Ministra Obrony Narodowej. Zdaniem Marszałka celem ustawodawcy było przekazanie tych spraw, szczególnych z punktu widzenia interesów, bezpieczeństwa i obronności państwa, do organu administracji rządowej, jakim jest regionalny dyrektor ochrony środowiska. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329) – dalej: "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory kompetencyjne i spory o właściwość, o których mowa w art. 4 P.p.s.a. Zgodnie z art. 4 P.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 P.p.s.a.). Na wstępie wskazać należy, że spór kompetencyjny pomiędzy tymi samymi organami tj. Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Warszawie i Marszałkiem Województwa Mazowieckiego dotyczący wskazania organu właściwego w sprawie zmiany pozwolenia zintegrowanego wydanego przez Marszałka Województwa Mazowieckiego na prowadzenie instalacji do produkcji nitrogliceryny, zlokalizowanej przy ul. [...] w P. był już przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w postanowieniu z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt III OW 32/22. Z uwagi więc na okoliczność, że obecny spór kompetencyjny jest ponownym sporem pomiędzy tymi samymi organami, dotyczy również zmiany pozwolenia zintegrowanego dotyczącego tej samej nieruchomości, z tym że w niniejszej sprawie chodzi o prowadzenie instalacji do produkcji eteru, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela i przyjmuje jako własne stanowisko wyrażone w postanowieniu sygn. III OW 32/22. Należy zatem wskazać, że pozwolenie zintegrowane zostało uregulowane na gruncie ustawy P.o.ś. i jest jednym z pozwoleń emisyjnych, o którym stanowi art. 181 ust. 1 pkt 1 P.o.ś. Tego rodzaju pozwolenia wydaje w drodze decyzji organ ochrony środowiska (art. 183 ust. 1 P.o.ś.). Ogólna właściwość organów ochrony środowiska została uregulowana w art. 378 ust. 1 P.o.ś., z którego wynika, że organem ochrony środowiska właściwym między innymi w sprawach decyzji z art. 183 P.o.ś., jest starosta. Wyjątek od tej zasady przewiduje art. 378 ust. 2 P.o.ś., który stanowi, że regionalny dyrektor ochrony środowiska jest właściwy w sprawach przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zamkniętych ustalonych przez Ministra Obrony Narodowej. Przepis art. 378 ust. 2 P.o.ś. w tym brzmieniu wszedł w życie 24 września 2019 r. na podstawie art. 3 ustawy zmieniającej. W poprzednim stanie prawnym dotyczącym spraw rozpoznawanych na podstawie przepisów P.o.ś., regionalny dyrektor ochrony środowiska był właściwy w sprawach wszystkich przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zamkniętych, niezależnie od tego, który z właściwych ministrów i kierowników urzędów centralnych ustalił dany teren jako teren zamknięty. W tej sprawie spółka wystąpiła o wydanie pozwolenia zintegrowanego. Na gruncie art. 378 ust. 2 P.o.ś., regionalny dyrektor ochrony środowiska jest właściwy do wydania tego rodzaju pozwolenia wyłącznie, jeżeli dany teren zamknięty został ustalony w decyzji Ministra Obrony Narodowej. Norma z art. 378 ust. 2 P.o.ś. nie odnosi się do przesłanek uznania danego terenu za teren zamknięty, ale wyłącznie do organu, który określa dany teren zamknięty. Norma ta jako norma kompetencyjna o charakterze szczególnym, stanowiąca wyjątek od ogólnej właściwości starosty, nie może być interpretowana rozszerzająco. Proponowana przez Marszałka Województwa Mazowieckiego wykładnia celowościowa tego przepisu jest wykładnią contra legem. Powyższe oznacza, że właściwy w tej sprawie jest Marszałek Województwa Mazowieckiego, który wydał decyzję objętą wnioskiem o jej zmianę. Z tych względów i na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 2 ustawy P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Informacje o sprawie

Data wpływu
13 czerwca 2022
Skarżony organ
Marszałek Województwa
Sędziowie
Beata Jezielska Małgorzata Masternak - Kubiak /sprawozdawca/ Mirosław Wincenciak /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny