Sygnatura
III OSK 2744/24
III OSK 2744/24 - Wyrok NSA z 2026-03-13
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 13 marca 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (sprawozdawca) Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 2398/23 w sprawie ze skargi J.P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 października 2023 r., nr 932/kadr/23 w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 grudnia 2022 r., nr 1081/kadr/22; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz J.P. kwotę 257 (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 2398/23 oddalił skargę J.P. (dalej także jako: skarżący) na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej także jako: organ) z dnia 23 października 2023 r., nr 932/kadr/23 w przedmiocie umorzenia postępowania. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z dnia 5 grudnia 2022 r., nr 1081/kadr/22 organ, na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postepowania administracyjnego w związku z art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin – dalej także jako "ustawa zaopatrzeniowa", umorzył prowadzone z wniosku skarżącego postępowanie w całości wskazując, że zgodnie z dokumentacją przekazaną przez Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA, skarżący nie podlega regulacjom zawartym w art. 15c ustawy zaopatrzeniowej, a więc postępowanie administracyjne prowadzone w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej jest bezprzedmiotowe. Wobec złożenia przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ decyzją z dnia 23 października 2023 r., nr 932/kadr/23, na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1 Kodeksu postepowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżący wnioskiem z dnia 7 czerwca 2017 r. wystąpił do organu o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Decyzją nr 64/kadr/20 z dnia 14 stycznia 2020 r. organ odmówił wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Skarżący zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 23 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 633/20 oddalił skargę skarżącego na decyzję organu nr 64/kadr/20 z dnia 14 stycznia 2020 r. w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów. Jednak wskutek rozpoznania skargi kasacyjnej od powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 3754/21 uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr 64/kadr/20 z dnia 14 stycznia 2020 r. Jak wskazał organ, niezależnie od powyższego w dniu 1 września 2022 r. do tutejszego organu wpłynęło pismo z Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA (dalej także jako: ZER MSWiA) z dnia 29 sierpnia 2022 r. informujące, że w związku ze złożonym przez stronę odwołaniem od decyzji z dnia 17 lipca 2017 r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury wydanej na podstawie art. 15c ustawy zaopatrzeniowej do ZER MSWiA wpłynął w niniejszej sprawie prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. akt V U 1930/19. Zgodnie z sentencją ww. wyroku zmieniono zaskarżoną decyzję Dyrektora ZER MSWiA z dnia 17 lipca 2017 r. w ten sposób, że przyznano ubezpieczonemu prawo do emerytury policyjnej poczynając od dnia 1 października 2017 r. w kwotach ustalonych z pominięciem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. Organ emerytalny stosownie do sentencji wyroku w dniu 7 czerwca 2022 r. wydał decyzję o ponownym ustaleniu wysokości emerytury dla skarżącego. Biorąc powyższe pod uwagę organ wyjaśnił, że na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Jednak organ administracji państwowej przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrzenia sprawy bada zaistnienie zarówno przesłanek przedmiotowych, jak i podmiotowych postępowania. Organ podkreślił, że w orzecznictwie, jak i literaturze przedmiotu ugruntowany jest pogląd, iż bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych (brak strony lub przedmiotu rozstrzygnięcia). Następnie organ wskazał, że zgodnie z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Wyjaśnił jednocześnie, że bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, ale zawsze oznacza brak przedmiotu postępowania. O bezprzedmiotowości postępowania można zatem mówić w przypadkach, gdy brak jest konkretnej sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania, w której organ byłby władny, a jednocześnie zobligowany na podstawie obowiązujących przepisów prawa materialnego podjąć rozstrzygnięcie. Organ dodał, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego jest bowiem brakiem przedmiotu postępowania powodującym, że nie można wydać decyzji rozstrzygającej na podstawie przepisów prawa materialnego o prawach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Organ podkreślił, że w przypadku bezprzedmiotowości postępowania jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. Organ zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie ma fakt, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie jest organem właściwym do ustalania wysokości emerytury, w tym do orzekania na podstawie art. 15c i art. 22a ustawy zaopatrzeniowej. Organ wyjaśnił, że z uwagi na to, że ww. ustawa zaopatrzeniowa nie nadaje Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji żadnych uprawnień w zakresie ustalania świadczeń emerytalno-rentowych, organem właściwym do prowadzenia postępowania we wskazanym przez wnioskodawcę przedmiocie i dokonywania rozstrzygnięć w tym zakresie jest Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA. Następnie organ wskazał, że od decyzji o ponownym ustaleniu wysokości świadczenia, wydanej przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, służy prawo wniesienia odwołania do właściwego Sądu Okręgowego Wydziału Ubezpieczeń Społecznych, a zatem wszelkie zastrzeżenia odnośnie do tej decyzji, z uwagi na fakt jej niezgodności z obowiązującymi przepisami lub stanem faktycznym zainteresowany mógł zgłosić w ww. postępowaniu odwoławczym. W ocenie organu prowadzone na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej postępowanie administracyjne jest postępowaniem mającym odmienną podstawę prawną i nie dotyczy ono ustalenia osobie zainteresowanej prawa do określonego świadczenia, a jedynie wyłączenia stosowania przepisów decydujących o jego obniżeniu w danych okolicznościach. W konkluzji organ stwierdził, że z uwagi na to, że skarżący nie podlega regulacji prawnej zawartej w art. 15c ustawy zaopatrzeniowej Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podtrzymuje rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia 5 grudnia 2022 r., nr 1081/kadr/22. W piśmie z dnia 29 listopada 2023 r. skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję organu i wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie otrzymanej nią w mocy decyzji organu z dnia 5 grudnia 2022 r., nr 1081/kadr/22 o umorzeniu postępowania prowadzonego z wniosku skarżącego z dnia 7 czerwca 2017 r. o wyłączenie stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, zobowiązanie organu do wydania w terminie określonym przez sąd, decyzji na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej wyłączającej stosowanie wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy, a także o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa, według norm przepisanych, zarzucił naruszenie: I. przepisów prawa procesowego, tj. w szczególności: 1) art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez wydanie przez organ decyzji nr 932/kadr/23 z dnia 23 października 2023 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu nr 1081/kadr/22 z dnia 5 grudnia 2022 r. o umorzeniu postępowania prowadzonego z wniosku skarżącego z dnia 7 czerwca 2017 r. o wyłączenie stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, podczas gdy decyzją Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA nr KR W 1302505/SV z dnia 7 czerwca 2022 r. nie uwzględniono w całości prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach V Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. V U 1930/19 i okres służby skarżącego w Komendzie Powiatowej Milicji Obywatelskiej w J. Referacie ds. [...] oraz w Wydziale [...] w K., tj. od 16 maja 1973 r. do 18 października 1973 r. i od 19 czerwca 1974 r. do 31 maja 1975 r. oraz od 16 maja 1981 r. do 31 lipca 1990 r., przeliczono wskaźnikiem 0,7% podstawy wymiaru emerytury za każdy rok tej służby, zaś zgodnie z art. 8a ust. 2 ustawy zaopatrzeniowej stosuje się w takiej sytuacji art. 15, art. 22 i art. 24 tejże ustawy; 2) art. 153 i art. 170 w związku z art. 188 oraz art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niezastosowanie się przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. III OSK 3754/21, tj. m.in. do obowiązku zbadania, czy służba skarżącego była służbą charaktertyzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych czynności i działań jakie podejmowane są w każdym organie czy instytucji publicznej, przy czym sama podległość służbowa nie może być podstawą uznania, że skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, oraz ocenę iż tylko stanowcze ustalenia faktyczne w kwestii rzeczywiście wykonywanych przez skarżącego obowiązków służbowych (miejsca pełnienia służby, zajmowanego stanowiska, zakresu czynności), w okresie wskazanym w informacji IPN o przebiegu służby, pozwolą na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego, czego organ dokonał pomimo braku zmiany stanu prawnego lub faktycznego po wydaniu wyżej wzmiankowanego wyroku, a także braku wzruszenia tegoż wyroku w stosownym trybie (innym postępowaniu); 3) art 7, art. 77 i art. 78 oraz art. 80 w związku z art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak, przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, zgromadzenia i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, w tym nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadka H.B. oraz z przesłuchania skarżącego - jako strony postępowania, o co skarżący wnosił w swoim piśmie z dnia 7 czerwca 2017 r., inicjującym postępowanie o wyłączenie stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej i utrzymanie w mocy decyzji o umorzeniu postępowania, podczas gdy w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. III OSK 3754/21, zawarto zobowiązanie do zbadania przez Ministra, czy służba skarżącego była służbą charaktertyzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych czynności i działań jakie podejmowane są w każdym organie czy instytucji publicznej, przy czym sama podległość służbowa nie może być podstawą uznania, że skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, oraz ocenę, iż tylko stanowcze ustalenia faktyczne w kwestii rzeczywiście wykonywanych przez skarżącego obowiązków służbowych (miejsca pełnienia służby, zajmowanego stanowiska, zakresu czynności), w okresie wskazanym w informacji IPN o przebiegu służby, pozwolą na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego, czego Minister dokonał pomimo braku zmiany stanu prawnego lub faktycznego po wydaniu wyżej wzmiankowanego wyroku, a także braku wzruszenia tegoż wyroku w stosownym trybie (innym postępowaniu); II. przepisów prawa materialnego, tj. w szczególności: 1) art. 8a ust. 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej w związku z art. 153, art. 170, art. 188 oraz art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez brak wydania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzji w przedmiocie wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a i utrzymanie w mocy decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr 1081/kadr/22 z dnia 5 grudnia 2022 r. o umorzeniu postępowania prowadzonego z wniosku skarżącego z dnia 7 czerwca 2017 r. o wyłączenie stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, w sprawie prowadzonej z wniosku skarżącego z dnia 7 czerwca 2017r., podczas gdy prawomocnym wyrokiem z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. III OSK 3754/21, Naczelny Sąd Administracyjny nakazał organowi zbadanie, czy służba skarżącego była służbą charaktertyzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych czynności i działań jakie podejmowane są w każdym organie czy instytucji publicznej, przy czym sama podległość służbowa nie może być podstawą uznania, że skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, oraz ocenił iż tylko stanowcze ustalenia faktyczne w kwestii rzeczywiście wykonywanych przez skarżącego obowiązków służbowych (miejsca pełnienia służby, zajmowanego stanowiska, zakresu czynności), w okresie wskazanym w informacji IPN o przebiegu służby, pozwolą na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego oraz wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, do czego jednak nie doszło pomimo braku zmiany stanu prawnego lub faktycznego po wydaniu wyżej wzmiankowanego wyroku, a także braku wzruszenia tegoż wyroku w stosownym trybie (innym postępowaniu); 2) art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej w związku z art. 153, art. 170, art. 188 oraz art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez utrzymanie w mocy decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr 1081/kadr/22 z dnia 5 grudnia 2022 r. o umorzeniu postępowania prowadzonego z wniosku skarżącego z dnia 7 czerwca 2017 r. o wyłączenie stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, w sprawie prowadzonej z wniosku skarżącego z dnia 7 czerwca 2017 r., podczas gdy prawomocnym wyrokiem z dnia 16 listopada 2022 r. o sygn. III OSK 3754/21, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2020 r., sygn. II SA/Wa 633/20 oraz decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr 64/kadr/20 z dnia 14 stycznia 2020 r., zobowiązując jednocześnie organ do zbadania, czy służba skarżącego była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych czynności i działań jakie podejmowane są w każdym organie czy instytucji publicznej oraz do zastosowania przy ocenie wniosku z dnia 7 czerwca 2017 r. przedstawionej przez NSA wykładni art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, wedle której m.in. sama podległość służbowa nie może być podstawą uznania, że skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 2398/23 oddalił skargę skarżącego na decyzję organu z dnia 23 października 2023 r., nr 932/kadr/23 w przedmiocie umorzenia postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Następnie powołując się na wyrok z 18 kwietnia 1995 r., SA/Łd 2424/94, wskazał, że w orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny zawarł zasługującą na pełną aprobatę tezę, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to, że wszystkie elementy badanego stanu faktycznego i prawnego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Chodzi tu, jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, że wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem. Bezprzedmiotowość postępowania może bowiem wynikać z istnienia przesłanki podmiotowej bądź też przesłanki przedmiotowej w prowadzonym postępowaniu. W szczególności gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania, można mówić o braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia. Podobnie jest w przypadku braku przesłanki podmiotowej, a więc w sytuacji braku strony postępowania mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia. Sąd I instancji podkreślił, że decyzja wydana na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron przyjmując, że nie ma przesłanek do merytorycznego rozstrzygania co do istoty sprawy. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że umorzenie postępowania zainicjowanego przez skarżącego w niniejszej sprawie nastąpiło związku z tym, że w dniu 1 września 2022 r. do organu wpłynęło pismo z ZER MSWiA informujące, że organ emerytalny, na skutek prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. akt V U 1930/19 zmienił zaskarżoną decyzję ZER MSWiA z 17 lipca 2017 r. i przyznał skarżącemu prawo do emerytury, poczynając od 1 października 2017 r., z pominięciem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. W związku z tym, organ emerytalny, stosownie do ww. wyroku, wydał decyzję o ponownym ustaleniu wysokości emerytury. Sąd I instancji zauważył, że skarżący w żaden sposób nie kwestionuje powyższych ustaleń organu. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie analizując niniejszą sprawę, organ prawidłowo wskazał, że postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia 7 czerwca 2017 r. stało się bezprzedmiotowe w całości. Zmienił się bowiem stan faktyczny sprawy i nie ma już podstaw prawnych do rozpoznania wniosku skarżącego o wyłączenie stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Nie ma już więc możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. Sąd I instancji wyjaśnił, że wobec prawomocnego wyroku sądu powszechnego przyznającego skarżącemu prawo do emerytury, poczynając od 1 października 2017 r. z pominięciem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej, bezprzedmiotowe w świetle art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego stało się orzekanie przez organ o wyłączeniu stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zgodził się z organem, że zasadnicze znaczenie w tej kwestii ma fakt, że zgodnie z dokumentacją przekazaną przez ZER MSWiA, skarżący nie podlega już regulacjom zawartym w art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący i zaskarżając ten wyrok w całości oraz wnosząc o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu z dnia 5 grudnia 2022 r., ewentualnie uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie temu Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia – na wypadek nieuwzględnienia powyższego wniosku, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania sądowego za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wedle norm przepisanych (w tym opłaty skarbowej od pełnomocnictwa), a także o odstąpienie od obciążania skarżącego obowiązkiem zwrotu na rzecz organu kosztów postępowania, w tym ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego w przypadku oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny złożonej skargi kasacyjnej w całości lub choćby w jakiejkolwiek jej części, a także oświadczając, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie, zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie: I. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, przez błędną ich wykładnię i/lub niewłaściwe zastosowanie, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2 ustawy zaopatrzeniowej w związku z art. 153, art. 170, art. 190 i art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niezastosowanie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do oceny prawnej wyrażonej uprzednio przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie, tj. w prawomocnym wyroku z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. III OSK 3754/21, poprzez błędne uznanie, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji mógł odstąpić od wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty (decyzji merytorycznej), tj. decyzji z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, w sytuacji gdy zarówno organ administracyjny, jak i Sąd I instancji były związane przedstawioną przez NSA w ww. wyroku wykładnią art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, wedle której organ prowadząc sprawę powinien zbadać przede wszystkim, czy w sytuacji skarżącego zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, a pomocniczą rolę w ustaleniu czy zachodzi taki przypadek pełnią dwa kryteria, tj. kryterium krótkotrwałej służby oraz kryterium rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków, przy czym sam brak spełnienia któregoś z pomocniczych kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 nie wyłącza możliwości spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", podczas gdy związanie oceną prawną, o której mowa art. 153 i art. 170 w związku z art. 190 i art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznacza że wyrażona przez NSA, w prawomocnym wyroku z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. III OSK 3754/21, ocena prawna może utracić moc wiążącą jedynie w przypadku zmiany prawa lub zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w przypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę, do czego w tej sprawie jednakowoż nie doszło; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2 oraz art. 13b ust. 1 i ust. 2, w tym art. 13b ust. 1 pkt 5 lit. b oraz ust. 2 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej w związku z art. 153, art. 170, art. 190 i art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niezastosowanie się przez Sąd I instancji do oceny prawnej wyrażonej uprzednio przez NSA w niniejszej sprawie, tj. w prawomocnym wyroku z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. III OSK 3754, poprzez błędne uznanie, że organ mógł odstąpić od wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty, tj. decyzji z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, w sytuacji gdy zarówno organ administracyjny, jak i Sąd I instancji były związane przedstawioną przez NSA w ww. wyroku wykładnią art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, wedle której organ prowadząc sprawę powinien zbadać przede wszystkim, czy w sytuacji skarżącego zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, a pomocniczą rolę w ustaleniu czy zachodzi taki przypadek pełnią dwa kryteria, tj. kryterium krótkotrwałej służby oraz kryterium rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków, przy czym sam brak spełnienia któregoś z pomocniczych kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 nie wyłącza możliwości spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", zaś służba "na rzecz" państwa totalitarnego nie musi być tożsama ze służbą pełnioną w okresie istnienia tego państwa i w ramach istniejących w tym państwie organów i instytucji, gdyż nie każde nawiązanie stosunku prawnego w ramach służby państwowej wiąże się automatycznie ze zindywidualizowanym zaangażowaniem bezpośrednio ukierunkowanym na realizowanie charakterystycznych dla ustroju tego państwa jego zadań i funkcji, zaś charakteru służby "na rzecz" państwa o określonym profilu ustrojowym nie przejawia ani taka aktywność, która ogranicza się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, bez bezpośredniego zaangażowania w realizację specyficznych – z punktu widzenia podstaw ustrojowych - zadań i funkcji tego państwa jako takiego, bez bezpośredniego zaangażowania w realizację specyficznych - z punktu widzenia podstaw ustrojowych - zadań i funkcji, ani tym bardziej taka aktywność, która pozostaje w bezpośredniej opozycji do zadań i funkcji państwa totalitarnego, podczas gdy związanie oceną prawną, o której mowa art. 153 i art. 170 w związku z art. 190 i art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznacza że wyrażona przez NSA, w prawomocnym wyroku z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. III OSK 3754/21, ocena prawna może utracić moc wiążącą jedynie w przypadku zmiany prawa lub zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w przypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę, do czego w tej sprawie jednakowoż nie doszło; II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 i art. 153 oraz art. 170 w związku z art. 190 i art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że ani organ ani Sąd I instancji nie byli związani oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. III OSK 3754/21, wedle których organ administracyjny ponownie rozpoznając sprawę był zobligowany do zbadania, czy służba skarżącego była służbą charaktertyzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych czynności i działań jakie podejmowane są w każdym organie czy instytucji publicznej, przy czym sama podległość służbowa nie może być podstawą uznania, że skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa i tylko stanowcze ustalenia faktyczne w kwestii realnie wykonywanych przez skarżącego obowiązków służbowych (miejsce pełnienia służby, zajmowane stanowiska, zakresy czynności) w okresie wskazanym w informacji IPN o przebiegu służby, pozwalałyby na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego, zaś w przypadku ustalenia przez organ, że działalność skarżącego w okresie państwa totalitarnego była działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym wystąpiłyby w sprawie "szczególne uzasadnione przypadki" obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio właściwą dla państwa totalitarnego, wydanie decyzji o odmowie wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej w stosunku do skarżącego powinno być wykluczone, i odstąpienie przez organ od wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty (decyzji merytorycznej) wraz z ograniczeniem się do wydania decyzji wyłącznie o charakterze procesowym, podczas gdy związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, o których mowa art. 153 i art. 170 w związku z art. 190 i art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznaczają że wyrażona przez NSA w prawomocnym wyroku z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. III OSK 3754/21 ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania mogą utracić moc wiążącą jedynie w przypadku zmiany prawa lub zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w przypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę, do czego w tej sprawie jednakowoż nie doszło; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 i art. 153 oraz art. 170 w związku z art. 190 i art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 8 § 1, art. 76 § 1-3, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędną ocenę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że nie doszło do naruszenia tych przepisów w postepowaniu administracyjnym, w szczególności, że organ nie był zobligowany do uwzględnienia oceny prawnej i wypełnienia wskazówek co do dalszego postępowania, zawartych w prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. III OSK 3754/21, wedle których organ administracyjny ponownie rozpoznając sprawę był zobowiązany do zbadania, czy służba skarżącego była służbą charaktertyzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych czynności i działań jakie podejmowane są w każdym organie czy instytucji publicznej, przy czym sama podległość służbowa nie może być podstawą uznania, że skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa i tylko stanowcze ustalenia faktyczne w kwestii realnie wykonywanych przez skarżącego obowiązków służbowych (miejsce pełnienia służby, zajmowane stanowiska, zakresy czynności) w okresie wskazanym w informacji IPN o przebiegu służby, pozwalają na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego, i w związku z tym brak zebrania przez Ministra wystarczającego materiału dowodowego do rozstrzygnięcia sprawy, niewyjaśnienie przezeń istotnych okoliczności faktycznych, zwłaszcza dotyczących spełnienia przez skarżącego przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", w sytuacji gdy organ administracyjny otrzymał pismo z Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z dnia 29 sierpnia 2022 r. informujące, że w związku ze złożonym przez skarżącego odwołaniem od decyzji z dnia 17 lipca 2017 r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury policyjnej wydanej na podstawie art. 15c ustawy zaopatrzeniowej wpłynął do ZER MSWiA prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. V U 1930/19, zgodnie z sentencją którego zmieniono zaskarżoną decyzję Dyrektora ZER MSWiA z dnia 17 lipca 2017r. w ten sposób, że przyznano skarżącemu prawo do emerytury policyjnej poczynając od dnia 1 października 2017 r. w kwotach ustalonych z pominięciem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej, podczas gdy okoliczności te były znane NSA, albowiem wskazał on na str. 19 uzasadnienia wyroku z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. III OSK 3754/21, że: "Skarżący w piśmie z 24 października 2022 r. oświadczył, że popiera skargę kasacyjną. Jednocześnie wskazał, że wyroki powołane przez organ w piśmie procesowym z 5 września 2022 r. nie skutkowały przeliczeniem, począwszy od 1 października 2017 r. okresu służby skarżącego od 16 maja 1973 r. do 18 października 1973 r. od 19 czerwca 1974 r, do 31 maja 1975 r. oraz od 16 maja 1981 r. do 31 lipca 1990 r. wskaźnikiem 2,6% podstawy wymiaru emerytury za każdy rok tej służby, tj. z zastosowaniem art. 15 ustawy zaopatrzeniowej, co przewiduje art. 8a tejże ustawy", a zatem wyrażona w ww. wyroku ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania były wiążące dla Ministra i Sądu I instancji; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 i art. 153 oraz art. 170 w związku z art. 190 i art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędną ocenę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że skoro Minister otrzymał w dniu 1 września 2022 r. pismo z ZER MSWiA informujące, że organ emerytalny, na skutek prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. V U 1930/19 zmienił zaskarżoną decyzję ZER MSWiA z 17 lipca 2017 r. i przyznał skarżącemu prawo do emerytury policyjnej, poczynając od 1 października 2017 r. z pominięciem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej to postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia 7 czerwca 2017 r. stało się bezprzedmiotowe w całości, albowiem zmienił się stan faktyczny sprawy i nie ma już podstaw prawnych do rozpoznania wniosku skarżącego o wyłączenie stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, tj. nie ma możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy przez Ministra wobec prawomocnego wyroku sądu powszechnego przyznającego skarżącemu prawo do emerytury, poczynając od 1 października 2017 r. z pominięciem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej, i bezprzedmiotowe w świetle art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego stało się orzekanie przez organ o wyłączeniu stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, podczas gdy okoliczności te znane były NSA, albowiem wskazał on na str. 19 uzasadnienia wyroku z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. III OSK 3754/21, że: "Skarżący w piśmie z 24 października 2022 r. oświadczył, że popiera skargę kasacyjną. Jednocześnie wskazał, że wyroki powołane przez organ w piśmie procesowym z 5 września 2022r. nie skutkowały przeliczeniem, począwszy od dnia 1 października 2017 r. okresu służby skarżącego od 16 maja 1973 r. do 18 października 1973 r. od 19 czerwca 1974 r. do 31 maja 1975 r. oraz od 16 maja 1981 r. do 31 lipca 1990 r. wskaźnikiem 2,6% podstawy wymiaru emerytury za każdy rok tej służby, tj. z zastosowaniem art. 15 ustawy zaopatrzeniowej, co przewiduje art. 8a tejże ustawy" i mimo to nakazał by przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ zbadał, czy służba skarżącego była służbą charaktertyzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych czynności i działań jakie podejmowane są w każdym organie czy instytucji publicznej, przy czym sama podległość służbowa nie może być podstawą uznania, że skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa i tylko stanowcze ustalenia faktyczne w kwestii realnie wykonywanych przez skarżącego obowiązków służbowych (miejsce pełnienia służby, zajmowane stanowiska, zakresy czynności) w okresie wskazanym w informacji IPN o przebiegu służby, pozwalałyby na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego, zaś w przypadku ustalenia przez organ, że działalność skarżącego w okresie państwa totalitarnego była działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym wystąpiłyby w sprawie "szczególne uzasadnione przypadki" obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio właściwą dla państwa totalitarnego, wydanie decyzji o odmowie wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej w stosunku do skarżącego powinno być wykluczone (str. 32 uzasadnienia wyroku NSA z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. III OSK 3754/21), a zatem wyrażona w ww. wyroku ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania były wiążące dla organu i Sądu I instancji; 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 i art. 153 oraz art. 170 w związku z art. 190 i art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędną ocenę Sądu I instancji, że skoro organ otrzymał w dniu 1 września 2022 r. pismo z ZER MSWiA informujące, że organ emerytalny, na skutek prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. V U 1930/19 zmienił zaskarżoną decyzję ZER MSWiA z 17 lipca 2017 r. i przyznał skarżącemu prawo do emerytury policyjnej, poczynając od 1 października 2017 r. z pominięciem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej to postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia 7 czerwca 2017 r. stało się bezprzedmiotowe w całości, albowiem zmienił się stan faktyczny sprawy i nie ma już podstaw prawnych do rozpoznania wniosku skarżącego o wyłączenie stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, tj. nie ma możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ wobec prawomocnego wyroku sądu powszechnego przyznającego skarżącemu prawo do emerytury, poczynając od 1 października 2017 r. z pominięciem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej, i bezprzedmiotowe w świetle art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego stało się orzekanie przez organ o wyłączeniu stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, podczas gdy na pierwszy rzut oka dostrzec można, iż złożony przez skarżącego wniosek z dnia 7 czerwca 2017 r. dotyczył wyłączenia stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy, zaś prawomocnym wyrokiem z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. V U 1930/19 Sąd Okręgowy w Kielcach ustalił skarżącemu wysokość emerytury policyjnej począwszy od dnia 1 października 2017 r. bez uwzględnienia art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca kasacyjnie podniosła, że Sąd I instancji nie zastosował się do oceny prawnej wyrażonej uprzednio przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie, tj. w prawomocnym wyroku z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. III OSK 3754/21, uznając błędnie, że organ mógł odstąpić od wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty (decyzji merytorycznej), tj. decyzji z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, w sytuacji gdy zarówno organ, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie byli związani przedstawioną przez NSA w tymże wyroku wykładnią art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, wedle której organ prowadząc sprawę powinien zbadać przede wszystkim, czy w sytuacji skarżącego zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, a pomocniczą rolę w ustaleniu czy zachodzi taki przypadek pełnią dwa kryteria, tj. kryterium krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz kryterium rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, przy czym wedle Naczelnego Sądu Administracyjnego sam brak spełnienia któregoś z pomocniczych kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 nie wyłącza możliwości spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków’’. W ocenie skarżącego kasacyjnie zarówno organ, jak i Sąd I instancji pominęli, że w świetle prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. III OSK 3754/21, organ rozpoznając ponownie sprawę został zobligowany przez Naczelny Sąd Administracyjny do dokonania oceny zasadności wniosku skarżącego z uwzględnieniem przedstawionej w wyroku wykładni art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej oraz oceny spełnienia przez skarżącego przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku. Skarżący kasacyjnie dodał, że organ był ponadto zobowiązany do zbadania, czy służba skarżącego kasacyjnie była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych czynności i działań jakie podejmowane są w każdym organie, czy instytucji publicznej. Sama podległość służbowa nie może być przy tym, jak zaznaczył skarżący kasacyjnie, podstawą uznania, że pełnił on służbę na rzecz totalitarnego państwa. Tylko stanowcze ustalenia faktyczne w kwestii rzeczywiście wykonywanych przez skarżącego kasacyjnie obowiązków służbowych (miejscu pełnienia służby, zajmowanego stanowiska, zakresu czynności) w okresie wskazanym w informacji IPN o przebiegu służby, pozwoli na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. W przypadku ustalenia przez organ, że działalność skarżącego w okresie państwa totalitarnego była działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym wystąpiły w sprawie "szczególnie uzasadnione przypadki" obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio właściwą dla państwa totalitarnego, wydanie decyzji o odmowie wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej w stosunku do tego funkcjonariusza powinno być wykluczone. Skarżący kasacyjnie podkreślił także, że związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 i art. 170 w związku z art. 190 i art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznacza, że wyrażona przez Naczelny Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. III OSK 3754/21 ocena prawna może utracić moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w przypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę, do czego w tej sprawie jednakowoż nie doszło, albowiem Naczelny Sąd Administracyjny wyrokując w dniu 16 listopada 2022 r., sygn. III OSK 3754/21 wiedział, że organ otrzymał pismo z Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z dnia 29 sierpnia 2022 r. informujące, że w związku ze złożonym przez skarżącego odwołaniem od decyzji z dnia 17 lipca 2017 r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury policyjnej wydanej na podstawie art. 15c ustawy zaopatrzeniowej do ZER MSWiA wpłynął w niniejszej sprawie prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. V U 1930/19, zgodnie z sentencją którego zmieniono zaskarżoną decyzję Dyrektora ZER MSWiA z dnia 17 lipca 2017 r. w ten sposób, że przyznano skarżącemu prawo do emerytury policyjnej poczynając od dnia 1 października 2017 r. w kwotach ustalonych z pominięciem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej, albowiem na str. 19 uzasadnienia wyroku z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 3754/21 podano, że "Skarżący w piśmie z 24 października 2022 r. oświadczył, że popiera skargę kasacyjną. Jednocześnie wskazał, że wyroki powołane przez organ w piśmie procesowym z 5 września 2022 r. nie skutkowały przeliczeniem, począwszy od 1 października 2017 r. okresu służby skarżącego od 16 maja 1973 r. do 18 października 1973 r. od 19 czerwca 1974 r. do 31 maja 1975 r. oraz od 16 maja 1981 r. do 31 lipca 1990 r. wskaźnikiem 2,6% podstawy wymiaru emerytury za każdy rok tej służby, tj. z zastosowaniem art. 15 ustawy zaopatrzeniowej, co przewiduje art. 8a tejże ustawy". Skarżący kasacyjnie podkreślił, że związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 i art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Skarżący kasacyjnie zaznaczył, że ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę. Skarżący kasacyjnie wskazał także, że w judykaturze i doktrynie przyjmuje się, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego występuje wówczas, gdy brak jest przedmiotu tego postępowania - tj. sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc wtedy, gdy dana sprawa, bądź od początku nie miała charakteru sprawy administracyjnej bądź utraciła taki charakter w toku procedowania. Z uwagi na to, że orzeczenie o umorzeniu postępowania zamyka drogę do rozpoznania co do meritum żądania strony w postępowaniu administracyjnym, skarżący kasacyjnie podkreślił, że przepis art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego powinien być interpretowany ściśle. Skarżący kasacyjnie zaznaczył, że bezprzedmiotowość postępowania zachodzi zatem tylko wtedy, gdy występuje ewidentny brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej, która mogłaby być przedmiotem postępowania i dodał, że czym innym jest bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, a czym innym bezzasadność żądania strony. Tę ostatnią stwierdza się w orzeczeniu rozstrzygającym sprawę co do istoty. W ocenie skarżącego kasacyjnie brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony nie oznacza bowiem, że postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe i nie powinno być prowadzone, ponieważ dopiero wynik tego postępowania daje podstawę do oceny zasadności zgłoszonego żądania. Bezzasadność żądania powoduje odmowę wydania rozstrzygnięcia o treści wskazanej we wniosku inicjującym postępowanie, tj. rozstrzygnięcia merytorycznego, podczas gdy bezprzedmiotowość postępowania powoduje wydanie decyzji o charakterze procesowym, którego treścią jest umorzenie toczącego się postępowania. W konsekwencji powyższego rozróżnienia zdaniem skarżącego kasacyjnie należy przyjąć, że kwestia bezprzedmiotowości postępowania powinna być rozumiana ściśle i nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Umorzenie postępowania powinno bowiem być traktowane jako wyjątek od ogólnej zasady merytorycznego załatwiania sprawy administracyjnej. Biorąc powyższe pod uwagę skarżący kasacyjnie podniósł, że w niniejszej sprawie zarówno Sąd I instancji, jak i organ w sposób nieuprawniony rozszerzyli pojęcie bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Chybione jest bowiem w ocenie skarżącego kasacyjnie stanowisko, że po wydaniu przez NSA prawomocnego wyroku z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. III OSK 3754/21, zmienił się stan faktyczny sprawy i nie ma już podstaw prawnych do rozpoznania wniosku skarżącego o wyłączenie stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Skarżący kasacyjnie przypomniał bowiem, że zgodnie z art. 153 i art. 170 w związku z art. 190 i art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy administracji, którego działanie bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy chyba że przepisy prawa uległy zmianie tudzież nastąpiła zmiana istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę i wskazania co do dalszego postępowania. Zdaniem skarżącego kasacyjnie już choćby pobieżna analiza akt sprawy wskazuje, że skoro wyrokiem z dnia 22 marca 2022 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA w Warszawie od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach V Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. V U 1930/19, tj. wyroku, którym tenże Sąd zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustalił wysokość emerytury skarżącego poczynając od dnia 1 października 2017 r. z pominięciem art. 13b w związku z art. 15c ustawy zaopatrzeniowej, to nastąpiło to prawie osiem miesięcy przed wydaniem przez NSA wyroku z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. III OSK 3754/21 i nie może być mowy o jakiejkolwiek zmianie istotnych okoliczności sprawy po wydaniu wyroku przez NSA. W tymże kontekście ewentualna zmiana stanu faktycznego sprawy po złożeniu przez skarżącego wniosku z dnia 7 czerwca 2017 r. o wyłączenie stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej a przed wydaniem wyroku NSA z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. III OSK 3754/21 jest na tym etapie prawnie nieistotna i nie może skutkować pominięciem oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w rzeczonym wyroku. W przeciwnym bowiem razie zdaniem skarżącego kasacyjnie doszłoby w istocie do przypisania sobie przez Sąd I instancji oraz organ kompetencji sądu trzeciej instancji weryfikującego prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. III OSK 3754/21, zawierający szczegółową ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania dla Ministra przy ponownym procedowaniu wniosku skarżącego z dnia 7 czerwca 2017 r., bez wzruszania tegoż wyroku we właściwym trybie. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według art. 182 § 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga ta zasługuje na uwzględnienie. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2023 r., II GSK 1458/19; wyrok NSA z dnia 1 marca 2023 r., I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, LEX nr 1495116; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22). W ramach wszystkich zarzutów naruszenia przepisów postępowania strona skarżąca kasacyjnie wytyka Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4, art. 153, art. 170, art. 190 oraz art. 193 p.p.s.a., przy czym w trzech z czterech zarzutów sformułowanych w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, autor skargi kasacyjnej dodatkowo powiązał zarzut naruszenia ww. przepisów z zarzutami naruszenia przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm.) – dalej zwanej: k.p.a., tj. art. 7, art. 8 § 1, art. 76 § 1-3, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a. (drugi zarzut), z art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 105 § 1 k.p.a. (trzeci zarzut), a także z art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 k.p.a. Zarzuty te, choć niepozbawione wad konstrukcyjnych, okazały się częściowo skuteczne. Przede wszystkim odnosząc się do konstrukcji ww. zarzutów, na podstawie których strona skarżąca kasacyjnie zarzuca naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., podobnie zresztą jak art. 146 § 1, art. 147, art. 149 § 1, czy też art. 151 i art. 161 § 1 p.p.s.a. ma charakter ogólny (blankietowy) i określa kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepis nie może więc stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zobowiązana jest więc bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie ww. przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2015 r., I OSK 1701/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1595/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14, z dnia 24 kwietnia 2015 r., I OSK 1088/14, z dnia 8 kwietnia 2015 r., I OSK 71/15, z dnia 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14). Niezależnie jednak od tego, z uwagi na to, że strona skarżąca kasacyjnie wytyka Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., podkreślenia wymaga to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę w niniejszej sprawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. określającego kompetencje sądu w razie uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie, a zatem przede wszystkim z tego powodu nie mógł naruszyć tego przepisu. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że najdalej idące spośród wszystkich omawianych zarzutów są zarzuty naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 141 § 4 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 153 p.p.s.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a. W części uzasadnienia ww. zarzutów odnoszącej się do przywołanego naruszenia strona skarżąca kasacyjnie podnosi bowiem błędne przyjęcie zarówno przez organ, jak i Sąd I instancji, że nie byli oni związani oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 3754/21 z uwagi na rzekomą zmianę okoliczności faktycznych sprawy, których organ oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upatrują w wydaniu przez Sąd Okręgowy w Kielcach w dniu 30 czerwca 2020 r. wyroku o sygn. akt V U 1930/19, wskutek którego zmieniono decyzję Dyrektora ZER MSWiA z dnia 17 lipca 2017 r. w ten sposób, że przyznano skarżącemu prawo do emerytury policyjnej, poczynając od dnia 1 października 2017 r., z pominięciem art. 15c ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2024 r., poz. 1121 ze zm,) – dalej także jako: ustawa zaopatrzeniowa. Tymczasem strona skarżąca kasacyjne wskazuje, że okoliczności te były znane Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w momencie wydania wyroku z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 3754/21, co zresztą wprost wynika z uzasadnienia ww. wyroku, dlatego nie mogą stanowić podstawy do odstąpienia przy rozpoznawaniu sprawy od uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku. W tej części omawiane zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się skuteczne. Przypomnieć należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być, jako samodzielna podstawa kasacyjna, skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Podkreślenia wymaga, że skoro z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. wynika, że uzasadnienie wyroku musi zawierać opis stanu faktycznego sprawy oraz stanowisk stron postępowania, w tym wskazanie zarzutów skargi i argumentację strony przeciwnej oraz stanowisko sądu wraz z właściwie uzasadnioną podstawą prawną, to należy przyjąć, że zamieszczenie w uzasadnieniu tych elementów ma umożliwić odtworzenie sposobu rozumowania sądu, które doprowadziło do danego rozstrzygnięcia. Tymczasem analiza uzasadnienia wyroku wydanego w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie wyjaśnił z jakich powodów pominął w swoich własnych rozważaniach zarzuty sformułowane przez skarżącego stanowiące istotę problemu w rozpoznawanej sprawie, tj. kwestię nieuwzględnienia przez organ oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 3754/21 i w konsekwencji bezpodstawne umorzenie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji postępowania z powołaniem się na zmianę okoliczności faktycznych sprawy, które były już znane Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w momencie wydania wyroku. Sąd I instancji nie odnosząc się do powyższego zagadnienia w uzasadnieniu wyroku naruszył tym samym art. 141 § 4 p.p.s.a. Niezależnie od powyższego Sąd I instancji nie dostrzegając w realiach niniejszej sprawy wadliwości działań organu przejawiających się w bezpodstawnym pominięciu przez niego w toku rozpoznania sprawy oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 3754/21 i wbrew jej założeniom odstąpieniu od merytorycznego rozpoznania sprawy, naruszył przede wszystkim art. 153 p.p.s.a., a w konsekwencji błędnie ocenił zastosowanie przez organ w sprawie art. 105 § 1 k.p.a. jako prawidłowe. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przyjmuje się, że ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny może spowodować zmiana – po wydaniu orzeczenia sądowego – istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie. Zaistnienia takiej zmiany istotnych okoliczności faktycznych organ wydający decyzje umarzające postępowanie upatruje we wpłynięciu w dniu 1 września 2022 r. do organu pisma z ZER MSWiA informującego, że organ emerytalny, na skutek prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 30 czerwca 2020 r. sygn. akt V U 1930/19 zmienił zaskarżoną decyzję ZER MSWiA z 17 lipca 2017 r. i przyznał skarżącemu prawo do emerytury, poczynając od 1 października 2017 r., z pominięciem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. W związku z tym, organ emerytalny, stosownie do ww. wyroku, w dniu 7 czerwca 2022 r. wydał decyzję o ponownym ustaleniu wysokości emerytury. Na tej podstawie organ stwierdził, że powyższe okoliczności uprawniają do pominięcia oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 3754/21 i uznał, że postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia 7 czerwca 2017 r. stało się bezprzedmiotowe w całości, bowiem ze względu na zmianę stanu faktycznego sprawy nie ma już podstaw prawnych do rozpoznania wniosku skarżącego o wyłączenie stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Sąd I instancji ocenił powyższe działania organu jako prawidłowe. Tymczasem zarówno z akt sądowych sprawy o sygn. III OSK 3754/21, jak i z samego uzasadnienia wyroku wydanego w ww. sprawie wynika nie tylko to, że okoliczności, na które powołuje się organ zaistniały jeszcze przed wydaniem wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, ale także to, że Naczelny Sąd Administracyjny wydając rozstrzygnięcie w tej sprawie miał świadomość ich zaistnienia. Organ pismem z dnia 5 września 2022 r. przekazał do akt sprawy o sygn. III OSK 3754/21 kopię pisma Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z dnia 29 sierpnia 2022 r. dotyczącego ponownego ustalenia wysokości emerytury skarżącemu w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. akt V U 1930/19. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się do skarżącego o wskazanie, czy popiera on wywiedzioną w sprawie skargę kasacyjną, a skarżący kasacyjnie odpowiedział, że skargę kasacyjną podtrzymuje, bowiem w jego ocenie wyroki powołane przez organ w piśmie procesowym z 5 września 2022 r. nie skutkowały przeliczeniem, począwszy od 1 października 2017 r. okresu służby skarżącego od 16 maja 1973 r. do 18 października 1973 r., od 19 czerwca 1974 r. do 31 maja 1975 r. oraz od 16 maja 1981 r. do 31 lipca 1990 r. wskaźnikiem 2,6% podstawy wymiaru emerytury za każdy rok tej służby, tj. z zastosowanie art. 15 ustawy zaopatrzeniowej, co przewiduje art. 8a ustawy zaopatrzeniowej (str. 19 wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 3754/21). W związku z powyższym uznać należy, że wbrew twierdzeniom organu oraz Sądu I instancji w sprawie nie zaistniały żadne istotne okoliczności faktyczne uprawniające do pominięcia oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. akt III OSK 3754/21. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie bezpodstawnie zatem pominął ocenę prawną wyrażoną w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, która wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, na mocy art. 153 p.p.s.a., wiązała zarówno sąd, jak i organ. W konsekwencji Sąd I instancji błędnie ocenił wydaną w sprawie decyzję o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego jako prawidłową. Wbrew twierdzeniom organu oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 105 § 1 k.p.a., w sytuacji, w której wiążąca ocena prawna wyrażona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 3754/21 zobowiązywała organ do merytorycznego rozpoznania sprawy zgodnie z zawartymi w wyroku wytycznymi dotyczącymi uwzględnienia, przy ocenie zasadności wniosku skarżącego, przedstawionej przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładni art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej oraz oceny spełnienia w realiach rozpoznawanej sprawy przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku. Przedwczesne byłoby natomiast w niniejszej sprawie odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, w tym zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. przepisów ustawy zaopatrzeniowej w sytuacji, w której organ umarzając postępowanie jako bezprzedmiotowe odstąpił od ich zastosowania. W tym stanie rzeczy stwierdzając, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, przy czym istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny miał podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku i do rozpoznania sprawy w oparciu o art. 188 p.p.s.a., a w następstwie tego do uchylenia wydanych w sprawie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 14 listopada 2024
- Symbol z opisem
- 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
- Hasła tematyczne
- Służba Bezpieczeństwa
- Skarżony organ
- Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
- Sędziowie
- Mariusz Kotulski Tamara Dziełakowska /przewodniczący/ Wojciech Jakimowicz /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4, art. 153, art. 170, art. 190 oraz art. 193 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
art. 7, art. 8 § 1, art. 76 § 1-3, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1, art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 105 § 1 · Dz.U. 2025 poz. 1691
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny