Sygnatura
III OSK 6663/21
Wyrok NSA z 13 stycznia 2023 r., III OSK 6663/21 – szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 13 stycznia 2023
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1961/20 w sprawie ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie polecenia zatwierdzenia arkusza organizacji szkoły podstawowej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Gminy [...] na rzecz Ministra Edukacji Narodowej kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1961/20 oddalił skargę Gminy [...] na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia 5 sierpnia 2020 r. nr DKO-WOK.4016.144.2020.MT w przedmiocie polecenia zatwierdzenia arkusza organizacji szkoły podstawowej. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Dolnośląski Kurator Oświaty z 17 czerwca 2020 r. wydał decyzję, w której polecił Wójtowi Gminy [...] niezwłocznie - nie później niż do 24 czerwca 2020 r. - zatwierdzenie złożonego przez jej dyrektora arkusza organizacji Szkoły Podstawowej im. [...] w [...] na rok szkolny 2020/2021 (zwanego dalej: "Arkuszem"). W uzasadnieniu tego aktu wskazano, że pismem z 1 czerwca 2020 r. - na podstawie art. 55 ust. 8 ustawy - Prawo oświatowe – dany organ wydał Wójtowi zalecenie przywrócenia porządku prawnego, przez zatwierdzenie Arkusza. Organ prowadzący szkołę skorzystał z uprawnienia, o którym mowa w art. 55 ust. 5 wskazanej ustawy i w dniu 5 czerwca 2020 r. wniósł zastrzeżenie do zalecenia, którego Dolnośląski Kurator Oświaty nie uwzględnił. Do 17 czerwca 2020 r. - dnia wydania decyzji w I instancji organ prowadzący szkołę nie zrealizował wydanego mu zalecenia. Wobec tego z uwagi na niezrealizowanie zalecenia, pismem z 8 czerwca 2020r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie naruszenia przez Wójta przepisów ustawy - Prawo oświatowe w zakresie procedury likwidacji danej jednostki systemu oświaty, polegającej na niezatwierdzeniu Arkusza. Wobec skutecznego wniesienia odwołania Minister Edukacji Narodowej decyzją z dnia 5 sierpnia 2020 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", w zw. z art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 910) utrzymał w mocy decyzję Dolnośląskiego Kuratora Oświaty z 17 czerwca 2020 r. Organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone przez organ I instancji, że odmowa zatwierdzenia Arkusza narusza art. 110 ust. 3 ustawy - Prawo oświatowe może stanowić ingerencję w pracę szkoły, potencjalnie pozbawiając ją podstaw finansowania w zakresie działalności statutowej. Niezatwierdzenie przez organ prowadzący arkusza organizacji szkoły powoduje zatrzymanie procesu organizacji jej pracy w roku szkolnym 2020/2021, w tym przydzielania przez dyrektora szkoły zakresu czynności i obowiązków nauczycielom, brak możliwości ustalenia tygodniowego planu zajęć, określającego organizację obowiązkowych zajęć edukacyjnych oraz brak możliwości zaplanowania realizacji zadań statutowych szkoły. Gmina [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 grudnia 2020 r. (sygn. akt II SA/Wa 1072/20) oddalono skargę na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z 9 kwietnia 2020 r. o utrzymaniu w mocy orzeczenia Dolnośląskiego Kuratora Oświaty, którym negatywnie zaopiniowano likwidację Szkoły. Jako trafne ocenił WSA w Warszawie wywody Wójta wskazujące, że zatwierdzenie arkusza organizacji szkoły lub przedszkola ma charakter czysto techniczny. Nie mieści się więc w problematyce prawidłowości prowadzenia samego procesu dydaktycznego – zagadnienia wymienione expressis verbis w art. 55 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo oświatowe. W takiej sytuacji nie jest trafne stanowisko organu odwoławczego, jakoby wystąpienie organu I instancji z 1 czerwca 2020 r., można było uznać faktycznie, jako "zalecenie" - wydane w myśl art. 55 ust. 8 ustawy - Prawo oświatowe. Trafnie podniósł Wójt, że opracowanie arkusza organizacji należy do kwestii wymienionych w art. 57 ustawy - Prawo oświatowe – administracyjnych i finansowych - objętych nadzorem organu prowadzącego szkolę. Jednocześnie jednak Sąd I instancji wskazał, że czynności tych nie można uznać za niemające wagi z perspektywy wykonywania zadań przez kuratora oświaty. Z woli prawodawcy dany dokumenty podlega bowiem obligatoryjnie opiniowaniu danego wyspecjalizowanego organu (tak art. 110 ust. 3 ustawy - Prawo oświatowe). Zgodnie z art. 85 i 86 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 713 ze zm.) - nadzór nad wykonywaniem ustawowych zadań przez gminy, na podstawie kryterium zgodności z prawem, sprawuje m.in. wojewoda. Z kolei - wedle brzmienia art. 51 ust. 1 zd. wstępne ustawy - Prawo oświatowe - zadania nie tylko w zakresie nadzoru pedagogicznego (o tym art. 51 ust. 1 pkt 1), lecz także np. polityki oświatowej państwa (art. 51 ust. 1 pkt 5) realizuje w imieniu wojewody kurator oświaty. Jego zadania wymieniono w danej jednostce redakcyjnej przykładowo – tak sformułowanie "w szczególności". Uzasadnia to stwierdzenie, że kwestie związane z prawidłowością realizacji postanowień ustawy - Prawo oświatowe, gdzie sprawowany jest nadzór państwa nad jednostkami samorządu terytorialnego, wykonuje w imieniu wojewody właśnie wyspecjalizowany organ - kurator oświaty. Sąd I instancji zaznaczył, że ustawa – Prawo oświatowe nie precyzuje jednocześnie szczegółowego trybu postępowania, gdy organ prowadzący szkołę ma zastrzeżenia do przedłożonego mu arkusza organizacji. Nie zwalnia go to jednak z obowiązku podejmowania stosownych, dostępnych i skutecznych działań, które doprowadzą do tego, że arkusz będzie miał treść umożliwiającą jego zatwierdzenie. Uczynienie tego jest bowiem prawnym obowiązkiem organu gminy, skoro określono końcową datę zatwierdzenia arkusza organizacyjnego. Jeżeli - zdaniem organu prowadzącego - nie sporządzono i nie przedłożono arkusza organizacji, spełniającego wymagania przepisów, bądź innych wiążących dyrektora placówki reguł, może wykorzystać uprawnienia wynikające z art. 57 ust. 3 wobec ust. 2 pkt 3 ustawy - Prawo oświatowe. Przesłanki odwołania przez organ prowadzący osób, piastujących stanowiska kierownicze w placówkach oświatowych wyznaczają z kolei odpowiednio art. 66 i 67 ustawy - Prawo oświatowe. Poza granicami tej sprawy jest zaś, czy zastrzeżenia organu prowadzącego do danego Arkusza są zasadne. Sąd I instancji zaakcentował, że decyzja wydawana w myśl art. 56 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe ma - z woli prawodawcy - swoisty charakter. Zakreślony nią obowiązek nie musi być dlatego opisany precyzyjnie tak, aby poddawał się egzekucji w myśl stosownych regulacji. Otóż - wedle brzmienia art. 56 ust. 6 danej ustawy - jeżeli jednostka samorządu terytorialnego nie usunie wskazanych w decyzji uchybień, sprawujący nadzór pedagogiczny organ zawiadamia o tym wojewodę wykonującego nadzór nad działalnością jednostki samorządu terytorialnego. Wynika stąd, że dane rozstrzygnięcie ma wyłącznie formę władczego wytyku w kwestii określonych nieprawidłowości – formalnego polecenia usunięcia nieprawidłowości. Do właściwego wojewody należy z kolei – w razie niezrealizowania polecenia – ocena, czy podejmować stosowne środki prawne, służące dyscyplinowaniu organów gminy dla zapewnienia realizacji ich ustawowych zadań - np. w granicach art. 96 lub 97 ustawy o samorządzie gminnym. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła Gmina [...], zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie: I. prawa materialnego - a to art. 55 ust. 1 w zw. z art. 110 ust. 3 ustawy Prawo oświatowe poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, iż organ nadzoru pedagogicznego miał kompetencję do wydania decyzji nakazującej organowi prowadzącemu zatwierdzenie arkusza organizacyjnego na rok szkolny 2020/2021 podczas, gdy z treści cyt. przepisów wynika, że organ nadzoru pedagogicznego jedynie organem opiniującym arkusz organizacyjny sporządzony przez dyrektora szkoły, zaś ostateczną decyzję w kwestii jego zatwierdzenia podejmuje organ prowadzący; a ponadto z okoliczności, iż arkusz organizacyjny jest dokumentem wewnętrznym i programowym wynika wniosek, że jego zatwierdzenie bądź niezatwierdzenie nie podlega nadzorowi kuratora oświaty; - a to art. 56 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie że powyższy przepis prawa może stanowić podstawę do wydania przedmiotowej decyzji przez organ nadzoru, podczas gdy przesłanką wydania decyzji na podstawie niniejszego przepisu prawa jest prowadzenie przez szkołę lub placówkę - albo przez jej organ prowadzący - działalności z naruszeniem przepisów ustawy; "prowadzenie działalności" zakłada zaś pewien stan ciągłości, powtarzalności pewnych czynności, podczas gdy w realiach niniejszej sprawy nie można dopatrzeć się świadomego i uporczywego przeciwstawiania się przepisom prawa przez organ prowadzący, rozważaniom natomiast podlega jedno incydentalne zachowanie Wójta Gminy [...]; - a to art. 57 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe poprzez jego niezastosowanie podczas gdy przepis ten wprost wskazuje, że organ prowadzący szkołę lub placówkę sprawuje nadzór nad jej działalnością w zakresie spraw finansowych, co prowadzi do wniosku, że arkusz organizacyjny na dany rok szkolny powinien uwzględniać sytuację finansową gminy, po to by jego zapisy były możliwe do zrealizowania; zwłaszcza gdy z okoliczności sprawy wynika, że wpływ na finanse organu prowadzącego miało zdarzenie losowe (wybuch pandemii COVID-19), które znaczącą zmniejszyło dochody gminy; II. przepisów prawa procesowego, które to miało wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne nieuwzględnienie skargi i jej oddalenie pomimo tego, iż w postępowaniu przed organem odwoławczym doszło do rażącego naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wnikliwej analizy okoliczności sprawy przez organ, a także dowolną ocenę dowodów polegającą na: nieuwzględnieniu przez Ministra Edukacji Narodowej, iż treść arkusza organizacyjnego przedstawionego przez dyrektorkę Szkoły Podstawowej w [...] była sprzeczna z przepisami prawa powszechnie obowiązującego oraz całkowitym pominięciu faktu, iż niezatwierdzenie arkusza organizacyjnego przez Wójta podyktowane było nieuwzględnieniem przy jego sporządzeniu sytuacji finansowej Gminy, która jest czynnikiem kluczowym dla realizacji postanowień zawartych w arkuszu. Mając powyższe na uwadze skarżąca kasacyjnie wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości decyzji Ministra Edukacji Narodowej z dnia 5 sierpnia 2020 r. nr DKO-WOK.4016.144.2020.MT oraz poprzedzającego ją postanowienia Dolnośląskiego Kuratora Oświaty z dnia 17 czerwca 2020 r. nr 17/20, w którym w/w organ polecił skarżącemu zatwierdzenie złożonego przez dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w [...] arkusza organizacyjnego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto skarżąca kasacyjnie wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz oświadczyła, że zrzeka się rozprawy. Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Edukacji i Nauki wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, a także oświadczył, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego. Jako nieuzasadniony ocenić należy zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. Został on sformułowany o tyle niepoprawnie, że te dwa przepisy zawierają normy przeciwstawne i art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie może zostać naruszony równocześnie z art. 151 p.p.s.a., są to bowiem przepisy wzajemnie się wykluczające, stosowane przez sąd w różnych stanach prawnych. Sąd I instancji nie mógł zatem jednocześnie naruszyć art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. Brak także podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., gdyż w sposób poprawny przepisy te zostały zastosowane. Nadto w niniejszej sprawie chodziło o polecenie zatwierdzenia arkusza organizacji szkoły podstawowej na rok szkolny 20202/2021 - co należy do kompetencji Wójta, a nie o zatwierdzenie konkretnego arkusza organizacyjnego przedstawionego przez dyrektorkę Szkoły Podstawowej w [...]. Oczywistym jest, że zatwierdzeniu może podlegać arkusz organizacji szkoły, który jest zgodny z przepisami powszechnie obowiązującymi oraz możliwościami finansowymi gminy, po przeprowadzeniu wymaganych uzgodnień. Zaskarżona decyzja nie nakładała jednak obowiązku zatwierdzenia przez Wójta konkretnego arkusza organizacyjnego szkoły (wbrew kompetencjom organu prowadzącego szkołę oraz możliwościom finansowym gminy), lecz niejako "przypominała" o obowiązku zatwierdzenia takiego arkusza organizacji na nowy rok szkolny dla szkoły, która nie została zlikwidowana, a który pomimo upływu terminu nie został przez organ zrealizowany. Stąd też kwestie dotyczące treści konkretnego arkusza organizacyjnego przedstawionego przez dyrektorkę Szkoły Podstawowej w [...] (sprzeczności z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, pominięcie sytuacji finansowej gminy) nie były przedmiotem analizy w przedmiotowym postepowaniu, ani nie miały dla niego żadnego znaczenia. Na uwzględnienie nie zasługują także zarzuty naruszenia prawa materialnego. Jako bezzasadny ocenić należy zarzut naruszenia art. 55 ust. 1 w zw. z art. 110 ust. 3 ustawy Prawo oświatowe poprzez ich błędną wykładnię. Otóż przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd I instancji zarzuca skarga kasacyjna. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; wyrok NSA z dnia 7 marca 2014 r., II GSK 2019/12; wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2013 r., II OSK 552/12; wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12; wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., II GSK 218/11; wyrok NSA z dnia 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012 r., II OSK 2232/10). Warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez Sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2014 r., II GSK 1669/12; wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., II OSK 1977/12). Tymczasem art. 55 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe dzieli się na cztery punkty. Ani w treści zarzutu, ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w zakresie tego zarzutu nie wskazano o jaki punkt tego przepisu chodzi. W odniesieniu do powyższego zarzutu należy wskazać, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12). Z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika jaka zdaniem strony skarżącej powinna być wykładnia art. 55 ust. 1 w zw. z art. 110 ust. 3 ustawy Prawo oświatowe. Wreszcie zauważyć należy, że Sąd I instancji w zasadzie nie dokonywał wykładni wskazanych przepisów. Ograniczył się jedynie do stwierdzenia, "że zatwierdzenie arkusza organizacji szkoły lub przedszkola ma charakter czysto techniczny. Nie mieści się więc w problematyce prawidłowości prowadzenia samego procesu dydaktycznego – zagadnienia wymienione expressis verbis w art. 55 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo oświatowe. (...) Z kolei - wedle brzmienia art. 51 ust. 1 zd. wstępne ustawy - Prawo oświatowe - zadania nie tylko w zakresie nadzoru pedagogicznego (o tym art. 51 ust. 1 pkt 1), lecz także np. polityki oświatowej państwa (art. 51 ust. 1 pkt 5) realizuje w imieniu wojewody właśnie kurator oświaty. Jego zadania wymieniono w danej jednostce redakcyjnej przykładowo – tak sformułowanie "w szczególności". Uzasadnia to stwierdzenie, że kwestie związane z prawidłowością realizacji postanowień ustawy - Prawo oświatowe, gdzie sprawowany jest nadzór państwa nad jednostkami samorządu terytorialnego, wykonuje w imieniu wojewody właśnie wyspecjalizowany organ - kurator oświaty." Również zarzut naruszenia art. 56 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe poprzez jego błędne zastosowanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, jeżeli szkoła lub placówka albo organ prowadzący prowadzi działalność z naruszeniem przepisów niniejszej ustawy lub ustawy o systemie oświaty albo rozporządzeń wydanych na ich podstawie, organ sprawujący nadzór pedagogiczny może polecić, w drodze decyzji, usunięcie uchybień w wyznaczonym terminie, z zastrzeżeniem ust. 7. Jak wynika z uzasadnienia postawionego zarzutu strona skarżąca kasacyjnie nie zakwestionowała skutecznie zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. Nie budzi więc wątpliwości, że pomimo prawem przewidzianego wymogu Wójt Gminy [...] nie zatwierdził do 29 maja 2020 r. arkusza organizacji Szkoły Podstawowej im. [...] w [...], na rok szkolny 2020/2021 i nie uczynił tego do chwili wydania decyzji z 17 czerwca 2020 r. przez Dolnośląskiego Kuratora Oświaty z 17 czerwca 2020 r. Tym samym Wójt Gminy [...], jako organ prowadzący szkołę prowadził działalność z naruszeniem przepisów rozporządzenia wydanego na podstawie ustawy Prawo oświatowe tj. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli – tj. § 17 ust. 9. Wreszcie całkowicie niezasadny jest zarzut naruszenia art. 57 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe poprzez jego niezastosowanie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07; wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06; wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., I OSK 31/07; postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012 r., I OSK 294/12). Nawet gdyby przyjąć, że w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej możliwe jest również kwestionowanie niezastosowania określonego przepisu prawa, to strona skarżąca kasacyjnie powinna wskazać przepis właściwy jako podstawę materialną rozstrzygnięcia i uzasadnić, dlaczego ten właśnie przepis powinien lec u podstaw kwestionowanego rozstrzygnięcia, tj. dlaczego powinien być zastosowany (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r., OSK 121/04; wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2005 r., II OSK 299/05; wyrok NSA z dnia 15 marca 2011 r., II OSK 323/10). Zarzut niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana, wymaga należytej precyzji w konstruowaniu danego zarzutu kasacyjnego w konkretnej sprawie. Niezastosowany przez sąd w procesie kontroli przepis prawa materialnego może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli w konkretnym stanie faktycznym istniały podstawy do dokonania subsumcji (zob. B. Dauter: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, teza 5, Lex 2013; wyrok NSA z dnia 16 marca 2011 r., II GSK 400/10). Tym wymogów skarga kasacyjna względem zarzutu naruszenia art. 57 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe poprzez jego niezastosowanie - nie spełnia. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego zostało wydane w oparciu o przepis art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 21 września 2021
- Symbol z opisem
- 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
- Skarżony organ
- Minister Edukacji Narodowej
- Sędziowie
- Mariusz Kotulski /sprawozdawca/ Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący/ Wojciech Jakimowicz
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tj
art. 55 ust. 1, art. 110 ust. 3, art. 56 ust. 1, art. 57 ust. 1 · Dz.U. 2020 poz. 910
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art 151 · Dz.U. 2019 poz. 2325
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Rz 1187/22 · 10 stycznia 2023
Wyrok WSA w Rzeszowie z 10 stycznia 2023 r., II SA/Rz 1187/22 – szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Sygnatura: II SA/Rz 1186/22 · 10 stycznia 2023
Wyrok WSA w Rzeszowie z 10 stycznia 2023 r., II SA/Rz 1186/22 – szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Sygnatura: III OSK 6388/21 · 5 stycznia 2023
Wyrok NSA z 5 stycznia 2023 r., III OSK 6388/21 – szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny