III OSK 457/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 478/18 w sprawie ze skargi R.W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, II. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 478/18, którym – po rozpatrzeniu skargi złożonej przez R. W. – uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 29 listopada 2017 r. nr DKR-420.1-11-3/17/kw oraz poprzedzającą ją decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 25 maja 2017 r. nr DW-DI.7062.25.2014.mw.am, umorzono postępowanie administracyjne oraz zasądzono od organu na rzecz R. W. kwotę 5 117 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wydał dnia 25 maja 2017 r. decyzję nr DW-DI.7062.25.2014.mw.am, którą na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. z 2015 r., poz. 1048 ze zm.) wymierzył R. W. – jako odbiorcy odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...] (nr identyfikacyjny nadwozia: [...]), przywiezionego nielegalnie na terytorium Polski z terytorium Niemiec, bez dokonania zgłoszenia, wymaganego na podstawie art. 3 ust. 1 lit. b tiret iii rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L nr 190, str. 1) – administracyjną karę pieniężną w wysokości 50 000 zł. Wskutek złożonego od wskazanej decyzji odwołania, Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia 29 listopada 2017 r. utrzymał zaskarżone orzeczenie organu I instancji w mocy. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że wszelkie istotne okoliczności w sprawie (przemieszczenie odpadu z naruszeniem przepisów) zostały przesądzone postanowieniem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 1 lutego 2013 r. Zobowiązano nim R. W. do przekazania nielegalnie przywiezionego odpadu do stacji demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Skarga na to orzeczenie została oddalona ostatecznym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 27 czerwca 2013 r. (sygn. akt IV SA/Wa 755/13). Obowiązek wynikający z postanowienia został wykonany (zaświadczenie o demontażu z 11 marca 2013 r.). Decyzję organu odwoławczego zaskarżył do WSA w Warszawie R. W. , w swojej skardze zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 2 Konstytucji R.P. oraz art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej dnia 4 listopada 1950 r. w Rzymie (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285 ze zm.), przez nałożenie kary pieniężnej za to samo zachowanie, za które został prawomocnie skazany za przestępstwo. Do skargi dołączono odpis wyroku Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód z 12 sierpnia 2015 r. (sygn. akt: VII K 167/14) oraz Sądu Okręgowego w Szczecinie z 23 marca 2016 r. (sygn. akt: IV Ka 1672/15)na okoliczność prawomocnego skazania skarżącego za to, że 19 listopada 2010 r. w K. - wbrew obowiązującym przepisom - wwiózł na teren Polski z Niemiec odpad (o kodzie 16 01 04) w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...] (nr identyfikacyjny [...] ), tj. za występek z art. 183 § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2020 r., poz. 1444 – określanej dalej jako K.k.) i wymierzenia mu za to - na podstawie art. 183 § 4, w zw. z art. 183 § 1, przy zastosowaniu art. 37a K.k. - kary grzywny, w wysokości 200 stawek dziennych, z ustaleniem wysokości jednej stawki na 15 zł. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżona decyzja narusza art. 2 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji Rzymskiej, przez złamanie - wynikającego z zasady demokratycznego państwa prawnego - zakazu podwójnego karania i nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za to samo zachowanie, za które został prawomocnie skazany za przestępstwo. Pełnomocnik podał też, że do postępowania, w ramach którego wydano zaskarżoną decyzję, nie znajdowały zastosowania - z przyczyn intertemporalnych - przepisy działu IVa k.p.a., nie zwalniało to jednak organu administracji od bezpośredniego zastosowania Konstytucji RP; w jej art. 8 ust. 2 ustawodawca przewidział zasadę bezpośredniego stosowania norm ustawy zasadniczej; w razie sprzeczności ustawy szczegółowej z przepisami konstytucyjnymi, wypływa z niej dyrektywa samoistnego stosowania Konstytucji. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, że biorąc pod uwagę wysokość grożącej odbiorcy odpadów kary pieniężnej, w sytuacji objętej hipotezą art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (od 50.000 zł do 300.000 zł), jak i wskazywany także w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji cel odstraszający, ogólnoprewencyjny, uzasadnione jest przyjęcie, że nałożenie w trybie administracyjnym kwestionowanej kary pieniężnej ma - w rozumieniu art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji Rzymskiej - charakter ukarania; uzasadnia to rozważenie tożsamości zachowań, objętych wskazaną penalizacją i wyrokiem karnym dotyczącym skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu dwukrotnego ukarania skarżącego za ten sam czyn organ przyznał, że wyrokiem o sygn. akt VII K 167/14, utrzymanym w mocy orzeczeniem o sygn. akt IV Ka 1672/15, skarżący został uznany winnym przywozu odpadów z zagranicy, w związku z naruszeniem art. 183 § 4 K.k. Tymczasem jednak, decyzją z 25 maja 2017 r., administracyjną karę pieniężną nałożono na skarżącego jako odbiorcę odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu, przywiezionego nielegalnie z terytorium Niemiec na terytorium Polski bez dokonania właściwym zainteresowanym organom wymaganego zgłoszenia. Nie dochodzi zatem do zbiegu odpowiedzialności karnej z art. 183 § 4 K.k. z odpowiedzialnością administracyjną z art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji uznał za trafne wywody skargi i przyjął je za własne. W ocenie Sądu - trafnie upatrywano wadliwości zaskarżonej decyzji w naruszeniu przepisu prawa materialnego, jakim jest - ustanowiona na szczeblu Konstytucji RP - reguła państwa prawnego, z której wywodzi się m.in. zakaz ponownego karania za ten sam czyn. Sąd wskazał, że nowe regulacje nie znajdą wprawdzie bezpośrednio zastosowania, wobec terminu wszczęcia niniejszego postępowania administracyjnego, jednak nie można stąd wywodzić, aby - wobec reguły stosowania wprost zasad konstytucyjnych, związania ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi (Konwencja Rzymska), jak i obowiązku uwzględnienia zasad traktatowych Unii Europejskiej (Karta Praw Podstawowych) - organy administracji oraz badające legalność jej działań sądy nie były obowiązane do uwzględniania wskazanych reguł jeszcze przed ich wyrażeniem expressis verbis, w konkretnym przepisie, na szczeblu ustawy. Sąd nie podzielił stanowiska organu administracji, wyrażonego w odpowiedzi na skargę, jakoby w rozpatrywanym przypadku zastosowana sankcja administracyjna pozostawała w związku z innym czynem niż wskazany w wyroku skazującym. Sąd wskazał, że przewożąc odpad przez granicę dla własnych potrzeb, skarżący był także odbiorcą danego odpadu. Z kolei sankcja administracyjna, związana z odbiorem danego odpadu, pozostaje w bezpośrednim związku wyłącznie z jego nielegalnym przemieszczeniem przez granicę. Znajduje ona zastosowanie wyłącznie do podmiotu, któremu przypisać można winę za nielegalne przemieszczenie odpadów przez granicę (działanie umyślne). W przypadku bowiem hipotezy art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie zawarto zastrzeżenia, że określona sankcja dotyczy też działania nieumyślnego. Uczyniono tak natomiast w art. 32 ust. 3 czy art. 33 ust. 1 tej samej ustawy. W takim przypadku, zdaniem WSA, w pełni zasadne jest wnioskowanie a contrario. Prowadzi to do konkluzji, że dana norma sanacyjna, w ustawie o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, ma służyć przeciwdziałaniu nielegalnemu przemieszczania odpadów, gdy działania odbiorcy pozostają w związku z tym zdarzeniem. Z kolei zastosowana w stosunku do ukaranego sankcja karna - skazanie prawomocnym wyrokiem - miało ten sam cel. Mając na uwadze powyższe Sąd I instancji uznał, że zastosowanie sankcji administracyjnej było niedopuszczalne. Prowadziło bowiem do naruszenia zakazu ponownego karania za ten sam czyn. W ocenie Sądu, orzeczona wyrokiem kara stanowi skuteczną, proporcjonalną i odstraszającą reakcję, zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżący dobrowolnie wypełnił obowiązki nałożone postawieniem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 1 lutego 2013 r. Sąd uznał, że prowadzenie postępowania w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, w myśl art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, byłoby bezpodstawne, wobec czego umorzył postępowanie administracyjne w tym przedmiocie. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku z 9 maja 2018 r., w której zarzucił: 1) w granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż dla określenia popełnienia czynu, o którym mowa w tym przepisie ma znaczenie strona podmiotowa zachowania sprawcy (wina) oraz że przepis ten stosuje się wyłącznie do podmiotu, któremu przypisać można winę za nielegalne przemieszczenie odpadów przez granicę, podczas gdy odpowiedzialność ma charakter obiektywny i dotyczy odbiorcy odpadu, b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie, że wymierzenie stronie na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów kary pieniężnej za odbiór odpadów przywiezionych do Polski nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, wobec skazania jej prawomocnym wyrokiem za przestępstwo z art. 183 § 4 k.k. za przywóz tych opadów, narusza wynikający z art. 2 Konstytucji RP zakaz ponownego karania za ten sam czyn, 2) w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez uwzględnienie skargi i umorzenie postępowania administracyjnego, pomimo, iż organy obu instancji prawidłowo orzekły na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów o nałożeniu kary administracyjnej na R. W., nie naruszając zasady ne bis in idem i prowadzenie postępowania w sprawie wymierzenia kary nie było bezpodstawne. Wskazując powyższe strona skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości i wydanie orzeczenia reformatoryjnego w trybie art. 188 p.p.s.a. albo uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego organu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca wskazała, że art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów obliguje właściwego wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska do nałożenia kary pieniężnej na odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie, a więc na każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały nielegalnie przemieszczone odpady. Brzmienie przepisu art. 32 ust. 1 wskazuje, że kara jest stosowana w razie obiektywnego zaistnienia zdarzenia w postaci odbioru odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokumentu zgłoszenia. Z dyspozycji w/w przepisu wynika, że kara pieniężna jest nakładana na odbiorcę odpadów przemieszczonych do państwa nielegalnie, a więc nie na podmiot dokonujący nielegalnego przywozu odpadów z zagranicy. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne strona podniosła, że choć w niektórych przypadkach, osoba sprowadzająca i odbiorca to ta sama osoba, to powyższe nie zwalnia organów od przeprowadzenia dwóch odrębnych postępowań, bo nie są to jednak tożsame postępowania co do zakresu przedmiotowego i podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Przepis ten, regulujący kwestię nałożenia kary pieniężnej na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia nie łączy się z koniecznością ustalenia kto (wysyłający, czy odbiorca) odpowiada za nielegalne przemieszczanie odpadów. Art. 32 ust. 1 wprowadza wyłącznie odpowiedzialność odbiorcy za odbiór nielegalnie przemieszczonych odpadów, a nie za nielegalny przywóz odpadów, gdy przepisy narusza odbiorca. Za błędną skarżący kasacyjnie uznał także wykładnię art. 32 ust. 1, polegającą na uznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że znajduje on zastosowanie wyłącznie do podmiotu, któremu przepisać można winę (działanie umyślne). Zasadniczo powstanie odpowiedzialności administracyjnej związane jest wyłącznie z zaistnieniem zdarzenia, które kwalifikowane jest ustawą jako naruszenie obowiązujących norm prawnych. Przypisanie odpowiedzialności sprowadza się więc do ustalenia, czy dane zdarzenie wyczerpuje znamiona oznaczone w ustawie i pozostaje w związku przyczynowym z zachowaniem konkretnego podmiotu, bez względu na możliwość przypisania i stopień zawinienia tego podmiotu. Ponadto w/w przepis nie dotyczy podmiotu, który przywiózł odpady nielegalnie z zagranicy do Polski, ale odbiorcy takich odpadów, niezależnie od tego kto, kiedy i w jaki sposób je sprowadził, a nadto jest to odpowiedzialność nie oparta na winie sprawcy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady ne bis in idem skarżący podkreślił, że celem przepisu art. 32 ust. 1 jest ochrona ludzi i środowiska przed nieskrępowanym sprowadzaniem odpadów do kraju. Jest to środek głównie prewencyjny mający tak kształtować zachowanie podmiotu, wobec którego został zastosowany, aby w przyszłości nie podejmował tego rodzaju działań (przyjmowanie odpadów sprowadzonych do Polski nielegalnie), które stwarzają zagrożenie dla wymienionych dóbr. Celem tej administracyjnej kary pieniężnej nie jest odpłata za naruszenie dóbr prawnie chronionych, ale zapobieżenie zagrożeniu ludzi i środowiska jakie stwarza przyjmowanie odpadów, co do których nie ma żadnej kontroli ich przekazywania. Tymczasem kara wymierzana na zasadzie art. 183 § 4 k.k. jest typowym środkiem represyjnym, którego celem jest odpłata za nielegalne przemieszczenie odpadu z zagranicy na terytorium Polski - naruszenie warunków tego przemieszczenia opisanych w rozporządzeniu 1013/2006. Skazanie prawomocnym wyrokiem oraz nałożenie kary pieniężnej mają swoje źródło w różnych zachowaniach skarżącego polegających na przywozie odpadów oraz na odbiorze odpadów. Nie ma tu zatem mowy o podwójnym ukaraniu za ten sam czyn. Pełnomocnik R. W. złożył odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodziła żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o których mowa w art. 183 § 3 p.p.s.a., jak również nie zachodziła żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189, które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu kontrolując zaskarżony skargą kasacyjną wyrok sądu I instancji, w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego złożona przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50 000 do 500 000 zł. Przepis ten stanowił podstawę prawną decyzji organów obu instancji wydanych w przedmiocie nałożenia na R. W., będącego odbiorcą odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], przywiezionego nielegalnie z terytorium Niemiec na terytorium Polski bez dokonania zgłoszenia właściwym organom, administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 50 000 zł. Przepis powyższy reguluje jeden z deliktów administracyjnych związany z naruszeniem przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Należy też zauważyć, że naruszenie przepisów o odpadach rodzi odpowiedzialność karną na podstawie art. 183 K.k.; zgodnie z treścią § 1 tego przepisu kto wbrew przepisom składuje, usuwa, przetwarza, zbiera, dokonuje odzysku, unieszkodliwia albo transportuje odpady lub substancje w takich warunkach lub w taki sposób, że może to zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka lub spowodować obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni ziemi lub zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Natomiast zgodnie z § 4 karze określonej w § 1 podlega, kto wbrew przepisom przywozi odpady z zagranicy lub wywozi odpady za granicę. Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości i pozostaje bezsporny. R. W. dokonał przemieszczenia z Niemiec na terytorium Polski uszkodzonego pojazdu samochodowego marki [...], zakwalifikowanego przez organy jako odpad, bez dokonania zgłoszenia właściwym organom administracji publicznej, wymaganego przepisem art. 3 ust. 1 lit. b tiret iii) rozporządzenia Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2015 r. Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w Policach, sygn. akt VII K 167/14 3 Ds. 92/14, utrzymanym następnie w mocy wyrokiem z dnia 23 marca 2016 r. Sądu Okręgowego w Szczecinie IV Wydział Karny Odwoławczy, sygn. akt IV Ka 1672/15, R. W. został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 183 § 4 K.k. i na podstawie tego przepisu wymierzono mu karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 15 zł. W związku z powyższym WSA w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uznał, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 32 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, którego celem jest nałożenie na R. W. administracyjnej kary pieniężnej i prowadzone w tym przedmiocie postępowanie zaskarżonym wyrokiem umorzył, twierdząc jednocześnie, że nałożenie na skarżącego jako odbiorcę odpadów rzeczonej kary pieniężnej doprowadziłoby do naruszenia zasady ne bis idem, czyli zakazu orzekania dwa razy w tej samej sprawie, innymi słowy – zakazu podwójnego ukarania skarżącego za ten sam czyn. Z takim rozumowaniem Sądu nie sposób się zgodzić. Na wstępie należy wskazać, że administracyjna kara pieniężna z samej swojej istoty różni się od sankcji karnej wymierzanej na podstawie przepisów Kodeksu karnego. Kara wymierzana oskarżonemu za czyn zabroniony penalizowany przez Kodeks karny ma charakter represyjny, stanowi odpłatę za popełniony czyn zabroniony, pełni funkcję sprawiedliwościową i zapobiegawczą, jej celem jest ukaranie sprawcy (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3351/15). Administracyjna kara pieniężna natomiast jest w orzecznictwie definiowana jako dolegliwość stosowana przez organ administracji publicznej za naruszenie normy prawa administracyjnego. Powstanie odpowiedzialności administracyjnej związane jest wyłącznie z zaistnieniem zdarzenia, które kwalifikowane jest ustawą jako naruszenie obowiązujących norm prawnych. Zatem przypisanie odpowiedzialności sprowadza się wyłącznie do ustalenia, czy konkretne zdarzenie wyczerpuje znamiona oznaczone w ustawie i pozostaje w związku przyczynowym z zachowaniem konkretnego podmiotu (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2014 r., sygn. akt II OSK 612/13). Odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny i pełni w szczególności funkcję prewencyjną. W orzecznictwie przyjmuje się również, że sankcja administracyjna jest wymierzana za naruszenie obowiązku wynikającego z prawa administracyjnego. Jest ona środkiem mającym na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków wynikających z prawa. Ma też zniechęcać do naruszania obowiązków i skłaniać do zapobieżenia dalszemu lub powtórnemu naruszaniu określonych obowiązków w przyszłości (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 3324/18; wyrok NSA z dnia 6 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 451/11). W wyroku z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt P 32/12, Trybunał Konstytucyjny wskazał, że w doktrynie prawa administracyjnego wyróżnia się następujące typowe cechy administracyjnych kar pieniężnych: 1) nakłada się je za samo naruszenie obowiązku prawnego określonego w ustawie lub akcie administracyjnym, bez względu na winę sprawcy, 2) kary pieniężne nie są indywidualizowane – przepisy prawa określają ich wysokość proporcjonalnie do wartości dóbr chronionych, przy określeniu rozmiaru ich naruszenia, najczęściej tzw. stawek sztywnych, 3) podmiotami, na które nakłada się karę są nie tylko osoby fizyczne, lecz także jednostki administracyjne, 4) wymierzenie kar następuje w trybie postępowania administracyjnego, w formie decyzji administracyjnej, 5) sądowa kontrola wymierzenia kar administracyjnych jest sprawowana przez sądy administracyjne pod kątem legalności. Należy ponadto zauważyć, że art. 183 § 4 K.k. przewiduje odpowiedzialność za "przywóz" odpadów na terytorium Polski, natomiast kara administracyjna została nałożona na R. W. jako na "odbiorcę" odpadu przywiezionego nielegalnie bez dokonania zgłoszenia. Za "odbiorcę" odpadów przepis art. 2 ust.1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nakazuje rozumieć każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie. Pojęcie odbiorcy odpadów ma swoją definicję również w rozporządzeniu WE nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego. Zgodnie z art. 2 pkt 14 rozporządzenia "odbiorca" oznacza każdą osobę lub przedsiębiorstwo podlegające jurysdykcji państwa przeznaczenia, do których odpady są przesyłane w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia. Z powyższych rozwiązań wynikają dwie istotne uwagi, mianowicie odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie jest ten podmiot, do którego zostały te odpady przemieszczone, ale to przemieszczenie nastąpiło w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia, a ponadto prawodawca wprowadził ustawowe domniemanie, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady jest odbiorcą. Z powyższych rozwiązań wynika, że dla uzyskania statusu odbiorcy odpadów nie ma prawnego znaczenia kto był organizatorem transportu odpadów z jednego państwa do drugiego. Możliwa jest zatem sytuacja, że tym organizatorem transportu odpadów będzie sam odbiorca odpadów (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt II OSK 661/13). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie – R. W. przemieścił odpad w postaci uszkodzonego samochodu na terytorium Polski i jednocześnie był jego odbiorcą. Dlatego też nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadność przeprowadzenia przez organy administracji publicznej postępowania administracyjnego i zakończenia go decyzją nakładającą na R. W. administracyjną karę pieniężną we wskazanej wysokości, w sytuacji, gdy sąd powszechny prowadził postępowanie karne wobec w/w i wymierzył mu karę na podstawie art. 183 § 4 K.k. Mając na względzie powyższe rozważania należy zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie organem, że w niniejszej sprawie nie mogło dojść do naruszenia zasady ne bis in idem, czyli do podwójnego ukarania R. W. za popełnienie tego samego czynu. Prowadzone bowiem wobec niego dwa odrębne postępowania – karne i administracyjne – miały swoje źródło w różnych zachowaniach ukaranego, tj. polegających na przywozie odpadów oraz na odbiorze odpadów, a w konsekwencji ocenie podlegały różne czyny przez niego popełnione (por. wyrok NSA z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1959/10), a ponadto administracyjnej kary pieniężnej o charakterze prewencyjno-represyjnym nie można utożsamiać z sankcją o charakterze karnym, a więc wyłącznie represyjną. Odnosząc się natomiast do zarzutu kasacyjnego przyjęcia przez Sąd I instancji, że przepis art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów stosuje się wyłącznie do podmiotu, któremu przypisać można winę za nielegalne przemieszczenie odpadów za granicę, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że ustawodawca, regulując nakładanie kary pieniężnej na odbiorcę odpadów nie określa wprost strony podmiotowej tego deliktu. W stanie objętym zakresem regulacji art. 32 ust. 1 kara stosowana jest w razie obiektywnego zaistnienia zdarzenia w postaci odbioru odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokumentu zgłoszenia, a wina nie jest przesłanką zaistnienia odpowiedzialności administracyjnej. Podstawą zastosowania tej sankcji administracyjnej jest obiektywne naruszenie normy, a zatem organ inspekcji ochrony środowiska nie miał obowiązku wykazania stronie zawinionego działania (por. wyrok NSA z 19 września 2014 r., sygn. akt II OSK 612/13). Wobec powyższego, uznając, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, a istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz oddalił skargę. Sąd uznał bowiem, że decyzja GIOŚ z dnia 29 listopada 2017 r. nr DKR-420.1-11-3/17/kw wydana w przedmiocie nałożenia na R. W. administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 50 000 zł odpowiada prawu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. uznając, że w sprawie zaistniały przesłanki do odstąpienia od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Sąd na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. działa w sposób uznaniowy, dokonując na tle konkretnej sprawy oceny, czy występują w niej szczególnie uzasadniające względy pozwalające na odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów w całości lub w części. Sąd uwzględnił charakter sprawy, dolegliwość finansową jaką niesie dla strony samo wymierzę kary pieniężnej, jej wysokość oraz jej wpływ na sytuację majątkową.