III OSK 2428/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (sprawozdawca) Protokolant: asystent sędziego Dominika Daśko po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 sierpnia 2025 r. sygn. akt III SA/Gd 212/25 w sprawie ze skargi J. B. na czynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie informacji o wynikach naboru na stanowisko urzędnicze 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek J. B. o zasądzenie kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2025 r. sygn. akt III SA/Gd 212/25, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. B. na czynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie informacji o wynikach naboru na stanowisko urzędnicze, stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej: "Dyrektor IAS", "organ") w dniu 30 stycznia 2025 r. ogłosił nabór na stanowisko starszego kontrolera skarbowego do spraw dochodzeniowo-śledczych w [...] Dziale Dochodzeniowo-Śledczym w [...] Urzędzie Celno-Skarbowym w [...] (nabór numer [...]). W ogłoszeniu o naborze podano m.in. zakres czynności na stanowisku oraz określono niezbędne wymagania, jakie winni spełniać kandydaci. Ogłoszenie zawierało informację o tym, że postępowanie rekrutacyjne zostanie przeprowadzone w trzech etapach: I – ocena złożonych dokumentów, II – sprawdzian wiedzy oraz III – rozmowa kwalifikacyjna. Termin zgłaszania aplikacji upływał w dniu 10 lutego 2025 r. Z przedstawionych Sądowi dokumentów wynika, że J. B. (dalej: "skarżący") złożył ofertę, spełnił wymagania formalne i został dopuszczony do II etapu – testu wiedzy składającego się z 20 pytań zamkniętych jednokrotnego wyboru. Warunkiem zaliczenia sprawdzianu wiedzy było uzyskanie co najmniej 12 punktów. Skarżący ze sprawdzianu wiedzy merytorycznej otrzymał 20 punktów (maksymalną liczbę) i zakwalifikował się do III etapu. Podczas rozmowy kwalifikacyjnej każdemu z kandydatów zadano następujące pytania: "1. Jak sobie Pan/-i radzi z brakiem motywacji do pracy? 2. Jak sobie Pan/-i poradzi z pełnomocnikiem strony, który przeszkadza podczas wykonywanych czynności np. przesłuchania świadka, przeszukania? 3. Czemu powinniśmy Pana/-ią zatrudniać na dane stanowisko? 4. Woli Pan/-i pracę zespołową czy indywidualną? 5. Co jest dla Pana/-i ważniejsze: terminowość czy jakość wykonywanych zadań?". Każdy członek komisji mógł przyznać kandydatowi za wszystkie udzielone odpowiedzi od 1 do 5 punktów. Liczbę uzyskanych punktów stanowiła średnia arytmetyczna sumy punktów przyznanych przez członków komisji. Warunkiem zaliczenia rozmowy kwalifikacyjnej było uzyskanie co najmniej 3 punktów. J. B. uzyskał 3 punkty. W protokole z dnia 3 marca 2025 r. z przeprowadzonego naboru wskazano, że ocenę końcową kandydatów (IV etap) stanowi średnia punktów uzyskanych podczas rozmowy kwalifikacyjnej. Wyłoniono pięciu najlepszych kandydatów: 1. M. J. (4 pkt), 2. T. G. (3,75 pkt), 3. W. Z. (3,5 pkt), 4. M. L. (3,25 pkt) oraz 5. skarżącego (3 pkt), z których do zatrudnienia Dyrektor IAS wybrał M. J.. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] czynnością z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] poinformował o wynikach naboru. Na powyższą czynność w dniu 6 kwietnia 2025 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na niezachowanie trybu jej wniesienia, ewentualnie o jej oddalenie. Skarżący przy piśmie z dnia 25 maja 2025 r. przedłożył dokumenty dotyczące konkursu na stanowisko asystenta sędziego w Sądzie Rejonowym [...] w [...], ogłoszonego w dniu 7 marca 2025 r., w którym skarżący wziął udział. Zdaniem skarżącego potwierdzają one okoliczność, że ocena skarżącego z rozmowy kwalifikacyjnej w III etapie naboru na stanowisko starszego kontrolera skarbowego nie była obiektywna i przejrzysta. W piśmie z dnia 12 sierpnia 2025 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, skarżący przedstawił analizę dokumentacji naboru, w tym pytań z rozmowy kwalifikacyjnej, na okoliczność naruszenia konkurencyjności oraz rażącego naruszenia art. 6 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 409, zwanej dalej: "ustawą o służbie cywilnej"), a także przedstawił dodatkową argumentację w kwestii wadliwości Instrukcji I-094/6. Skarżący odniósł się także do stanowiska organu przedstawionego w odpowiedzi na skargę oraz przywołał orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że zauważyć należy, że w protokole z przeprowadzonego naboru z dnia 3 marca 2025 r., w części dotyczącej IV etapu – oceny końcowej kandydatów wskazano, że ocenę końcową kandydatów stanowi średnia punktów uzyskanych podczas rozmowy kwalifikacyjnej. Z kolei z arkusza oceny kandydatów (tak jak i z treści § 14 ust. 3 Zasady i tryb naboru kandydatów do pracy w służbie cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej w [...] (dalej jako "Zasady naboru") wynika, że warunkiem zaliczenia rozmowy kwalifikacyjnej jest uzyskanie przez kandydata co najmniej 3 punktów. W § 15 Zasad naboru postanowiono, że końcową oceną jest średnia liczby punktów uzyskanych przez kandydata z rozmowy kwalifikacyjnej, a komisja wyłania nie więcej niż pięciu kandydatów, którzy uzyskali najwyższą ocenę końcową. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku powyżej przytoczona treść Zasad naboru jest ze sobą wewnętrznie sprzeczna - z jednej strony Zasady naboru przewidują, że wyłania się kandydatów, którzy uzyskali najwyższą ocenę końcową (średnią liczby punktów z rozmowy kwalifikacyjnej), z drugiej - że rozmowa kwalifikacyjna jest zaliczona w przypadku uzyskania co najmniej 3 punktów. Tym niemniej z postanowień tych wynika, że jedynie wynik rozmowy kwalifikacyjnej decydował o wyłonieniu kandydatów spośród osób, które na drugim etapie naboru uzyskały nie mniej niż 12 punktów. Tymczasem, skoro w ogłoszeniu o naborze wskazano, że wymaganiami niezbędnymi jest m.in. znajomość przepisów prawa podatkowego materialnego i proceduralnego, ustawy Kodeks postępowania karnego i ustawy Kodeks karny skarbowy, a w drugim (merytorycznym, nie formalnym) etapie naboru przeprowadzono sprawdzian wiedzy merytorycznej, w którym można było uzyskać od 0 do 20 punktów, to oparcie rozstrzygnięcia naboru jedynie na wynikach rozmowy kwalifikacyjnej może wypaczać wynik naboru. Skoro to wynik rozmowy kwalifikacyjnej zdecydował o zakończeniu procedury naboru, to kontrola sprawowana przez sąd administracyjny musiała objąć też rozmowę kwalifikacyjną, przeprowadzoną przez komisję i jej ocenę, dokonaną przez komisję. Oceniając przebieg postępowania Sąd uznał, że o ile sposób punktowania i oceny sprawdzianu wiedzy merytorycznej, przeprowadzonego w formie testu jednokrotnego wyboru, składającego się z 20 pytań, jest przejrzysty i nie budzi wątpliwości, to już sposób oceny i przyznawania punktów z rozmowy kwalifikacyjnej, przeprowadzanej w trakcie - co należy podkreślić - rozstrzygającego, trzeciego etapu, taki nie jest. Choć sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznej kontroli zasadności przyznania takiej, a nie innej liczby punktów na poszczególnych etapach procedury naboru, bowiem jest to, co do zasady, kwestia wewnętrzna, jednak nie może ujść uwadze, że ustawowym wymogiem przeprowadzenia naboru w służbie cywilnej jest poszanowanie zasad otwartości i konkurencyjności. Mimo że wszystkim kandydatom zadawano podczas rozmowy kwalifikacyjnej te same pytania, to kryteria przyznawania punktów nie zostały w żaden sposób określone. Z arkusza oceny kandydatów wynika jedynie, że za wszystkie udzielone odpowiedzi (łącznie na cztery pytania) można uzyskać od 1 do 5 punktów od każdego członka komisji, a liczbą uzyskanych punktów jest średnia arytmetyczna sumy punktów przyznanych przez członków komisji. Brak jakichkolwiek kryteriów oceny i przyznawania punktów podczas rozmowy kwalifikacyjnej, która - co jeszcze raz należy podkreślić - według zasad przyjętych w przedmiotowym naborze ma wyłonić kandydatów na wolne stanowisko pracy, nie pozwala uznać, by przeprowadzona procedura została zrealizowana z poszanowaniem wymagań ustawowych i konstytucyjnych. Ukształtowanie procedury naboru w sposób uniemożliwiający sądowi kontrolę jej wyniku narusza rażąco zasady otwartości i konkurencyjności, określone w art. 6 ustawy o służbie cywilnej. W rozpoznawanej sprawie WSA w Gdańsku wskazał, że przypomnieć należy, że – zgodnie z treścią 29a ust. 1 ustawy o służbie cywilnej – komisja wyłania najlepszych kandydatów, spełniających wymagania niezbędne oraz w największym stopniu spełniających wymagania dodatkowe. W wymaganiach niezbędnych przedmiotowego naboru wskazano na znajomość przepisów prawa podatkowego materialnego i proceduralnego, ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz ustawy Kodeks karny skarbowy, a w wymaganiach dodatkowych – wykształcenie wyższe prawnicze, administracyjne lub ekonomiczne. Tymczasem, choć w arkuszu oceny kandydatów wskazano, że w rozmowie kwalifikacyjnej zadano pytania oceniające m.in. wiedzę merytoryczną, pytania wskazane w tym arkuszu (przytoczone w początkowej części niniejszego uzasadnienia) wiedzy merytorycznej nie dotyczą. Wynika z powyższego, że przedstawiony powyżej przebieg naboru, poprzez uzależnienie jego wyników jedynie od rozstrzygnięcia rozmowy kwalifikacyjnej, był sprzeczny z art. 29a ust. 1 ustawy o służbie cywilnej. Dodać należy, że z art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy o służbie cywilnej wynika, że protokół z naboru zawiera uzasadnienie dokonanego wyboru. Co prawda komisja przeprowadzająca przedmiotowy nabór w dwóch zdaniach odniosła się do powodów wyłonienia pięciu konkretnych kandydatów, których kolejność ustalono na podstawie liczby uzyskanych przez nich punktów z rozmowy kwalifikacyjnej, jednak trudno mówić w tym przypadku o "uzasadnieniu" wyboru z uwagi na lakoniczność zapisu w protokole z przeprowadzonego naboru, mimo że kryteria przyznawania punktów w rozmowie kwalifikacyjnej nie zostały nigdzie sprecyzowane. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Dyrektor IAS, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), tj.: I.1 art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c polegające na braku należytego sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku poprzez niezawarcie wskazań co do dalszego postępowania wskutek stwierdzenia bezskuteczności wyniku naboru, ponadto poprzez brak wyjaśnienia stwierdzonych naruszeń i podstawy prawnej zaskarżonego wyroku stanowiącej o stwierdzeniu bezskuteczności zaskarżonej czynności; I.2 art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 29a ust. 1 i art. 6 ustawy o służbie cywilnej poprzez uwzględnienie skargi i stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności wskutek oparcia rozstrzygnięcia na błędnie ustalonym stanie faktycznym, zgodnie z którym wyniki naboru uzależnione były wyłącznie od rozstrzygnięcia rozmowy kwalifikacyjnej, podczas gdy każdy z etapów naboru miał charakter selekcyjny, w toku II i III etapu naboru dokonano oceny spełnienia wymagań niezbędnych zarówno w zakresie znajomości przepisów prawa (wiedzy merytorycznej) jak i łatwości komunikacji, a końcowy wynik naboru uwzględniał przebieg każdego z etapów naboru; I.3 art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 29a ust. 1 i art. 6 ustawy o służbie cywilnej poprzez niezasadne stwierdzenie, że procedura naboru została ukształtowana w sposób uniemożliwiający sądowi kontrolę jej wyniku, co skutkowało naruszeniem zasady otwartości i konkurencyjności, podczas gdy z akt sprawy - protokołu naboru obrazującego przebieg naboru - wynika, że wynik naboru jest rezultatem prawidłowo przeprowadzonego postępowania konkursowego, z zachowaniem ustalonych reguł przeprowadzania takiego naboru oraz na podstawie przepisów ustawy o służbie cywilnej; ponadto poprzez objęcie kontrolą sprawowaną przez sąd administracyjny rozmowy kwalifikacyjnej i jej oceny, dokonanej przez komisję. I.4 art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 30 ust. 2 ustawy o służbie cywilnej poprzez niezasadne stwierdzenie, że uzasadnienie naboru nie spełnia wymogów określonych w tym przepisie, podczas gdy protokół naboru zawierał prawidłowe uzasadnienie wyłonienia kandydatów, a ustawa o służbie cywilnej nie określa, jakim warunkom powinno odpowiadać uzasadnienie rozstrzygnięcia. II. naruszenie przepisów prawa materialnego, w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. : II.1 art. 6 ustawy o służbie cywilnej w związku z art. 146 § 1 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i wskutek tego bezpodstawne stwierdzenie, że procedura naborowa została ukształtowana w sposób, który uniemożliwia sądowi merytoryczną kontrolę jej wyniku, co narusza zasady otwartości i konkurencyjności naboru, podczas gdy organizator naboru zapewnił otwartość oraz konkurencyjność naboru poprzez zachowanie wszelkich procedur gwarantujących wszystkim kandydatom otwarty, równy, konkurencyjny i sprawiedliwy dostęp na wszystkich etapach trwania naboru; II.2 art. 30 ust. 2 ustawy o służbie cywilnej w związku z art. 146 § 1 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i wskutek tego bezpodstawne stawianie wymogu określenia w treści dokumentów naboru kryteriów przyznawania punktów poszczególnym kandydatom podczas rozmowy kwalifikacyjnej oceniającej łatwość komunikacji, co nie jest wymagane dla zachowania zasady otwartości i konkurencyjności naboru określonej w art. 6 ustawy o służbie cywilnej; II.3 art. 30 ust. 2 w zw. art. 6 ustawy o służbie cywilnej w związku z art. 146 § 1 p.p.s.a. poprzez ich błędną wykładnię i wskutek tego bezpodstawne stwierdzenie, że uzasadnienie naboru nie spełnia wymogów określonych w tym przepisie, podczas gdy protokół naboru zawierał uzasadnienie wyłonienia kandydatów, a ustawa o służbie cywilnej nie określa, jakim warunkom powinno odpowiadać uzasadnienie rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, ewentualnie o uchylenie wyroku i merytoryczne rozpoznanie sprawy poprzez oddalenie skargi, w razie uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Jednocześnie organ wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także rozpoznanie sprawy na rozprawie. Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. B. wniósł o jej oddalenie w całości, utrzymanie w mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 sierpnia 2025 r., sygn. akt III SA/Gd 212/25 oraz zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2023 r., II GSK 1458/19; wyrok NSA z dnia 1 marca 2023 r., I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, LEX nr 1495116; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22). Mając powyższe na uwadze, jako nieuzasadnione ocenić należy zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 29a ust. 1 i art. 6, a także w zw. z art. 30 ust. 2 ustawy o służbie cywilnej. Na wstępie zaznaczyć należy, że organ skarżący kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Otóż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że art. 146 § 1 p.p.s.a., którego naruszenie zarzuca organ skarżący kasacyjnie, podobnie zresztą jak art. 145 § 1 pkt 1, art. 147, art. 149 § 1, art. 151, czy art. 161 § 1 p.p.s.a. ma charakter ogólny (blankietowy) i określa kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepis nie może zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. art. 146 § 1 p.p.s.a. zobowiązana jest więc bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie ww. przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2015 r., I OSK 1701/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1595/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14, z dnia 24 kwietnia 2015 r., I OSK 1088/14, z dnia 8 kwietnia 2015 r., I OSK 71/15, z dnia 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14). Po pierwsze organ skarżący kasacyjnie powiązał zarzut naruszenia art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to, jak już wskazywano, musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2014 r., II OSK 481/14). Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd I instancji odniósł się do wszystkich kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i wskazał powody, dla których uznał, że skarga skarżącego w części zarzutów dotyczących naboru na stanowisko starszego kontrolera skarbowego do spraw dochodzeniowo-śledczych w [...] Dziale Dochodzeniowo-Śledczym w [...] Urzędzie Celno-Skarbowym w [...] (nabór numer [...]) zasługiwała na uwzględnienie. Niezrozumiałe jest przy tym zarzucanie przez autora skargi kasacyjnej braku zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wytycznych co do dalszego postępowania. Sformułowane wskazania co do dalszego postępowania są bowiem bezpośrednią logiczną konsekwencją rezultatu wykładni art. 6 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 2026 r. poz. 590 ze zm.) dokonanej przez Sąd I instancji pod kątem ustalenia kryteriów oceny zgodności z prawem czynności z zakresu administracji publicznej, jaką jest wynik naboru na stanowisko w służbie cywilnej, którego to rezultatu organ skarżący kasacyjnie skutecznie nie podważył zarzutami naruszenia prawa materialnego. Wbrew twierdzeniom organu skarżącego kasacyjnie treść uzasadnienia zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku czyni go w pełni poddającym się kontroli kasacyjnej i wprost wynika z niego rezultat i wnioski przeprowadzonej kontroli działalności administracji publicznej. Dlatego omawiany zarzut okazał się bezskuteczny. Po drugie organ skarżący kasacyjnie powiązał zarzut naruszenia art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c z naruszeniem w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 29a ust. 1 i art. 6, a także w zw. z art. 30 ust. 2 ustawy o służbie cywilnej. Tymczasem przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. mógłby zostać naruszony, gdyby Sąd I instancji na przykład przesłuchał świadków lub oparł swe rozstrzygnięcie na materiale innym niż ten, który zawarty jest w aktach sprawy. Tymczasem podstawą orzekania przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie był materiał dowodowy zgromadzony i przedstawiony przez organ administracyjny w ramach procedury naboru. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w tych aktach oraz powinność uwzględnienia przez sąd stanu faktycznego istniejącego na chwilę wydania kontrolowanego aktu lub dokonania czynności przez organ. Nie można zatem zarzucić Sądowi I instancji, że orzekł w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego. Należy odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy, od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach. W rozpoznawanej sprawie zaskarżony wyrok został wydany na podstawie kompletnych akt administracyjnych, w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie, w której zapadła zaskarżona decyzja. Okoliczność, że ocena materiału dowodowego przedstawiona przez Sąd I instancji nie odpowiada oczekiwaniom skarżącego kasacyjnie, nie daje podstawy do uwzględnienia zarzutu naruszenia ww. przepisu. Również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego nie zasługują na uwzględnienie. Zauważyć należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada lub nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091). Na podstawie pierwszego zarzutu naruszenia prawa materialnego organ skarżący kasacyjnie wytknął Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku niewłaściwe zastosowanie art. 6 ustawy o służbie cywilnej w związku z art. 146 § 1 p.p.s.a. będące następstwem wadliwej wykładni i stwierdzenie, że procedura naborowa została ukształtowana w sposób, który uniemożliwia sądowi merytoryczną kontrolę jej wyniku, co narusza rażąco zasady otwartości i konkurencyjności naboru, podczas gdy organizator naboru zapewnił otwartość oraz konkurencyjność naboru poprzez zachowanie wszelkich procedur gwarantujących wszystkim kandydatom otwarty, równy, konkurencyjny i sprawiedliwy dostęp na wszystkich etapach trwania naboru. Zarzut ten również nie mógł odnieść skutku. Zaprezentowane wcześniej rozważania dotyczące art. 146 § 1 p.p.s.a. (przepisu o charakterze procesowym) pozostają aktualne również w kontekście omawianego zarzutu. Natomiast w związku z tym, że podnoszone w niniejszym zarzucie naruszenie w ocenie organu skarżącego kasacyjnie jest konsekwencją dokonania przez Sąd I instancji błędnej wykładni art. 6 ustawy o służbie cywilnej podkreślenia wymaga, że podnosząc zarzut błędnej wykładni określonych przepisów prawa strona skarżąca kasacyjnie powinna wskazać, na czym polega błędne rozumienie tego przepisu i jaka, jej zdaniem, powinna być jego prawidłowa wykładnia. Tymczasem w niniejszej sprawie organ skarżący kasacyjnie nie tylko nie wykazał na czym polega w jej ocenie błędne rozumienie art. 6 ustawy o służbie cywilnej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, ani też jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, lecz w ogóle nie odnosił się do kwestii rozumienia tego przepisu przyjętego przez Sąd I instancji, w tym także w zakresie rozumienia zawartego w tym przepisie sformułowania "nabór do służby cywilnej jest otwarty oraz konkurencyjny", ograniczając się wyłącznie do próby zakwestionowania na podstawie omawianego zarzutu ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy dotyczących konkretnego naboru, którego wynik Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał za bezskuteczny. Natomiast w związku z zarzutem niewłaściwego zastosowania art. 6 ustawy o służbie cywilnej wyjaśnić należy, że niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego oznacza błąd w zakresie subsumcji stanu faktycznego wobec treści stosowanej normy prawnej. Może być zatem konsekwencją wcześniejszych błędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, jak i błędnej wykładni prawa materialnego, ale może mieć miejsce również wtedy, gdy prawidłowe są ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego oraz wykładnia prawa materialnego, a wadliwość przejawia się wyłącznie w zestawieniu stanu faktycznego ze stanem prawnym sprawy. W rozpatrywanej skardze kasacyjnej nie zakwestionowano skutecznie ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy. Nie podważono również prawidłowości wykładni prawa materialnego stosowanego w realiach niniejszej sprawy. Oznacza to, że w realiach niniejszej sprawy istotne jest zweryfikowanie, czy w podniesionych zarzutach niewłaściwego zastosowania prawa materialnego organ skarżący kasacyjnie wykazał, że Sąd I instancji w przyjętym przez ten Sąd stanie faktycznym i prawnym sprawy dokonał ich wadliwego zestawienia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego treść omawianego zarzutu niewłaściwego zastosowania prawa materialnego nie daje jednak podstaw do przyjęcia wypełnienia tego obowiązku przez organ skarżący kasacyjnie, co czyni omawiany zarzut nieskutecznym. O nieskuteczności omawianego zarzutu świadczy jednak przede wszystkim jego treść, która ewidentnie wskazuje na to, że organ skarżący kasacyjnie na jego podstawie kwestionuje ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy. Organ skarżący kasacyjnie wskazuje bowiem na jego podstawie na okoliczności konkretnego naboru - na stanowisko starszego kontrolera skarbowego do spraw dochodzeniowo-śledczych w [...] Dziale Dochodzeniowo-Śledczym w [...] Urzędzie Celno-Skarbowym w [...] (nabór numer [...]) podkreślając, że wbrew wywodom Sądu I instancji organizator zapewnił jego otwartość i konkurencyjność, poprzez zachowanie wszelkich procedur gwarantujących wszystkim kandydatom otwarty, równy, konkurencyjny i sprawiedliwy dostęp na wszystkich etapach. Tego rodzaju oceny i ustalenia można natomiast kwestionować zarzutami naruszenia przepisów postępowania. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię – niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051). Dlatego przede wszystkim z tego powodu omawiany zarzut okazał się niezasadny. Z tych samych przyczyn nie mógł odnieść skutku drugi i trzeci z zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, na podstawie którego organ skarżący kasacyjnie wytyka Sądowi I instancji naruszenie art. 30 ust. 2 ustawy o służbie cywilnej w związku z art. 146 § 1 p.p.s.a., którego upatruje w jego wadliwej wykładni i stawianiu wymogu uwzględnienia w treści dokumentach kryteriów przyznawania punktów poszczególnym kandydatom - co nie jest wymagane dla zachowania zasad otwartości i konkurencyjności naboru określonej w art. 6 ustawy o służbie cywilnej, a także w tym, że uzasadnienie naboru nie spełnia wymogów określonych w tym przepisie. Odnosząc się do konstrukcji ww. zarzutu wskazać należy, że autor skargi kasacyjnej formułując powyższy zarzut ponownie nie wskazuje na czym polega błędne rozumienie ww. przepisu, którego naruszenie zarzuca Sądowi I instancji i jaka jego zdaniem powinna być jego prawidłowa wykładnia, jak i nie wykazuje, że Sąd I instancji w przyjętym przez ten Sąd stanie faktycznym i prawnym sprawy dokonał ich wadliwego zestawienia. Ponadto, jego treść świadczy o tym, że na jego podstawie kwestionuje ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy powołując się na okoliczności faktyczne związane z konkretnym naborem, tj. brakiem kryteriów oceny rozmowy kwalifikacyjnej. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA w Gdańsku wynika, że organ powinien tak ukształtować procedurę naboru, aby możliwe było dokonanie merytorycznej kontroli jej wyniku. Organ skarżący kasacyjnie nie wskazał zaś na żadne dokumenty, czy okoliczności, które umożliwiałyby dokonanie tej kontroli. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem w oparciu o art. 184 p.p.s.a. Wniosek skarżącego o zwrot kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku został oddalony (pkt 2 wyroku), ponieważ zgodnie z brzemieniem art. 210 § 1 p.p.s.a. strona traci uprawnienia do żądania kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów, a taki wniosek nie został złożony przed wydaniem zaskarżonego wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku.