Sygnatura
III OSK 2342/23
III OSK 2342/23 - Wyrok NSA z 2026-04-28
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 28 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2023 r. r., sygn. akt II SA/Wa 2038/22 w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wojskowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M.S. na rzecz Ministra Obrony Narodowej kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej "WSA w Warszawie", "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2038/22, oddalił skargę M.S. (dalej "skarżący") na decyzję Ministra Obrony Narodowej (dalej: "MON", "organ odwoławczy") z [...] września 2022 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wojskowej. Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej [...] maja 2022 r. na mocy rozkazu personalnego Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z [...] lutego 2022 r. (pkt 57), nr [...], wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. Następnie [...] czerwca 2022 r. skarżący złożył do wojskowego organu emerytalnego w [...] wniosek o wypłatę świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 459 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny, przysługującego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] (dalej: "Dyrektor WBE", "organ I instancji") decyzją z [...] lipca 2022 r., nr [...], odmówił skarżącemu wypłaty wnioskowanego świadczenia pieniężnego. Rozstrzygnięcie to zostało doręczone [...] lipca 2022 r. osobiście skarżącemu, zamiast ustanowionemu pełnomocnikowi. W dniu [...] sierpnia 2022 r. pełnomocnik skarżącego złożył do MON odwołanie od decyzji Dyrektora WBE, jednocześnie wnosząc o doręczenie odpisu decyzji organu I instancji, jej zmianę w całości i przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia pieniężnego zgodnie ze złożonym wnioskiem. Zarzucił organowi naruszenie art. 459 ust. 1 oraz art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ustawy o obronie Ojczyzny. MON decyzją z [...] września 2022 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Dyrektora WBE o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wojskowej. Wskazał, że decyzja doręczona jedynie stronie, a nie jej pełnomocnikowi, wchodzi do obrotu i wywołuje skutki prawne, szczególnie w sytuacji gdy wadliwość doręczenia nie powoduje negatywnych konsekwencji dla strony w tym nie pozbawia jej możliwości skorzystania ze środków zaskarżenia. Wobec tego skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego złożył w terminie odwołanie, w którym przedstawił szereg merytorycznych zarzutów i je uzasadnił, trudno byłoby w ocenie MON uznać, że zaistniała wadliwość doręczenia skarżącemu decyzji I instancji niosła dla niego negatywne konsekwencje, w tym pozbawiła go możliwości skorzystania ze środka zaskarżenia. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że nie ma podstaw do wyeliminowania decyzji organu I instancji tylko ze względu na jej ww. wadliwe doręczenie. Przechodząc natomiast do merytorycznego rozpoznania sprawy MON zacytował treść relewantnych przepisów ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r. poz. 655, z późn. zm., dalej "uoO") i podał, że z dokumentacji sprawy wynika, iż skarżący pełnił: a) służbę w Straży Granicznej od [...] czerwca 2004 r. do [...] maja 2005 r., tj. przez 11 miesięcy i 24 dni, b) stałą służbę w Policji od [...] grudnia 2005 r. do [...] sierpnia 2019 r., tj. przez okres 13 lat, 7 miesięcy i 30 dni, c) nieprzerwaną zawodową służbę wojskową w okresie od [...] sierpnia 2019 r. do [...] maja 2022 r., tj. przez okres 2 lat, 9 miesięcy i 4 dni. Organ odwoławczy podkreślił, że z uwagi na fakt, iż skarżący złożył wypowiedzenie stosunku zawodowej służby wojskowej i legitymuje się okresem zawodowej służby wynoszącym niewiele ponad 2 lata, to wnioskowane świadczenie z art. 459 pkt 1 uoO mu nie przysługuje. Wymogiem koniecznym do otrzymania uprawnień do przedmiotowego świadczenia jest bowiem posiadanie 15 lat nieprzerwanej służby wojskowej, w tym co najmniej 10 lat zawodowej służby wojskowej. Pismem z [...] października 2022 r. skarżący wystąpił do WSA w Warszawie ze skargą na decyzję MON, wnosząc o uchylenie jej oraz decyzji organu I instancji, a także zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 459 ust. 1 uoO, polegające na odmowie przyznania świadczenia pieniężnego, w sytuacji gdy z uwagi na udowodniony okres służby wynoszący 17 lat, 4 miesiące i 28 dni (co wynika z zaświadczenia Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w [...]) jako żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat, wojskowy organ emerytalny wypłaca przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby świadczenie pieniężne w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym; 2) art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 uoO, poprzez nieprawidłowe zastosowanie, w sytuacji gdy art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 musi być uwzględniony całościowo, a zatem organ pierwszej instancji błędnie zinterpretował normę wynikającą z art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 uoO z uwagi na wybiórcze czytanie wskazanych przepisów, podczas gdy art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 uoO należy czytać łącznie i wywodzić normy prawne na podstawie całego brzmienia przepisu, a nie wybranego fragmentu. W ocenie skarżącego norma prawna wyprowadzona z art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 uoO brzmi "świadczenie pieniężne nie przysługuje żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 226 pkt 1, 6, 15 i 16 ustawy albo wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat". Oznacza to, że wypowiedzenie przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej pozbawia go prawa do świadczenia pieniężnego tylko jeśli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres, krótszy niż 10 lat. Zaś przepis art. 458 ust. 3 uoO nakazuje uwzględnić i zaliczyć na poczet zawodowej służby wojskowej okresy jego służby w innych formacjach mundurowych, tak jak w jego przypadku w Policji. Pismem z [...] listopada 2022 r. odpowiadając na skargę MON wniósł o jej oddalenie. W dniu 5 czerwca 2023 r. WSA w Warszawie wydał opisany na wstępie wyrok oddalający skargę. W uzasadnieniu wskazał, że świadczenie pieniężne należne przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat. Do okresu zawodowej służby wojskowej zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, do którego zalicza się okresy służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1 uoO - Policji, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Straży Marszałkowskiej, Służby Celno-Skarbowej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego z wyłączeniem okresów zawieszenia w czynnościach służbowych lub tymczasowego aresztowania (art. 459 ust. 1 i art. 460 ust. 1 uoO). Zdaniem Sądu I instancji w przypadku zwolnienia ze służby wojskowej wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza zawodowego ustawodawca wprowadził w art. 458 ust. 5 w zw. z art. 460 ust. 5 uoO nie tylko kryterium posiadania nieprzerwanego 15-letniego okresu służby wojskowej oraz możliwość doliczenia pełnienia służby w innych formacjach mundurowych, ale również warunek, że w tym 15- letnim okresie służby żołnierz musi legitymować się nieprzerwanym 10-letnim okresem zawodowej służby wojskowej. Przy czym okres 10 lat pełnienia zawodowej służby wojskowej liczy się od dnia powołania do zawodowej służby do dnia złożenia wypowiedzenia stosunku służbowego. W ocenie Sądu I instancji za nieuzasadniony zatem należy uznać zarzut skargi dotyczący błędnego zastosowania art. 458 ust. 3 uoO, ponieważ przepis ten znajduje wyłącznie zastosowanie odpowiednie do określenia całego okresu służby (na etapie doliczania okresów służby). Natomiast zastosowanie wprost do ustalenia okresu pełnienia zawodowej służby wojskowej ma art. 458 ust. 5 uoO, z uwagi na stosowne odesłanie zawarte w art. 460 ust. 5 uoO. Ustawodawca w ust. 3 i 5 nie bez przyczyny bowiem posłużył się pojęciem "okresu zawodowej służby wojskowej" jako ogólnego okresu trwania stosunku służbowego i "pełnienia zawodowej służby wojskowej" - konkretnego stosunku służbowego w ramach zawodowej służby wojskowej. Według WSA w Warszawie w przypadku przedmiotowego świadczenia ustawodawca nie postawił znaku równości pomiędzy okresem pełnienia zawodowej służby wojskowej a okresem pełnienia służby w innej formacji. Tymczasem okres pełnienia przez skarżącego służby wojskowej wynosi 17 lat, 4 miesiące i 28 dni (suma okresów zawodowej służby wojskowej oraz służby w Policji i Straży Granicznej), jednak okres zawodowej służby wojskowej pełnionej przez skarżącego to 2 lata, 9 miesięcy i 4 dni. Wobec powyższego Sąd I instancji w sytuacji skarżącego stwierdził brak wymaganego przepisami okresu co najmniej 10 lat zawodowej służby wojskowej. Reasumując WSA w Warszawie wskazał, że ponieważ skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej i nie legitymuje się co najmniej 10 - letnim nieprzerwanym okresem zawodowej służby wojskowej wnioskowane świadczenie pieniężne mu nie przysługuje. W świetle art. 459 pkt 1, art. 460 ust.1 i art. 458 ust. 5 uoO skarżący nie spełnia bowiem przesłanek do przyznania tego świadczenia pieniężnego. Jednocześnie Sąd I instancji zauważył, że organ I instancji nie ustrzegł się wprawdzie uchybienia natury procesowej, jednak nie miało to wpływu na końcowy sposób załatwienia sprawy, ponieważ fakt doręczenia decyzji Dyrektora WBE skarżącemu, a nie pełnomocnikowi, nie uniemożliwił wniesienia przez pełnomocnika skarżącego odwołania we właściwym terminie. Nie można też przyjąć, że decyzja organu I instancji nie weszła do obrotu prawnego i jest decyzją nieistniejącą, nie kwalifikuje się też jako naruszenie prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej "p.p.s.a."), mogące być przesłanką wznowienia postępowania administracyjnego. W konsekwencji Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja MON nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a więc zarzuty i wnioski skargi nie zasługują na uwzględnienie. Pismem z 4 sierpnia 2023 r. skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie wywiódł skarżący (dalej również "skarżący kasacyjnie"), zaskarżając ten wyrok w całości i zarzucając mu: a) w granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. art. 458 ust. 3 i 5 oraz art. 459 pkt 1 uoO, polegające na błędnej interpretacji i przyjęciu, iż skarżący nie może doliczyć okresu służby w Policji i Straży Granicznej do czasu zawodowej służby wojskowej wymaganego przez art. 458 ust. 5 uoO (10 lat) do uzyskania prawa do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 459 pkt 1 uoO, w sytuacji gdy art. 458 ust. 3 uoO wprost nakazuje doliczyć okres służby w Policji i Straży granicznej do czasu zawodowej służby wojskowej. Nie istnieje normatywna podstawa do przyjęcia innej interpretacji art. 458 ust. 3 i 5 uoO niż wykładnia literalna. Treść art. 458 ust. 3 uoO powoduje, iż okres zawodowej służby wojskowej wynosi u skarżącego 17 lat, 4 miesiące i 28 dni, nie zaś jak ustalił to Sąd I instancji 2 lata, 9 miesięcy i 4 dni, b) w granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na treść zaskarżonego wyroku, naruszenie art. 459 ust. 1 uoO, polegające na "odmowie przyznania świadczenia pieniężnego Stronie, w sytuacji gdy Strona z uwagi na udowodniony okres służby wynoszący 17 lat, 4 miesiąca i 28 dni. Stronie jako żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat, wojskowy organ emerytalny wypłaca przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby świadczenie pieniężne w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym." (uwaga NSA - pisownia oryginalna) c) w granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. naruszenie art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 uoO poprzez bezzasadne i błędne zastosowanie w stosunku do skarżącego, w sytuacji gdy przepisy prawne art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 musi być czytany całościowo a nie wybiórczo jak to uczynił organ I instancji. Norma prawna wyprowadzona z art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 brzmi: Świadczenie pieniężne nie przysługuje żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 226 pkt 1, 6, 15 i 16 uoO albo wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat. Oznacza to, że wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej pozbawia go prawa do świadczenia pieniężnego tylko jeśli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres, krótszy niż 10 lat. Zgodnie zaś art. 458 ust. 3 uoO nakazuje uwzględnić i zaliczyć na poczet zawodowej służby wojskowej okresy służby skarżącego w innych formacjach mundurowych, tj. w Policji w przypadku skarżącego ("Do okresu zawodowej służby wojskowej dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1 uoO (Policja, Straż Graniczna, itp.) W oparciu o przedstawione zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Dodatkowo skarżący kasacyjnie wystąpił o wyznaczenie rozprawy celem rozpoznania skargi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w całości stanowisko Sądu I instancji. Sąd ten prawidłowo przyjął, że w art. 460 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny ustawodawca wskazał na sytuacje, kiedy świadczenie pieniężne z art. 459 pkt 1 tej ustawy nie przysługuje żołnierzowi, są to przypadki, o których mowa w art. 458 ust. 5 i 6. W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, który uregulował kwestię wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z tą regulacją, świadczenie nie przysługuje w sytuacji wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat. W przypadku zwolnienia ze służby wojskowej wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza zawodowego, ustawodawca wprowadził w art. 458 ust. 5 w zw. z art. 460 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny nie tylko kryterium posiadania nieprzerwanego 15-letniego okresu służby wojskowej oraz możliwość doliczenia pełnienia służby w innych formacjach mundurowych, ale również warunek, że w tym 15-letnim okresie służby żołnierz musi legitymować się nieprzerwanym 10-letnim okresem zawodowej służby wojskowej, do której nie dolicza się służby w innych formacjach. Wykładnia mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego dokonana przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku jest powszechnie akceptowana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, np. w wyrokach NSA z 29 stycznia 2025 r. sygn. akt III OSK 3327/23 i z 21 marca 2025 r. sygn. akt III OSK 79/2, 11 września 2025r, sygn. alt III OSK 2716/24, z 16 października 2025 r, sygn. akt III OSK 1759/24, z dnia 25 lutego 2026r., sygn. akt III OSK 1446/23. Przechodząc do oceny zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że niezasadny jest pierwszy z postawionych zarzutów naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 460 ust. 1 i 5 w zw. z art. 458 ust. 3 i w zw. z art. 458 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny. Rozpatrując ten zarzut, w pierwszej kolejności koniecznym jest przytoczenie treści przepisów art. 137 ust. 1 i art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny, które to przepisy skarżący kasacyjnie powiązał z zarzutem naruszenia przepisów podstawowych dla przedmiotu rozstrzygnięcia zarówno zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, jak też decyzji administracyjnych organów I i II instancji. Były to przepisy wprowadzające przesłankę negatywną do przyznania skarżącemu kasacyjnie (skarżącemu) świadczenia pieniężnego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wypłacanego co miesiąc w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby, a mianowicie przepis art. 460 ust. 1 i 5, art. 458 ust. 3 i art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny. Zgodnie z art. 137 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, funkcjonariusz Policji, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Straży Marszałkowskiej, Służby Celno-Skarbowej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego może być na własną prośbę przeniesiony do dalszego pełnienia służby w ramach zawodowej służby wojskowej, jeżeli wykazuje predyspozycje do pełnienia tej służby. Na mocy tego przepisu ustawodawca umożliwił zatem funkcjonariuszom określonych służb (formacji) na kontynuowanie służby Państwu w ramach zawodowej służby wojskowej. Natomiast w przepisie art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny stwierdza się, że przepis art. 137 ust. 2, w zakresie ciągłości służby, stosuje się odpowiednio do osób, które pełniły służbę w formacjach, o których mowa w tym przepisie, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zostały powołane do zawodowej służby wojskowej. Obydwa przepisy mają charakter ogólny - wprowadzają zasady ogólne - z tą uwagą, że pierwszy z nich został zamieszczony w Dziale IX. "Służba wojskowa", Rozdziale 3. "Stopnie wojskowe", natomiast drugi w Dziale XXVI. "Zmiany w przepisach, przepisy przejściowe, dostosowujące i końcowe", Rozdziale 2. "Przepisy przejściowe i dostosowujące". O ile przepis art. 137 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny pozwala na kontynuowanie zawodowej służby wojskowej w ramach przeniesienia, a zatem w sposób odmienny niż to normował przepis art. 17a poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 526), to przepis art. 815 ustawy rozciąga zasadę ciągłości służby na osoby, które pełniły służbę w formacjach, o których mowa w przepisie art. 137 ust. 2, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zostały powołane do zawodowej służby wojskowej. Chodzi zatem m.in. o osoby, o których mówił przepis art. 17a ustawy poprzednio obowiązującej. Ze względu na treść art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny należy przytoczyć również pełną treść art. 137 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny. Pozostaje on bowiem w ścisłym związku treściowym nie tylko z art. 815 tejże ustawy, do którego ten ostatni przepis wprost odsyła, ale również z art. 137 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, z którym pozostaje w związku i treściowym, i funkcjonalnym. Jak stanowi przepis art. 137 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny: "Przeniesienie, o którym mowa w ust. 1, odbywa się za zgodą Ministra Obrony Narodowej oraz ministra nadzorującego daną służbę, w trybie powołania do zawodowej służby wojskowej, z zachowaniem ciągłości służby. Okresy pełnienia służby w służbach, o których mowa w ust. 1, zalicza się do okresów służby wojskowej, od których są uzależnione uprawnienia przewidziane w niniejszej ustawie". Treść zd. 2 przepisu art. 137 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny wyraźnie nakazuje zaliczenie okresów służby w innych formacjach (poza służbą wojskową), do okresów służby wojskowej, od których są uzależnione uprawnienia przewidziane w niniejszej ustawie, ale, co należy wyraźnie podkreślić, nie dotyczy wszystkich uprawnień, ale tylko tych, które ustawa przewiduje. Przepis należy w konsekwencji odczytywać w ten sposób, że to ustawodawca regulując poszczególne uprawnienia, każdorazowo decyduje, w ramach których to konkretnie uprawnień następuje zaliczenie poprzednich okresów służby w innych formacjach i w jakiej części okresów takie zaliczenie następuje. Ustawodawca dał temu wyraz m.in. w przepisie art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, nadając mu brzmienie: "Świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 459 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1. Przepis art. 458 ust. 3 stosuje się odpowiednio". Wprowadzając jednocześnie odpowiednie stosowanie przepisu art. 458 ust. 3 tej ustawy dotyczącego odprawy (czyli zupełnie innego świadczenia), ustawodawca nakazał zaliczenie poprzednich okresów służby w sposób bardziej szczegółowy niż ma to miejsce w przepisie ogólnym - przepisie art. 137 ust. 1 ustawy, wyłączając choćby z zaliczania okresy zawieszenia w czynnościach służbowych. Nie można zatem wykładać przepisu art. 460 ust. 1 i 5 w zw. z art. 458 ust. 3 i w zw. art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny w ten sposób, że ustawodawca zamieszczając w art. 460 ust. 1 odesłanie do art. 137 ust. 1 (ale już z wyraźną modyfikacją z art. 458 ust. 3 ustawy), zamieścił również takie odesłanie do art. 137 ust. 1 ustawy (zawierające nakaz łącznego zliczania okresów służby) w przepisie art. 485 ust. 3 ustawy stosowanym na mocy art. 460 ust. 5 ustawy. Taki sposób wykładni nie daje się w żaden sposób wyprowadzić ani z przepisu art. 460 ust. 5, ani z przepisu art. 458 ust. 5 ustawy. Co więcej, autor skargi kasacyjnej nie tylko nie zauważa, że art. 458 ust. 5 ustawy zawiera regulację szczególną, na którą zezwala art. 137 ust. 2 ustawy, stanowiąc o uprawnieniach przewidzianych w ustawie, ale w istocie myli zasadę kontynuacji służby w wyniku przeniesienia (art. 137 ust. 1 ustawy) lub jej kontynuowania w wyniku innych zdarzeń prawnych (np. w wyniku powołania do służby stałej) - które nastąpiły na gruncie poprzednich przepisów (art. 815 ustawy) - z zaliczaniem poprzednich okresów służby na potrzeby poszczególnych uprawnień żołnierza zawodowego, w tym świadczeń pieniężnych. Gdyby przyjąć wykładnię przedstawioną przez skarżącego kasacyjnie w odniesieniu do przepis art. 458 ust. 5 (zawierającego przecież przesłankę negatywną do przyznania świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 459 pkt 1 ustawy, w postaci pełnienia zawodowej służby wojskowej przez okres krótszy niż 10 lat), to doszłoby do naruszenia jednej z podstawowych dyrektyw wykładni - zakazu wykładni per non est. Jak podkreśla się bowiem w orzecznictwie i w doktrynie, niezgodna z założeniami racjonalności prawodawcy jest każda taka wykładnia, która prowadzi do wniosku, że pewien fragment przepisu jest zbędny (tak L. Morawski "Zasady wykładni prawa", Wyd. Dom Organizatora, Toruń 2010, str. 122 oraz powołany tam wyrok NSA z 5 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA 3241/00). Z tego względu prawidłowa jest wykładnia dokonana przez Sąd I instancji, wedle której uzyskanie świadczenia, o którym mowa w art. 459 pkt 1 w zw. z art. 460 ust. 1 i ust. 5 jest możliwe, jeżeli żołnierz pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat (z możliwym zaliczeniem okresów poprzedniej służby w innych formacjach), o ile w ramach okresu tych 15 lat zawodową służbę wojskową (i tylko tę służbę) pełnił przez okres nie krótszy niż 10 lat. Powyższe rozważania prowadzą także do uznania braku podstaw do uwzględnienia zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia art. 459 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny z uwagi na brak spełnienia przez skarżącego kasacyjnie, który wypowiedział stosunek służbowego zawodowej służby wojskowej, przesłanki pełnienia zawodowej służby wojskowej przez okres co najmniej 10 lat do której nie dolicza się służby w innych formacjach- czyli drugiej przesłanki obok przesłanki 15 letniego okresu służby o której mowa w art. 458 ust. 5 w zw. z art. 460 ust. 5 ustawy o obronności ojczyzny. Z powyższych przyczyn nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 ustawy o obronności Ojczyzny. Ustawodawca taką treść powołanym przepisom wykluczył sytuację, w której funkcjonariusz służąc uprzednio w innej formacji, po przeniesieniu do zawodowej służby wojskowej w okresie pełnienia tej służby w okresie krótszym niż 10 lat mógłby złożyć wypowiedzenie tej służby i uzyskać sporne świadczenie pieniężne, w sytuacji gdy inny żołnierz pełniący od początku zawodową służbę wojskową musiałby pełnić tę służbę przez okres 15 lat. Z powołanych przepisów wynika, zamiarem racjonalnego ustawodawcy, było także wyeliminowanie nadużyć uprawnień związanych z nabyciem uprawnień związanych nie tylko wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego, ale również wskutek zdarzeń prawnych lub faktycznych obiektywnie niekorzystnych dla zawodowej służby wojskowej jak np. otrzymanie niedostatecznej oceny ogólnej w opinii służbowej, prawomocnie ukaranie przez właściwy organ właściwego organu samorządu zawodowego karą zawieszenia lub pozbawienia prawa wykonywania zawodu. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że takie sama wykładnia przepisów obowiązywała na gruncie ustawy z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Były to odpowiednio przepisy art. 95 ust. 1, art. 96 ust. 1, art. 94 ust. 4 i art. 94 ust. 4 i 5 powołanej ustawy. Wykładnia ta została w pełni zaaprobowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 842/08, z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1076/10). W świetle powyższych zapatrywań za prawidłowe należy uznać stanowisko Sądu I instancji, że skoro skarżący zwolniony ze służby z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej i nie legitymuje się co najmniej 10- letnim nieprzerwanym okresem zawodowej służby wojskowej, to sporne świadczenie mu nie przysługuje. Mając powyższe na uwadze, uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstawie, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 12 września 2023
- Symbol z opisem
- 6191 Żołnierze zawodowi
- Hasła tematyczne
- Żołnierze zawodowi
- Skarżony organ
- Minister Obrony Narodowej
- Sędziowie
- Mirosław Wincenciak /przewodniczący/ Piotr Korzeniowski Sławomir Pauter /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art.184 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
art.815, art.460 ust.1 i 5, art.458 ust.3, art,458 ust.5 · Dz.U. 2022 poz. 655
- Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - t.j.
art.17a · Dz.U. 2022 poz. 536
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Sz 267/26 · 24 kwietnia 2026
II SA/Sz 267/26 - Postanowienie WSA w Szczecinie z 2026-04-24
Sygnatura: II SA/Wa 847/25 · 21 kwietnia 2026
II SA/Wa 847/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2026-04-21
Sygnatura: II SA/Wa 1121/25 · 21 kwietnia 2026
II SA/Wa 1121/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2026-04-21
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny