Sygnatura
III OSK 845/22
III OSK 845/22 - Wyrok NSA z 2025-05-27
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 27 maja 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Zyglewska, Sędziowie Sędzia NSA Piotr Korzeniowski, Sędzia del. WSA Arkadiusz Windak (spr.), po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 1433/21 w sprawie ze skargi E.O. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 24 sierpnia 2021 r. nr DI-420/1445/2020/dem w przedmiocie wstrzymania działalności w zakresie zbierania odpadów mas ziemnych bez wymaganego zezwolenia na zbieranie odpadów oddala skargę kasacyjną
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 2 grudnia 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 1433/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi E.O. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 24 sierpnia 2021 r. nr DI-420/1445/2020/dem w przedmiocie wstrzymania działalności w zakresie zbierania odpadów mas ziemnych bez wymaganego zezwolenia na zbieranie odpadów, oddalił skargę. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska ("WIOŚ") na podstawie art. 32 ust. 1a, ust. 5 i ust. 5a ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020 r. poz. 797 ze zm.) decyzją z 11 grudnia 2020 r. nr KDI.7060.23.2020.sk wstrzymał działalność gospodarczą prowadzoną pod nazwą Przedsiębiorstwo "O." E.O. z siedzibą w L. w zakresie zbierania odpadów mas ziemnych na należących do E.O. terenach położonych w K. między ulicami B., F., M. i K., bez wymaganego zezwolenia na zbieranie odpadów oraz określił termin jej wstrzymania na dzień otrzymania decyzji. W wyniku złożonego przez E. O. odwołania Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z 24 sierpnia 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że od 22 czerwca do 7 sierpnia 2020 r. WIOŚ przeprowadził kontrolę na terenach obejmujących działki o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], 757/7, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. W toku kontroli stwierdzono, że na nieutwardzonej części terenów i na terenie części parkingu magazynowane są materiały budowlane, kruszywa w postaci kamieni, piasku i masy ziemne prawdopodobnie pochodzące z wykopów. Wśród mas ziemnych znajdują się odpady materiałów budowlanych (ceramicznych) i masy bitumicznej. Przedsiębiorca poinformował, że zgromadzone masy ziemne pochodzą z terenów, na których się znajdują, jednakże nie przedstawił dokumentów potwierdzających i nie przedstawił danych pozwalających ustalić masę lub objętość brył. Dnia 6 sierpnia 2020 r. WIOŚ dokonał pomiarów objętości 4 brył utworzonych przez magazynowane masy ziemne, łączna ich objętość wyniosła 9.406 m3. Ustalenia kontroli zawarto w protokole nr KAL 137/2020. Organ wskazał, że z analizy zdjęć i filmów wykonanych w latach 2019-2020 wynika, że masy ziemne były przywożone transportem samochodowym, co potwierdza prowadzenie procesu zbierania odpadów. Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że zgromadzone masy ziemne są odpadami, a wobec braku wymaganego prawem zezwolenia na zbieranie odpadów wystąpiły przesłanki do wstrzymania prowadzonej działalności, na podstawie art. 32 ust. 1a ustawy o odpadach. Na ww. decyzję E.O. wniósł skargę. Skarżący powołał 6 decyzji z lat 2010 - 2013 będących podstawą prac budowlanych przeprowadzonych na terenach należących do niego działek (m.in. hal magazynowych, budynku stacji paliw, parkingu dla samochodów dostawczych), wskazując, że zgromadzone masy ziemne pochodzą z jego terenów i stanowią materiały po rozbiórkach budynków. Stwierdził, że żaden dowód nie potwierdza nawiezienia gleby, ziemi, kamieni i gruzu z terenu innego niż objętych inwestycjami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadniając wyrok oddalający skargę wskazał, że art. 32 ust. 1a ustawy o odpadach określa warunki wydania decyzji o wstrzymaniu działalność posiadacza odpadów. Są nimi zbieranie lub przetwarzanie odpadów i brak zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Sąd I instancji uznał, że w stanie sprawy przesłanki te zostały ustalone i udokumentowane, a stan faktyczny przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości. Zgromadzone na działkach o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w K. masy ziemne stanowią odpady inne niż wymienione w 17 05 03 - kod 17 05 04 oraz zmieszany gruz budowlany (betonowy i ceglany) - kod 17 01 07. Sąd I instancji wskazał, że masy ziemne są składowane na terenie nieprzeznaczonym do składowania, magazynowania odpadów. Z materiału dowodowego w sprawie wynika, że powoływane przez stronę inwestycje objęte decyzjami z zakresu prawa budowlanego, zostały zrealizowane w latach 2015 (hale magazynowe) i 2010-2015 (parking). Budynek magazynowy powstał w II połowie XX wieku. Kontrola zaś została przeprowadzona w roku 2020. Ponadto, zgromadzone w aktach sprawy materiały zdjęciowe i filmowe potwierdzają przywożenie ciężarówkami na przedmiotowy teren zanieczyszczonych mas ziemnych w latach 2019 - 2020. Skarżący nie wskazał jakie ilości mas materiałów pochodzą z konkretnych robót budowlanych prowadzonych na poszczególnych działkach. Równocześnie nie przedstawił żadnych dowodów pozwalających na weryfikację składanych wyjaśnień w tym zakresie. Sąd zaznaczył, że zasady gospodarowania masami ziemnymi określone w ustawie o odpadach wyłączają uznanie za odpad jedynie niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym został wydobyty (art. 2 pkt 3 ustawy o odpadach). Każdy inny rodzaj mas ziemnych należy traktować jako odpad. Kontrola WIOŚ miała miejsce w dniach 22 czerwca - 7 sierpnia 2020 r. Ujawnione masy ziemne nie były niezanieczyszczone, organ stwierdził obecność materiałów budowlanych (ceramicznych) oraz masy bitumicznej (destruktu). W ocenie Sądu Wojewódzkiego, ziściły się przesłanki uzasadniające wstrzymanie działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę. Kategoryczna redakcja art. 32 ust. 1a ustawy o odpadach obliguje organ do wydania decyzji tego rodzaju. Fakt składowania mas ziemnych w miejscu do tego nieprzeznaczonym został odnotowany w protokole kontroli nr KAL 137/2020, który został podpisany bez uwag i zastrzeżeń przez osobę upoważnioną do reprezentowania przedsiębiorcy. Od opisanego wyroku skargę kasacyjną wniósł E.O., reprezentowany przez radcę prawnego. Strona zaskarżyła wyrok w całości i wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Skarżący kasacyjnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego i o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W skardze kasacyjnej sformułowano następujące zarzuty: 1. Na podstawie art. 174 pkt 2 zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niepełnym i nieprawidłowym ustaleniu i przedstawieniu stanu faktycznego, co niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, organy obu instancji nie dokonały dokładnych ustaleń i nie wyjaśniły kto był na dzień 11 grudnia 2020 r., tj. na dzień wydania decyzji, posiadaczem (zbieraczem) domniemanych odpadów. Zaskarżona decyzja nie uwzględnia faktu, że od 1 stycznia 2020 r. teren pomiędzy ulicami B., F., M. i K. jest wykorzystywany przez firmę D. Spółka z o.o. na potrzeby własnej działalności gospodarczej. Skarżący kasacyjnie, powołując się na art. 336 Kodeksu cywilnego stwierdził, że nie jest posiadaczem odpadów na działce nr [...] objętej nakazem, a zatem w zakresie działki nr [...] decyzja jest także niewykonalna (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.). Skarżący kasacyjnie wymienił decyzje o pozwoleniu na budowę hali magazynowych i hurtowni z 2010 r., zjazdu z drogi publicznej - powiatowej (działki nr [...], [...]), rozbudowę hali magazynowej (działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...]) z 2011 r., z 2013 r. budowę stacji paliw płynnych (działka nr [...]) i parkingu (działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]). Jego zdaniem, stwierdzenie, że nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających, że zgromadzone masy ziemne pochodzą z terenów na których się znajdują jest niezrozumiałe. Ponadto, składowane materiały były również związane z prowadzoną działalnością gospodarczą firmy D. Spółka z o.o. W ocenie skarżącego kasacyjnie, co do materiałów rozbiórkowych, to żaden przepis prawa nie zabrania ich składowania na własnym terenie (terenie przemysłowym) i przemieszczania go w obrębie tej samej nieruchomości, jeśli tylko nie stanowią zagrożenia, a nie stanowią dla środowiska, ani dla ludzi. Poza tym, przez "teren" należy rozumieć nie tylko działki [...], [...], [...] ale obszar wszystkich kilkunastu działek inwestycyjnych będących w jego użytkowaniu wieczystym. Żaden dowód nie potwierdza nawiezienia gleby i ziemi, kamieni i gruzu z terenu innego niż ten objęty inwestycjami, będącego w użytkowaniu wieczystym tej samej osoby. Należy zauważyć, że wybudowane między innymi hale magazynowe zajmują powierzchnię ponad 5.477 m2 (3.287+2.190), a powierzchnia utwardzona (parking) 12.895 m2, co razem stanowi powierzchnię 18.372 m2. Zakładając tylko grubość zdjętej istniejącej warstwy po terenach przemysłowych (tartak) grubości 0,5 m (w tym wykopy pod fundamenty) daje ona wartość zgromadzonych mas ziemnych ponad 9.000 m3 i taką też wartość ustalono w protokole z kontroli (9.406 m3). Nie bez znaczenia jest także to, że przedmiotowe działki są to tereny przemysłowe Ba, do których zalicza się grunty zajęte pod budynki - budynki przemysłowe i magazynowe oraz związane z tymi budynkami budowle i urządzenia, w szczególności: place składowe, place postojowe i manewrowe, ogrodzenia, śmietniki, składowiska odpadów. 2. Na podstawie art. 174 pkt 2 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania polegające na nieprzedstawieniu w uzasadnieniu wyroku rzetelnie stanu sprawy, zgodnie ze stanem faktycznym oraz niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie uzasadnił, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd winien rozważyć wszystkie zarzuty podniesione w skardze. Ponadto, kontrola działalności administracji publicznej nakłada na Sąd obowiązek przedstawienia i rozważenia wszystkich zarzutów i wniosków skargi i ocenę, czy i jaki wpływ te okoliczności mogły lub mogą mieć na wynik sprawy. Za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można oczywiście skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, ale można i należy wskazać na uchybienia polegające na nieprzedstawieniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku rzetelnie stanu sprawy oraz niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności. Skarżący kasacyjnie podkreślił, że Sąd I instancji całkowicie pominął fakt zawarcia umowy najmu z firmą D. Spółka z o.o. z 1 stycznia 2020 r. Zatem argumenty zawarte w pierwszej podstawie skargi kasacyjnej mają zastosowanie także i w tej podstawie skargi kasacyjnej. 3. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono naruszenie art. 32 ust. 1a ustawy o odpadach przez jego zastosowanie (niewłaściwe zastosowanie). Według strony organy obu instancji popełniły błąd subsumcji. Skarżący kasacyjnie nie prowadził działalności polegającej na zbieraniu odpadów, ani też nie był posiadaczem odpadów. Za ewentualnego posiadacza odpadów należałoby ewentualnie uznać najemcę tego terenu. 4. Na podstawie art. 174 pkt 2 zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. polegające na nieuchyleniu zaskarżonego orzeczenia, pomimo tego, że orzeczenie to nie odpowiada prawu. Do skargi kasacyjnej skarżący E.O. dołączył umowę najmu z 1 stycznia 2020 r. i protokół Nr KAL 76/2021 z 19 listopada 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu wojewódzkiego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Kontroli Sądu Wojewódzkiego podlegała decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska utrzymująca w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z 11 grudnia 2020 r. wstrzymującą działalność gospodarczą prowadzoną przez E.O. w zakresie zbierania odpadów mas ziemnych na terenach położonych w K. między ulicami B., F., M. i K., bez wymaganego zezwolenia na zbieranie odpadów. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił art. 32 ust. 1a ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2020 r. poz. 779 ze zm.), zgodnie z którym wojewódzki inspektor ochrony środowiska wstrzymuje, w drodze decyzji, działalność posiadacza odpadów, w przypadku gdy posiadacz ten zbiera lub przetwarza odpady bez wymaganego zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Istota skargi kasacyjnej sprowadza się do zarzutu nieprawidłowego ustalenia przez organy stanu faktycznego sprawy i błędnej oceny materiału dowodowego, w wyniku której doszło do niewłaściwego zastosowania przepisu art. 32 ust. 1a ustawy o odpadach, co Sąd Wojewódzki wadliwie zaakceptował. Skarżący kasacyjnie kwestionuje zarówno kwalifikację spornych mas ziemnych jako odpadu, jak i uznanie go za posiadacza odpadów. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie. Sąd Wojewódzki prawidłowo stwierdził, że w sprawie ziściły się przesłanki do wydania w stosunku do skarżącego kasacyjnie decyzji o wstrzymaniu prowadzonej przez niego działalności w zakresie zbierania odpadów. Zgromadzony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy był wystarczający do przeprowadzenia klasyfikacji znajdujących się na terenach działek o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w K.e zanieczyszczonych mas ziemnych jako odpadów, jak i do uznania skarżącego kasacyjnie za ich posiadacza. Niesporna przy tym jest w sprawie okoliczność, że skarżący kasacyjnie nie legitymował się zezwoleniem na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, o którym mowa w art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd Wojewódzki dokonał właściwej i wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Przeanalizował wyniki kontroli przedsiębiorstwa skarżącego kasacyjnie ujęte w protokole nr KAL 137/2020, zdjęcia i filmy z terenu działalności przedsiębiorstwa strony wykonane w latach 2019-2020, jak i dokumenty, które przedstawił skarżący w postaci decyzji o pozwoleniu na budowę z lat 2010 - 2013. Ze zgromadzonych materiałów wynika, że na terenie działek należących do E.O., położonych w Krotoszynie między ulicami B., F., M. i K. zalegają zanieczyszczone masy ziemi o znacznej objętości. Pomiar czterech brył mas ziemi wykazał wielkość 9.406 m3.. Dokumentacja fotograficzna potwierdza fakt przemieszczania (przewożenia) mas ziemi transportem samochodowym. W toku postępowania przed organem I instancji strona nie wypowiedziała się co do zebranego materiału dowodowego, a protokół kontroli przedsiębiorstwa E.O. nr KAL/2020 przeprowadzonej w zakresie gospodarowania odpadami, został podpisany przez pełnomocnika przedsiębiorcy bez żadnych uwag. Skarżący kasacyjnie nie wykazał związku pomiędzy ujawnionymi masami ziemnymi z pracami inwestycyjnymi wykonanymi na podstawie przedstawionych pozwoleń na budowę. Trafnie zaznaczył Sąd I instancji, że skarżący kasacyjnie powołując się na inwestycje budowlane w celu udowodnienia źródła pochodzenia spornych mas ziemi, nie wskazał jakie ilości mas materiałów pochodzą z konkretnych robót budowlanych prowadzonych na poszczególnych działkach. Nie przedstawił żadnych dowodów pozwalających na weryfikację twierdzenia, że zgromadzone masy ziemi (zmieszane z odpadami materiałów budowlanych i masą bitumiczną, tzw. destrukt) powstały z prac budowlanych inwestycji, które prowadził na tym terenie. Należy wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z 2012 r. o odpadach przepisów ustawy nie stosuje się do "niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym został wydobyty". A zatem każdy inny rodzaj mas ziemnych należy traktować jako odpad. W orzecznictwie podkreśla się, że masa ziemna jest traktowana jak odpad, gdy została przetworzona lub wykorzystana do innych celów lub gdzie indziej, np. nastąpiło usunięcie lub przemieszczanie, przetransportowanie mas ziemnych w związku z realizacją jakiejś inwestycji, czy w sytuacji zdeponowania ziemi w innym miejscu niż miejsce wydobycia lub wytworzenia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 1918/16). Obowiązki organów administracji publicznej w zakresie przeprowadzenia dowodów z urzędu celem odtworzenia prawdy obiektywnej nie sięgają tak daleko, by zwalniały stronę od współudziału w zebraniu materiału dowodowego. W szczególności gdy organ dokonał określonych ustaleń w zakresie stanu faktycznego na podstawie zgromadzonych dowodów, a strona kwestionuje owe dowody i ustalenia, to przeciwdowód powinien być przeprowadzony z jej inicjatywy, skoro chce uniknąć negatywnych konsekwencji związanych z ustaleniami organu na podstawie znanych organowi środków dowodowych. W orzecznictwie podkreśla się, że organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów w celu wykazania słuszności stanowiska strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2025 r. sygn. akt III OSK 3409/23). Na sądową ocenę całokształtu udokumentowanych okoliczności sprawy nie mogła mieć wpływu uwaga skarżącego kasacyjnie, że żaden dowód nie potwierdza nawiezienia gleby i ziemi, kamieni i gruzu z terenu innego niż ten objęty inwestycjami. Przeciwnie, jak wskazał Sąd Wojewódzki, skarżący kasacyjnie nie udowodnił źródła pochodzenia spornych mas ziemnych. Skarżący kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji wadliwe zaakceptowanie sytuacji naruszenia przez organy reguł postępowania na skutek niewyjaśnienia kto był posiadaczem odpadów. W tym zakresie przywołuje istnienie umowy najmu z dnia 1 stycznia 2020 r. terenu działek nr [...], [...], [...], na których ujawniono zanieczyszczone masy ziemi, zawartej z firmą Dap Trans Spółka z o.o. w Ligocie. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 9, art. art. 10, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. jest niezasadny. Przede wszystkim należy wskazać, że dokument umowy został przedstawiony do akt sprawy dopiero na etapie skargi kasacyjnej, a zatem nie stanowił materiału dowodowego, na podstawie którego wydano zaskarżoną decyzję z dnia 24 sierpnia 2021 r. a następnie kwestionowany wyrok. Umowa, na którą powołuje się skarżący kasacyjnie, nie była i nie mogła być przedmiotem analizy ani organów administracji prowadzących to postępowanie, ani Sądu I instancji, który dokonał oceny prawnej sprawy na podstawie faktów i dowodów, które wynikały z akt administracyjnych i które legły u podstaw zaskarżonego aktu (art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a.). Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Obalenie powyższego domniemania prawnego polega na udowodnieniu (w toku postępowania), że rzeczywisty stan faktyczny lub prawny jest inny niż wskazany w przyjętym domniemaniu (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK 3123/18). Władający powierzchnią ziemi może się uwolnić z odpowiedzialności wykazując, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot, czyli wskazać wyraźnie na innego posiadacza odpadów. Należy pamiętać, że odpowiedzialność władającego danym terenem oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Jak wynika z akt sprawy, skarżący kasacyjnie jest użytkownikiem wieczystym działek na których ujawniono odpady. W sytuacji gdy skarżący kasacyjnie w toku postępowania administracyjnego nie wykazał, że działkami władał inny podmiot, to organ miał wszelkie podstawy przyjąć odpowiedzialność skarżącego kasacyjnie za odpady zalegające na terenie działek będących w jego władaniu. Dlatego bez znaczenia, jako co najmniej spóźnione, pozostają formułowane w skardze kasacyjnej a niepodnoszone w trakcie postępowania administracyjnego oraz w postępowaniu przed Sądem Wojewódzkim twierdzenia, że odpowiedzialnym za ustalony w sprawie stan rzeczy jest inny podmiot. Nie podlegał również uwzględnieniu zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., który skarżący kasacyjnie niewłaściwie próbuje postawić Sądowi Wojewódzkiemu, wskazując na pominięcie i niewyjaśnienie nowej okoliczności, tj. umowy najmu terenów działek, na których ujawniono odpady. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a nie może służyć kwestionowaniu sądowej oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Norma ta określa obligatoryjne elementy uzasadnienia sądowego orzeczenia, a zatem może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego w sytuacji gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów w nim wymienionych. Mowa tu o przedstawieniu stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. W orzecznictwie podkreśla się, że o naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku braku w uzasadnieniu orzeczenia sądu I instancji wymaganych prawem części, w tym także gdy wyrok nie zawiera stanowiska co do przyjętego przez sąd stanu faktycznego lub gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej. Taka sytuacja nie ma miejsca w rozpoznawanej sprawie. Sąd I instancji rzetelnie przedstawił istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, które wynikają z akt administracyjnych i przedstawił logiczną ich ocenę, przeprowadzoną z uwzględnieniem argumentów podniesionych w skardze. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w uzasadnieniu do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie powołuje się także na art. 134 § 1 p.p.s.a i obowiązek Sądu przedstawienia i rozważenia wszystkich zarzutów i wniosków skargi. Jednakże nie wynika z podanej argumentacji, które zarzuty skargi zostały przez Sąd pominięte i jaki miało to wpływ na wynik sprawy. Odnośnie istnienia wskazywanej w skardze kasacyjnej umowy najmu zawartej z Dap Trans Spółka z o.o., ponownie należy zwrócić uwagę, że okoliczność ta nie była podnoszona w postępowaniu przed sądem I instancji. Podsumowując, Sąd Wojewódzki miał wszelkie podstawy do uznania za niewadliwych ustaleń i wniosków przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, zgodnie z którymi, w dacie wydania zaskarżonej decyzji E.O., jako władający powierzchnią ziemi (działkami będącymi w jego użytkowaniu wieczystym), był w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach posiadaczem odpadów na którego mógł zostać nałożony obowiązek wstrzymania działalności w zakresie zbierania odpadów mas ziemnych bez wymaganego zezwolenia. W rezultacie powyższych ocen nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia art. 32 ust. 1a ustawy o odpadach i art. 151 p.p.s.a. Z przedstawionych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddalenie, o czym orzeczono na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 29 marca 2022
- Symbol z opisem
- 6135 Odpady
- Hasła tematyczne
- Odpady
- Skarżony organ
- Inspektor Ochrony Środowiska
- Sędziowie
- Arkadiusz Windak /sprawozdawca/ Piotr Korzeniowski Teresa Zyglewska /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 184, art. 141 § 4 · Dz.U. 2024 poz. 935
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
art. 7, art. 8,art.9, art.10, art.77 §1, art.80 i art.107 § 3 · Dz.U. 2021 poz. 735
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.
art.3 ust.1 pkt 19, art.2 ust.3, art.32 ust.1 a · Dz.U. 2021 poz. 779
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny