Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 617/22

III OSK 617/22 - Wyrok NSA z 2025-05-20

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
20 maja 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Paulina Gromulska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 października 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 255/21 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Rektora Uniwersytetu G. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów oddala skargę kasacyjną,

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 14 października 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 255/21 oddalił skargę M. W. (dalej skarżąca lub skarżąca kasacyjnie) na decyzję Rektora Uniwersytetu G. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał w pierwszej kolejności, że wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Stanowisko organu, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki skreślenia skarżącej z listy doktorantów jest prawidłowe, a zarzucane przez skarżącą naruszenia przepisów postępowania nie mogły wywrzeć istotnego wpływu na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że stosownie do art. 279 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669 z późn. zm.), studia doktoranckie rozpoczęte przed rokiem akademickim 2019/2020 prowadzi się na zasadach dotychczasowych, jednak nie dłużej niż do 31 grudnia 2023 r. Regulacja ta nie stanowi automatycznego wydłużenia okresu wszystkich rozpoczętych na starych zasadach studiów doktoranckich, lecz wskazuje datę graniczną po upływie której studia takie nie będą już mogły być kontynuowane. Natomiast okres trwania studiów doktoranckich w każdym przypadku określa się indywidualnie (przy czym musi się on zakończyć najpóźniej do dnia 31 grudnia 2023 r.). Sąd pierwszej instancji podkreślił, że zasady dotychczasowe oznaczają przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 z późn. zm.) zwanej dalej P.s.w. oraz aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 10 i 18h P.s.w., studia doktoranckie kończą się uzyskaniem kwalifikacji trzeciego stopnia, tj. stopnia naukowego doktora w określonej dziedzinie nauki w zakresie dyscypliny nauki (lub doktora sztuki określonej dziedziny sztuki w zakresie dyscypliny artystycznej). Nadto, zgodnie z § 45 Regulaminu ukończenie studiów doktoranckich następuje po uzyskaniu stopnia naukowego doktora w drodze przewodu doktorskiego przeprowadzonego na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r. poz. 1789). Zdaniem Sądu pierwszej instancji uzyskanie stopnia naukowego doktora powinno nastąpić w czasie trwania studiów doktoranckich. Czas ten określonym jest w akcie o utworzeniu studiów lub wynika z decyzji o przedłużeniu okresu odbywania studiów. Skarżąca winna zatem uzyskać stopień naukowy doktora w roku akademickim 2019/2020, który zakończył się w dniu 30 września 2020 r. W sytuacji, gdy pomimo upływu okresu odbywania studiów doktoranckich doktorantka nie uzyskała stopnia naukowego doktora, kierownik studiów doktoranckich zasadnie skreślił doktorantkę z listy doktorantów. Skreślenie skarżącej z listy doktorantów już z tej przyczyny było zatem uzasadnione. Nadto skreślenie z listy doktorantów mogło nastąpić w związku z brakiem realizacji innych obowiązków doktoranta – zaniechaniem prowadzenie badań naukowych i składania sprawozdań z ich przebiegu. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji uznał, że przytaczane przez skarżącą okoliczności nie mogły mieć wpływu na ocenę zasadności wydanej decyzji. Organ nie mógł bowiem akceptować sytuacji pozostawania na studiach doktoranckich osoby której okres studiów doktorskich upłynął. Skarżąca mogłaby kontynuować studia doktoranckie w sytuacji i złożenia wniosku o przedłużenie okresu studiów doktoranckich (i jego uwzględnienia) czego nie uczyniła. W ocenie Sądu pierwszej instancji wskazać nadto należy, że przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2017 r. poz. 1696), jak i przepisy Regulaminu studiów doktoranckich nie przewidywały możliwości przedłużenia studiów doktoranckich na wskazywanej przez skarżącą podstawie. Także przepisy wprowadzone w związku z przeciwdziałaniem skutkom pandemii, nie zawierają postanowień w zakresie możliwości dodatkowego przedłużania studiów doktoranckich z powodu sytuacji epidemiologicznej. Doktoranci na studiach III stopnia mogą korzystać z przedłużeń studiów doktoranckich kontynuowanych na starych zasadach z uwzględnieniem nieprzekraczalnego terminu 31 grudnia 2023 r. Niemniej przedłużenie przez doktoranta okresu trwania studiów jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy umożliwia to przepis powszechnie obowiązującego prawa lub wewnątrzuczelniany regulamin studiów doktoranckich. Przedłużenie studiów doktoranckich jest możliwe, o ile jest to uzasadnione w świetle obowiązujących regulacji oraz jeśli doktorant nie wykorzystał przysługujących mu przedłużeń studiów. Wobec powyższego, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku twierdzenia skarżącej, iż Rektor nie wziął pod uwagę nadzwyczajnych okoliczności sprawy, a mianowicie niemożności wywiązania się przez nią z obowiązku uzyskania stopnia naukowego w czasie trwania studiów doktoranckich, z powodu ograniczeń w przemieszczaniu się oraz działaniu uniwersytetów (w tym bibliotek), w związku z pandemią koronawirusa, nie mogły mieć znaczenia dla oceny prawidłowości wydanej decyzji. Przepisy prawa nie przewidują bowiem możliwości kontynowania studiów przez doktoranta po upływie okresu trwania studiów, bez ich przedłużenia. Dodatkowo zdaniem Sądu wskazać należy, że twierdzenia skarżącej w tym zakresie nie znalazły potwierdzenia w okolicznościach sprawy. Ze znajdującej się w aktach postępowania opinii opiekuna naukowego wynika, że skarżąca nie podejmowała żadnych działań zmierzających do uzyskania dostępu do materiałów naukowych. Stan epidemii rozpoczął się dopiero w marcu 2020 r. Skarżąca nie kontaktowała się z opiekunem naukowym od 26 września 2019 r., a stopień prac nad doktoratem, mimo upływu 6 lat studiów był niewielki. Skarżąca przygotowała jedynie koncepcję rozprawy doktorskiej oraz jej wstępny plan, nie przedłożyła żadnego rozdziału lub innego fragmentu przygotowywanej rozprawy doktorskiej. Nie składała także sprawozdań z przebiegu badań naukowych. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca zarzucała, że organ dopuścił się szeregu wymienionych w skardze naruszeń proceduralnych związanych z naruszeniem jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu oraz naruszenia przepisów dotyczących przeprowadzenia postępowania dowodowego. Zarzuty te nie zasługiwały na uwzględnienie. Z okoliczności sprawy wynika, że skarżąca mogła brać udział w prowadzonym postępowaniu, złożyła odwołanie, mogła składać wnioski dowodowe i zająć stanowisko w sprawie. W treści odwołania jak i skargi skarżąca nie przywołała wyjaśnień ani wniosków dowodowych, które mogłyby wypłynąć na odmienną ocenę wydanych decyzji. W powyższych okolicznościach brak jest podstaw do uznania, że organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła M. W., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 197 ust. 4 w zw. z art. 1 i 2 P.s.w. oraz § 39 ust. 1 Regulaminu Studiów Doktoranckich Uniwersytetu G., poprzez: - błędne uznanie, iż prawidłowe jest stanowisko Kierownika Studiów Doktoranckich, zgodnie z którym skarżąca nie realizuje programu studiów doktoranckich, co uzasadnia skreślenie jej z listy doktorantów; - nieuwzględnienie przy podejmowaniu decyzji nadzwyczajnych okoliczności (siły wyższej) uniemożliwiającej skarżącej uzyskanie stopnia doktora, w terminie przewidzianym programem studiów (pandemia koronawirusa); 2. przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie: a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a. w zw. z art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) zwanej dalej K.p.a. w zw. z art. 207 P.s.w. poprzez błędne uznanie, iż prawidłowym było nieinformowanie skarżącej o toczącym się postępowaniu w przedmiocie skreślenia jej z listy doktorantów, ani też o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (zgodnie z treścią powołanego przepisu: Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek); b) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 207 P.s.w. poprzez błędne uznanie, iż dopuszczalnym było uniemożliwienie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, w tym uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów (zgodnie z treścią przywołanego przepisu: Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań); c) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 61 § 4 K.p.a. w zw. z art. 207 P.s.w. poprzez błędne uznanie, iż dopuszczalnym było niepoinformowanie skarżącej o wszczęciu postępowania w sprawie (zgodnie z treścią przedmiotowego przepisu: O wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie); d) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 61 § 5 K.p.a. w zw. z art. 207 P.s.w. poprzez błędne uznanie, iż dopuszczalnym było nieprzekazanie skarżącej informacji, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679 (zgodnie z treścią przedmiotowego przepisu: Organ administracji publicznej przekazuje informacje, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679, przy pierwszej czynności skierowanej do strony, chyba że strona posiada te informacje, a ich zakres lub treść nie uległy zmianie); e) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 207 P.s.w. poprzez błędne uznanie, iż dopuszczalnym było nieprzeprowadzenie przez organ postępowania dowodowego w niezbędnym zakresie, w tym w szczególności na okoliczność obiektywnej niemożliwości uzyskania przez skarżącą stopnia naukowego doktora w czasie trwania pandemii koronawirusa (zgodnie z treścią przywołanego przepisu: Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy); f) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 81 K.p.a. w zw. z art. 207 P.s.w. poprzez błędne uznanie, iż dopuszczalnym było uznanie za podstawę wydania decyzji okoliczności faktycznych, pomimo uniemożliwienia skarżącej wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (zgodnie z treścią przywołanego przepisu: Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2; g) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 207 P.s.w. poprzez błędne uznanie, iż dopuszczalnym był brak właściwego uzasadnienia faktycznego decyzji o skreśleniu z listy doktorantów, należy bowiem wskazać, iż zgodnie z treścią powołanego wyżej przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca; h) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez błędne uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że powyższe naruszenia prawa procesowego nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, podczas, gdy brak przeprowadzenia postępowania administracyjnego w jakimkolwiek zakresie przed wydaniem decyzji, świadczy o braku przenalizowania przez organ podstaw do jej wydania i całości materiału dowodowego; i) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, a także zasądzenie zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym należnych kosztów zastępstwa procesowego oraz kwoty 17 zł tytułem zwrotu kosztu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Pismem procesowym uzupełniającym skargę kasacyjną z dnia 3 lutego 2022 r. skarżąca kasacyjnie wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała. Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Strona skarżąca kasacyjnie wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji powielając zarzuty zawarte we wcześniejszej skardze. Skarga kasacyjna nie stanowi środka zaskarżenia, który pozwoliłby – wzorem odwołania wnoszonego w postępowaniu administracyjnym - na ponowną ocenę zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji decyzji. Skarga kasacyjna powinna – dla swojej skuteczności – wskazywać na wady zaskarżonego wyroku i przede wszystkim odwoływać się tak w swoich zarzutach, jak i argumentacji do treści zaskarżonego wyroku. Ma to znaczenie w tej sprawie. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta zarówno na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, jak i na zarzutach naruszenia prawa materialnego. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 819/11; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r. sygn. akt II GSK 402/13). Warunkiem uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania jest stwierdzenie istotnego wpływu zaistniałego naruszenia na wynik sprawy. Jak trafnie podnosi się w orzecznictwie sądowym, przez "wpływ", o którym jest mowa w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby (mógłby być) inny (por. wyrok NSA z 12 marca 2025 r. sygn. akt II GSK 1888/21; wyrok NSA z 26 marca 2025 r. sygn. akt II GSK 2509/21; wyrok NSA z 25 lutego 2025 r. sygn. akt II FSK 833/22). Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku jedyną istotną okolicznością obejmującą ustalenie stanu faktycznego w tej sprawie było wygaśnięcie statusu skarżącej kasacyjnie jako doktorantki studiów doktorskich w związku z upływem przedłużonego roku studiów doktorskich. Skarżąca kasacyjnie powinna ukończyć studia doktorskie z końcem września 2018 r. Po złożeniu stosownego wniosku otrzymała zgodę na przedłużenie tych studiów na rok akademicki 2018/2019 i następnie na skutek kolejnego wniosku otrzymała zgodę na kolejne przedłużenie studiów doktoranckich na rok akademicki 2019/2020, tj. do dnia 30 września 2020 r. (decyzja o przedłużeniu studiów z dnia 30 grudnia 2019 r., karta nr 122 akt administracyjnych sprawy). Jak wynika z akt sprawy skarżąca nie złożyła wniosku o kolejne przedłużenie studiów doktoranckich, co skutkowało wydaniem w dniu 22 października 2020 r. decyzji przez Kierownika Doktoranckich Studiów w Zakresie Prawa o jej skreśleniu z listy doktorantów i decyzja ta została utrzymana w mocy przez Rektora Uniwersytetu G. (decyzja z dnia 28 grudnia 2020 r., karta nr 154 akt administracyjnych sprawy). Sąd pierwszej instancji oparł się w ocenie ustalenia stanu faktycznego tej sprawy przede wszystkim na tej przesłance, tj. upływu terminu przedłużonych studiów doktoranckich i braku wniosku samej doktorantki o ich przedłużenie. Co do zarzutów skargi Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zarzucane naruszenia przepisów postępowania nie mogły mieć w tej sprawie istotnego wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Tym samym Sąd pierwszej instancji dostrzegł te uchybienia, ale jednocześnie wskazał, że nawet bez ich naruszenia i tak zapadłaby w tej sprawie decyzja o identycznej treści, a ponadto w toku postępowania odwoławczego strona miała pełną możliwość składania wniosków dowodowych oraz wyjaśnień i z tego prawa nie skorzystała. W tej sprawie stanowisko Sądu pierwszej instancji nie narusza prawa. Strona skarżąca kasacyjnie zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z naruszeniem art. 9 K.p.a., art. 10 § 1 K.p.a., art. 61 § 4 i § 5 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 81 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. trafnie wprawdzie wskazuje na uchybienia w postępowaniu administracyjnym, tym niemniej w żaden sposób nie wykazuje, aby te uchybienia miały jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie podważa podstawowego w tej sprawie ustalenia, jakim było brak złożenia wniosku o przedłużenie na kolejny okres studiów doktoranckich i upływ okresu dodatkowego roku studiów doktoranckich. Przedłużenia studiów doktoranckich mogła domagać się osoba mająca status doktoranta. W tej zaś sprawie z upływem 30 września 2020 r. skarżąca kasacyjnie utraciła status doktorantki, ponieważ tylko do dnia 30 września ww. roku zostały jej przedłużone studia doktoranckie. Ponieważ doktorantka nie złożyła wniosku o przedłużenie na kolejny rok studiów doktoranckich, to trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że decyzje o jej skreśleniu z tych studiów wydane po dniu 30 września 2020 r. nie naruszały prawo. Nie ulega też wątpliwości poprawność stanowiska Sądu pierwszej instancji który stwierdził, że istotnie w tej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, ale to naruszenie w tej sprawie nie miało wpływu na wynik sprawy. Sama strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała, w jaki sposób nastąpiłoby rozstrzygniecie jej sprawy w postępowaniu administracyjnym gdyby żadnego uchybienia procesowego nie popełniono. Takiego związku nie dostrzegł także Sąd pierwszej instancji i to stanowisko podtrzymuje Naczelny Sąd Administracyjny. Tym samym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. jest niezasadny, ponieważ zgodnie z tym przepisem sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne niż naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie wystarczy samo podniesienie naruszenie przepisów postępowania, ale dodatkowo niezbędnym jest wykazanie, że owo naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Strona skarżąca kasacyjnie w żaden sposób nie wykazała, aby którekolwiek zarzucane naruszenie prawa mogło mieć wpływ na wynik tej sprawy. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 3 § 1 P.p.s.a Wskazany przepis ma charakter kompetencyjny i stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Norma ta określa zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, tj. zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne. Art. 3 P.p.s.a. wskazuje cele działania sądów administracyjnych oraz zakres ich kognicji i żadna z jednostek redakcyjnych wskazanego przepisu nie odnosi się, przynajmniej wprost, do obowiązku sądu administracyjnego w zakresie sposobu procedowania przed tym sądem (por. wyrok NSA z 4 września 2008 r. sygn. akt I OSK 266/08). Naruszenie art. 3 § 1 P.p.s.a. ma miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, a okoliczność, że autorka skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, jak to ma miejsce w realiach niniejszej sprawy, nie oznacza naruszenia tego przepisu (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 635/16; wyrok NSA z 5 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1636/11; wyrok NSA z 7 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 745/11). Nie jest także zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego. Zarzut ten nie został sporządzony poprawnie. Zgodnie z przywołanym już art. 174 P.p.s.a. opierając skargę kasacyjną na zarzucie naruszenia prawa materialnego, strona skarżąca kasacyjnie powinna wskazać, czy naruszenie to polegało na dokonaniu przez Sąd błędnej wykładni danego przepisu, czy też na jego niewłaściwym zastosowaniu. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem na czym polegało wadliwe odczytanie przez Sąd pierwszej instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem strony skarżącej kasacyjnie, rozumienia naruszonego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji). Uzasadnienie skargi kasacyjnej ma w tym zakresie za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych (por. wyrok NSA z 5 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 299/04; wyrok NSA z 2 października 2005 r. sygn. akt I FSK 155/05; wyrok NSA z 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 459/06). Z treści skargi kasacyjnej wynika, że strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 197 ust. 4 w związku z art. 1 i art. 2 P.s.w. oraz § 39 ust. 1 Regulaminu Studiów Doktoranckich Uniwersytetu G. poprzez błędne uznanie, że prawidłowa jest decyzja organu pierwszej instancji stwierdzająca, że skarżąca kasacyjnie nie realizuje programu studiów doktoranckich i to uzasadniało skreślenie jej z list doktorantów oraz brak wzięcia pod uwagę nadzwyczajnych okoliczności polegającej na epidemii koronawirusa uniemożliwiającej uzyskanie przez skarżącą kasacyjnie stopnia doktora w przewidzianym terminie. Także uzasadnienie skargi kasacyjnej nie wskazuje, czy naruszenia ww. przepisów polegały na ich błędnej wykładni, czy też wadliwym zastosowaniu. Zgodnie z powołanym art. 197 ust. 4 P.s.w. doktoranci, którzy nie wywiązują się z obowiązków, o których mowa w ust. 1 i 2 tego przepisu, mogą zostać skreśleni z listy uczestników studiów doktoranckich i taką decyzję o skreśleniu podejmuje kierownik studiów. Przepis ten dotyczy osób, które mają status doktoranta, natomiast w tej sprawie skarżąca kasacyjnie z chwilą zakończenia roku akademickiego 2019/2020 tj. z końcem dnia 30 września 2020 r. przestała być doktorantką studiów doktoranckich. Tylko bowiem do dnia 30 września 2020 r. zostały jej przedłużone studia doktoranckie. Decyzja z dnia 22 października 2020 r. o skreśleniu jej z listy doktorantów miała w tej sprawie charakter jedynie deklaratoryjny. Wobec jednak wskazania, czy naruszenie art. 197 ust. 4 P.s.w. polegało na błędnej jego wykładni, czy też niewłaściwym zastosowaniu Naczelny Sąd Administracyjny nie może dokonać dalszej kontroli naruszenia tego przepisu przez Sąd pierwszej instancji. Zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku art. 1 i art. 2 P.s.w. jest oczywiście niezasadny. Art. 1 ust. 1 i 2 ww. ustawy określa zakres zastosowania tej ustawy i w żaden sposób strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała, aby przepis ten był stosowany w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji i na czym miałoby polegać jego naruszenie. Natomiast art. 2 P.s.w. zawiera zbiór definiowanych na potrzeby tej ustawy pojęć (zbiór definicji) i składa się z czterech ustępów oraz kilkudziesięciu punktów. Strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała precyzyjnie, który ustęp i punkt tego przepisu został wadliwie zastosowany lub dokonano jego błędnej wykładni, co także uniemożliwia kontrolę tego zarzutu. Także nie może odnieść żadnego skutku zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji § 39 ust. 1 Regulaminu Studiów Doktoranckich. Zgodnie z tym przepisem kierownik studiów mógł skreślić doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich w przypadkach i na zasadach określonych w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym. Kierownik studiów mógł także skreślić doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich również w przypadku nieprzestrzegania przez doktoranta postanowień umowy określającej warunki odpłatności za studia doktoranckie. Także i ten przepis dotyczył osoby będącej doktorantem na studiach doktoranckich, a skarżąca kasacyjnie z końcem 30 września 2020 r. przestała być doktorantką takich studiów. Jak przy tym wynika z treści § 33 ust. 1 ww. Regulaminu, kierownik studiów doktoranckich mógł maksymalnie przedłużyć okres studiów doktoranckich na wniosek doktoranta i po zasięgnięciu opinii opiekuna naukowego lub promotora studia doktoranckie łącznie nie dłużej niż o 2 lata. Skarżąca kasacyjnie z tej możliwości skorzystała i wobec niej studia doktoranckie były dwukrotnie przedłużane na rok akademicki 2018/2019 i na kolejny rok akademicki 2019/2020. Mając powyższe należy stwierdzić, że skoro zarzuty zawarte w tej sprawie okazały się niezasadne, to Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Informacje o sprawie

Data wpływu
8 marca 2022
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/ Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący/ Rafał Stasikowski

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny