Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Go 182/26

Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 23 kwietnia 2026 r., II SA/Go 182/26 – żołnierze zawodowi

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
23 kwietnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędziowie Sędzia WSA Kamila Karwatowicz (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Dowódcy [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] października 2025 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 225 ust. 1 i 5, art. 456 ust. 1, art. 470 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2025 r. poz. 825, dalej jako u.o.o.), [...] postanowił: 1. zawiesić od dnia [...].10.2025 r. do dnia [...].01.2026 r. st. szer. Spec. S. G. w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym w [...]; 2. zawiesić od [...].11.2025 r. do dnia [...].01.2026 r. połowę ostatnio otrzymanego uposażenia zasadniczego oraz wypłatę dodatków o charakterze stałym dla w/w żołnierza. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] października 2025 r. do [...]w [...] wpłynęło pismo z dnia [...] października 2025 r. z Prokuratury Rejonowej [...]w [...] zawiadamiające iż ww. prokuratura nadzoruje postępowanie karne przeciwko st. szer. spec. S. G. s. Z., któremu zarzucono popełnienie przestępstwa z art. 357 § 1 k.k., tj. wprowadzenie się w stan nietrzeźwości po wyznaczeniu do służby w dniach [...]czerwca 2025 r. oraz z art. 178a § 1 k.k., tj. kierowania w dniu [...] czerwca 2025 r. po drodze publicznej pojazdem znajdując się w stanie nietrzeźwości. Organ podał, że zgodnie z art. 225 ust. 1 u.o.o. przesłanką do zawieszenia w czynnościach służbowych żołnierza zawodowego jest wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Zawieszenie i przedłużenie zawieszenia w czynnościach służbowych następuje w drodze decyzji, która podlega natychmiastowemu wykonaniu (art. 225 ust. 5 u.o.o.). Z uwagi na charakter zarzucanego czynu [...] zdecydował o zawieszeniu żołnierza w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku na okres 3 miesięcy. Dalej organ wskazał, że nie można pominąć wpływu zachowania żołnierza i jego skutków na pozostałych żołnierzy, bowiem nie zastosowanie zawieszenia w czynnościach służbowych mogłoby wpłynąć demoralizująco na pozostałych żołnierzy służących w [...]. Jednocześnie organ wskazał, iż na podstawie art. 456 ust. 1 u.o.o. żołnierzowi zawodowemu, któryzostał zawieszony w czynnościach służbowych zawiesza się od najbliższego terminu połowę ostatnio otrzymanego uposażenia zasadniczego oraz wypłatę dodatków o charakterze stałym. Od powyższej decyzji strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie okresu zawieszenia w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym do dnia [...] października 2025 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 225 ust. 1 u.o.o. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie nie dokonaniu przez organ I instancji wnikliwej analizy przesłanek mających znaczenie dla prowadzonego postępowania w sprawie zawieszenia strony w czynnościach służbowych, a dotyczących wpływu zarzucanego stronie czynu zabronionego na wykonywanie przez nią obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym i tym samym błędnym rozstrzygnięciu co do okresu zawieszenia strony w czynnościach służbowych na tak długi okres, - art. 110 § 1 k.p.a. w zw. z art. 130 § 2 k.p.a. poprzez zawieszenie strony w czynnościach służbowych z datą wsteczną, to jest z dniem [...] października 2025 r., w sytuacji gdy doręczenie Decyzji stronie nastąpiło przez organ I instancji dopiero w dniu [...] października 2025 r.; - art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej Decyzji, tj. niewyjaśnienie faktycznych powodów i przesłanek oraz nie przytoczenie żadnych dowodów potwierdzających konieczność zawieszenia strony na tak długi okres czasu, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a także uniemożliwia dokonanie pełnej i rzetelnej kontroli zaskarżonej Decyzji pod kątem jej zasadności; - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez nie wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie żadnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym pominięciu takich okoliczności jak zakres obowiązków służbowych na zajmowanym przez stronę stanowisku służbowym oraz pozostałej dokumentacji służbowej strony obrazującej charakter wykonywanych obowiązków służbowych oraz dotychczasowy przebieg jego służby, a także okoliczności popełnienia czynu zabronionego o popełnienie którego podejrzana jest strona; - art. 11 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie przekonywania, a mianowicie organ wojskowy wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy oraz ratio legis instytucji zawieszenia w czynnościach służbowych żołnierzy na zajmowanym stanowisku służbowym nie maja one znaczenia i pozostają w sprzeczności z celami tej instytucji prawnej, przez co rozstrzygnięcie zapadło w sposób arbitralny i nieracjonalny; - art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie prawa udziału w "toczącym się" wobec strony postępowaniu administracyjnym, przez co strona nie mogła dokonać czynności istotnych w prowadzonym w stosunku do niej postępowaniu. Skarżący podniósł w odwołaniu, że organ przytoczył jedynie jeden fakt, który uznał za udowodniony (pismo zawiadamiające Prokuratury Rejonowej [...]zawiadamiające), na tym kończąc wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Decyzją z dnia [...] grudnia 2025 r. Nr [...][...]utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na treść przepisów prawa mających w sprawie zastosowanie tj. art. 225 u.o.o. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z ugruntowanej w tym zakresie linii orzeczniczej stosowanej na gruncie ustawy o policji jednoznacznie wynika, że dopuszczalność zawieszenia żołnierza w wykonywaniu przez niego czynności służbowych uzależniona została przez ustawodawcę od samego faktu postawienia zarzutów w postępowaniu karnym, nie zaś od stwierdzenia winy żołnierzy co do popełnionych czynów. Tym samym zaistnienie przesłanki w postaci wszczęcia przeciwko żołnierzowi postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, bezwzględnie zobowiązuje organ do wydania decyzji określonej w powołanym powyżej przepisie art. 225 u.o.o. Organ wskazał, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że wobec strony zostało wszczęte postępowanie karne, w którym zostały postawione mu zarzuty popełnienia przestępstwa z art. 357 § 1 k.k., tj. wprowadzenie się w stan nietrzeźwości po wyznaczeniu do służby w dniach [...]czerwca 2025 r. oraz z art. 178a § 1 k.k., tj. kierowania w dniu [...] czerwca 2025 r. po drodze publicznej pojazdem znajdując się w stanie nietrzeźwości (zawiadomienie z Prokuratury Rejonowej [...] z dnia [...] listopada 2025 r.). Mając na uwadze powyższe organ za chybione uznał zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania administracyjnego polegające na wydaniu decyzji bez wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wadliwej oceny dowodów znajdujących się w aktach sprawy. Jednocześnie organ odwoławczy zgodził się, że organ I instancji stosując zawieszenie w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, naruszył przepis art. 107 § 1 k.p.a. polegający na braku uzasadnienia powyższego okresu, jednakże wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oznacza utrzymanie w mocy podstawowego elementu decyzji organu pierwszej instancji, tj. rozstrzygnięcia (osnowy), w którym została wyrażona wola organu załatwiającego sprawę. Organ dodał, że niewłaściwe uzasadnienie organu pierwszej instancji (bądź nawet jego brak), jak też niepełne bądź błędne powołanie podstawy prawnej nie uzasadnia uchylenia decyzji, jeśli sama osnowa decyzji jest prawidłowa. Dowódca wyjaśnił, że każdy żołnierz zawodowy, aby mógł skutecznie wykonywać obowiązki służbowe, musi pozostawać poza wszelkimi podejrzeniami o jakiekolwiek zachowania sprzeczne z prawem. Już bowiem samo wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne może nasuwać uzasadnione wątpliwości co do zachowania przymiotu osoby o nieposzlakowanej opinii, a zatem co do spełnienia jednego z obligatoryjnych warunków, jakimi musi wykazać się każdy żołnierz zawodowy zainteresowany dalszym pozostaniem w służbie, instytucja zawieszenia w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku polega na tym, że pomimo ciążących na żołnierzu zawodowym zarzutów nie dochodzi do jego zwolnienia przed definitywnym rozstrzygnięciem przez właściwe organy w odrębnym postępowaniu karnym, czy rzeczywiście jest on winny przestępstwa. Żołnierzowi zawodowemu, który został zawieszony w czynnościach służbowych, zawiesza się co prawda od najbliższego terminu płatności połowę ostatnio otrzymanego uposażenia zasadniczego oraz wypłatę dodatków o charakterze stałym, jednakże w przypadku umorzenia postępowania karnego albo uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu żołnierz zawodowy otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz zawieszone należności pieniężne, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne, choćby umorzenie lub uniewinnienie nastąpiło po zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Celem zawieszenia w czynnościach służbowych żołnierza jest konieczność natychmiastowego odsunięcia go od codziennych zajęć służbowych z uwagi na dobro postępowania prowadzonego przeciwko niemu (karnego lub dyscyplinarnego) lub dobro służby. Osoba, która jest podejrzana o popełnienie czynu karalnego, nie tylko pogarsza obraz służby publicznej, ale też naraża tę służbę na kolejne szkody, jakie wynikają z faktu rażącego naruszenia wysokich wymogów stawianych funkcjonariuszom publicznym. Takim następstwom powinien przeciwdziałać przełożony służbowy właściwy w sprawie zawieszenia żołnierza w czynnościach służbowych. Biorąc pod uwagę fakt, że zawieszenia obligatoryjnego dokonuje się na czas nie dłuższy niż 3 miesiące, z możliwością przedłużenia do czasu zakończenia postępowania karnego, organ odwoławczy uznał, że okres na jaki odwołujący się został zawieszony w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym jest adekwatny do charakteru i wagi zarzucanego mu czynu, który nie tylko dyskredytuje go, jako osobę o nieposzlakowanej opinii, o której mowa w art. 83 ust. 1 pkt u.o.o., ale naraża też na szwank dobre imię Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, które zobowiązane są do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organ odwoławczy zauważył, że w przedmiotowej sprawie odwołujący się został oskarżony nie o jeden czyn jak podnosi on w swoim odwołaniu, ale o dwa czyny popełnione w niewielkim odstępie czasu, to jest: wprowadzenie się w stan nietrzeźwości po wyznaczeniu do służby w dniach [...] czerwca 2025 r. (art. 357 § 1 k.k.), oraz kierowanie w dniu [...] czerwca 2025 r. po drodze publicznej pojazdem znajdując się w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.). Został on zatem oskarżony o popełnienie dwóch przestępstw umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego. Biorąc zatem pod uwagę, że to na odwołującym się będącym żołnierzem zawodowym ciąży obowiązek prezentowania w środowisku społecznym najwyższych wartości moralnych i obyczajowych oraz fakt, że ma on być wzorem kultury osobistej i dobrego wychowania, to w ocenie Dowódcy nie powinno budzić wątpliwości, że waga postawionego zarzutu negatywnie wpływa nie tylko na jego osobisty wizerunek ale również rzutuje na negatywny wizerunek Sił Zbrojnych w odbiorze społecznym, co może przekładać się na utratę zaufania do organów Państwa. Organ zwrócił uwagę, że odwołujący się służy w jednostce na stanowisku kierowcy, któremu postawiono zarzut kierowania w dniu [...] czerwca 2025 r. po drodze publicznej pojazdem znajdując się w stanie nietrzeźwości, co zostało przez stronę pominięte, choć organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji powołał również ten fakt jako uzasadniający okres na jaki zawiesił odwołującego się w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy uznał zarzuty odwołania za nieuzasadnione wskazując, że wobec odwołującego wszczęte zostało postępowanie karne, a zawieszenie go w czynnościach służbowych, miało na celu ograniczenie wpływu jego negatywnego zachowania i jego skutków na pozostałych żołnierzy (nie sposób uznać że nie zawieszenie w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku kierowcy, któremu postawiono zarzuty prowadzenia pojazdu mechanicznego pod wpływem alkoholu po drodze publicznej takowego negatywnego wpływu by nie wywarło). Za nietrafiony uznany został też organ zarzut naruszenia art. 110 § 1 k.p.a. w zw. z art. 130 § 2 k.p.a. poprzez zawieszenie strony w czynnościach służbowych z datą wsteczną, to jest z dniem [...] października 2025 r., w sytuacji gdy doręczenie decyzji stronie nastąpiło przez organ I instancji dopiero w dniu [...] października 2025r. Organ wskazał, że zgodnie z art. 225 ust. 5 u.o.o. zawieszenie i przedłużenie zawieszenia w czynnościach służbowych następuje w drodze decyzji, która podlega natychmiastowemu wykonaniu. Co do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. organ zauważył, że zarzut taki może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, czego strona nie uczyniła ani w swoim odwołaniu ani w postępowaniu odwoławczym, pomimo prawidłowego zawiadomienia jej o prawie do wypowiadania się co do zebranych materiałów dowodowych i zgłoszonych żądań. Od powyższej decyzji strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając naruszenie: 1. art. 225 ust. 1 u.o.o. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na niedokonaniu przez organ I instancji wnikliwej i wszechstronnej analizy przesłanek mających znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiocie sprawy zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych, co w konsekwencji doprowadziło do przekroczenia granic uznania administracyjnego i orzeczenia o zawieszeniu strony na okres aż 3 miesięcy; 2. art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, który stanowi, iż "każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu". W realiach niniejszej sprawy zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym na tak długi okres, dokonane przed prawomocnym orzeczeniem sądu, w szczególności, gdy organy ścigania karnego nie zastosowały wobec skarżącego tego środka zapobiegawczego, należy uznać za nieadekwatna ingerencję w prawa skarżącego wynikające ze stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej oraz dobre imię, która to nadmierna interwencja opiera się wyłącznie na podejrzeniu popełnienia czynu zabronionego, a zatem jawi się jako naruszająca fundamentalną zasadę państwa prawa, jaką jest zasada domniemania niewinności. 3. art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a., 140 k.p.a., art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak całościowego ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy, ograniczając się wyłącznie do rozpatrzenia samego odwołania, co samo w sobie stanowi naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 4. art. 110 § 1 k.p.a. w zw. z art. 130 § 2 k.p.a. poprzez zaakceptowanie przez organ II instancji rozstrzygnięcia organu I instancji polegające na zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych wstecz, tj. od dnia [...] października 2025 r., podczas gdy doręczenie decyzji skarżącemu nastąpiło dopiero w dniu [...] października 2025 r., co oznacza nadanie decyzji skutków prawnych przed jej doręczeniem stronie i przed rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia, a tym samym naruszenie gwarancji procesowych strony; 5. art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, tj. nie wyjaśnienie faktycznych powodów i przesłanek oraz nie przytoczenie żadnych dowodów potwierdzających konieczność zawieszenia skarżącego na tak długi okres czasu, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a także uniemożliwia dokonanie pełnej i rzetelnej kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zasadności; 6. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszystkich koniecznych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy; 7. art. 11 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie przekonywania, a mianowicie organy podjęły próbę wyjaśnienia przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy, lecz w świetle okoliczności sprawy oraz ratio legis instytucji zawieszenia w czynnościach służbowych żołnierzy zawodowych na zajmowanym stanowisku służbowych nie mają one znaczenia i pozostają w sprzeczności z celami tej instytucji prawnej, przez co należy uznać, że rozstrzygnięcie zapadło w sposób arbitralny. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zdaniem skarżącego organ powołując się jedynie na fakt otrzymania pisma od Prokuratora z dnia [...] października 2025 r., nie odniósł się w istocie do pozostałych faktów, które mogły mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a które powinny zostać uwzględnione w toku postępowania, zmierzającego do rzetelnego orzeczenia o okresie, na jaki skarżący powinien zostać zawieszony w czynnościach służbowych. Podobnie organ II instancji ograniczył się wyłącznie do przyjęcia ustaleń faktycznych poczynionych przez organ I instancji. W ocenie skarżącego organy nie odniosły się całościowo do konkretnej, indywidualnej sytuacji faktycznej skarżącego. Ponadto, w świetle uzasadnień przedstawionych przez organy obu instancji, nie budzi wątpliwości, że podjęte rozstrzygnięcie posiada cechy środka o charakterze represyjnym, stanowiącego w istocie formę wymierzenia sankcji wobec skarżącego, pomimo że popełnienie przez niego czynu zabronionego oraz przypisanie winy nie zostało dotychczas potwierdzone prawomocnym wyrokiem właściwego sądu. Tego rodzaju działanie stanowi naruszenie konstytucyjnie gwarantowanej zasady domniemania niewinności, wyrażonej w art. 42 ust. 3 Konstytucji. Skarżący zwrócił uwagę, iż zawieszenie żołnierza zawodowego nie powinno następować w sposób automatyczny, ani trwać przez maksymalnie dopuszczalny okres, lecz winno być ograniczone wyłącznie do okresu rzeczywiście koniecznego, z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy oraz zasady proporcjonalności. Ponadto instytucja zawieszenia w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym nie powinna polegać na odsunięciu od wszelkich czynności służbowych. Zdaniem skarżącego w sprawie nie zachodzą jakiekolwiek okoliczności przemawiające za zawieszeniem skarżącego w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym na najdłuższy przewidziany przepisami prawa okres - trzech miesięcy. Również fakt niezastosowania zawieszenia w czynnościach służbowych jako środka zapobiegawczego w toku prowadzonego postępowania karnego przez prokuratora lub sąd należy ocenić, że zastosowanie zawieszenia przez dowódcę Jednostki wojskowej w stosunku do skarżącego na najdłuższy możliwy okres jest całkowicie bezcelowe. Ponadto skarżący zwrócił uwagę, iż decyzja organu I instancji została doręczona dopiero w dniu [...] października 2025 r., a więc nie powinna ona być wykonana i odnosić skutków przed tym terminem. Ponadto skarżący podniósł, iż organ wojskowy - dowódca jednostki wojskowej powinien również w swoich rozważaniach brać pod uwagę potrzeby Sił Zbrojnych, którymi zgodnie z ustawową definicją zawartą w art. 2 ust. 22 pkt f u.o.o. jest miedzy innymi celowość realizacji zadań służbowych przez żołnierzy. Tak więc bezzasadne zawieszenie żołnierza w czynnościach służbowych na możliwie najdłuższy ustawowy okres nie leży w zgodzie z powyższą dyrektywą. Żołnierz zawodowy gotowy do pełnienia służby wojskowej powinien wykonywać swoje obowiązki służbowe na zajmowanym stanowisku służbowym, co stanowi również wskazaną przez organ "wartość społeczną" czy "interes służby". Zdaniem skarżącego organ odwoławczy wbrew wymogom zasady dwuinstancyjności w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia ograniczył się jedynie do przedstawienia uprzednio ustalonego stanu faktycznego sprawy, przytoczenia oraz omówienia treści przepisów znajdujących w niej zastosowanie, a także do zaprezentowania ogólnych rozważań dotyczących cech, jakimi powinien charakteryzować się żołnierz, orzekając również, że "okres na jaki odwołujący się został zawieszony w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym jest adekwatny do charakteru i wagi zarzucanego mu czynu. Według skarżącego organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie przekroczyły granice uznania administracyjnego, podejmując decyzje w sposób arbitralny, bez zachowania zasady proporcjonalności oraz bez należytego wyważenia interesu publicznego i interesu strony postępowania, to znaczy bez jakiejkolwiek refleksji i poszanowania zasad sprawiedliwości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że został on wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też z naruszeniem przepisów prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiot tak rozumianej kontroli Sądu stanowiła w niniejszym postępowaniu decyzja [...]z dnia [...] grudnia 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] z dnia [...]października 2025 r. o zawieszeniu od [...] października 2025 r. do [...] stycznia 2026 r. skarżącego w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym oraz o zawieszeniu od [...] listopada 2025 r. do [...] stycznia 2026 r. połowy ostatnio otrzymanego uposażenia zasadniczego oraz wypłaty dodatków o charakterze stałym. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, w tym art. 225 ust. 1 i ust. 5, art. 456 ust. 1 i art. 470 ust. 1. W myśl art. 225 ust. 1 u.o.o. żołnierza zawodowego zawiesza się w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Przy czym zawieszenie (i przedłużenie zawieszenia, o którym mowa w ust. 3) w czynnościach służbowych następuje w drodze decyzji, która podlega natychmiastowemu wykonaniu (ust. 5). Przepisy ust. 1-7 stosuje się gdy środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych nie został zastosowany w toku prowadzonego postępowania karnego przez prokuratora lub sąd (ust. 8). Jak wskazuje piśmiennictwo, cytowany przepis jest wzorowany na rozwiązaniach znanych z ustawy o Policji (art. 39-39d u.P) - w brzmieniu ukształtowanym ustawą z 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610). Z powyższego względu przyjmuje się, że z uwagi na tożsamość celów przyjętych rozwiązań, a także zaliczenie adresatów tych przepisów do kategorii funkcjonariuszy publicznych, ukształtowane na gruncie przepisów ustawy o Policji orzecznictwo sądów administracyjnych zachowuje - co do zasady - aktualność na gruncie u.o.o. Zarówno w orzecznictwie, jak i w piśmiennictwie wskazuje się, że celem zawieszenia w czynnościach służbowych jest konieczność natychmiastowego odsunięcia funkcjonariusza od codziennych zajęć służbowych z uwagi na dobro postępowania prowadzonego przeciwko funkcjonariuszowi lub dobro służby. Przy czym dopuszczalność zawieszenia w wykonywaniu czynności służbowych uzależniona została przez ustawodawcę od samego faktu postawienia zarzutów w postępowaniu karnym, nie zaś od stwierdzenia winy co do popełnionych czynów (por. J. Bulira (w:) Obrona Ojczyzny. Komentarz, red. H. Królikowski, Warszawa 2023, art. 225). Analiza treści cytowanego art. 225 ust. 1 u.o.o. wskazuje na obligatoryjność zastosowania przez organ instytucji zawieszenia w czynnościach służbowych wobec żołnierza zawodowego w sytuacji spełnienia określonych w nim przesłanek, tj. gdy zostało przeciwko żołnierzowi wszczęte postępowanie karne w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. W tym zakresie organ nie został wyposażony w uznaniowość, lecz nałożono na niego bezwzględny obowiązek orzeczenia o zawieszeniu. Uznaniowością organu objęty jest wyłącznie okres na jaki orzeczone ma zostać zawieszenie w czynnościach służbowych, gdyż ustawodawca określił jedynie okres maksymalny - 3 miesiące, nie określając przy tym od jakich przesłanek uzależniona powinna być długość zawieszenia w czynnościach służbowych. Zdaniem Sądu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego potwierdza, że w sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki zobowiązujące organ do wydania decyzji o zawieszeniu żołnierza w czynnościach służbowych. W aktach sprawy znajduje się pismo Prokuratora Rejonowego [...] z dnia [...] października 2025 r. skierowane do [...] w [...], w którym zawarto informację o tym, że Prokuratura Rejonowa [...] nadzoruje postępowanie karne przeciwko st. szer. spec. S. G., któremu postanowieniem z dnia [...] października 2025 r. zarzucono popełnienie przestępstwa z art. 357 § 1 kk, tj. wprowadzenia się w stan nietrzeźwości po wyznaczeniu do służby w dniach [...]czerwca 2025 r. oraz z art. 178a § 1 k.k. tj. kierowania w dniu [...] czerwca 20205 r. po drodze publicznej pojazdem znajdując się w stanie nietrzeźwości. Jednocześnie poinformowano, że wobec w/w nie zastosowano środków zapobiegawczych. Informacja o powyższej treści nakładała na organ obowiązek zastosowania wobec skarżącego środka, o którym mowa w art. 225 ust. 1 u.o.o. Trzeba też zauważyć, że okoliczność wynikająca z w.w. informacji Prokuratora Rejonowego [...], czyli fakt przedstawienia skarżącemu w postępowaniu karnym zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 357 § 1 kk i z art. 178a § 1 k.k. nie była w toku postępowania administracyjnego kwestionowana. Należy wskazać, że brak jest ustawowej definicji wszczęcia postępowania karnego, jednak analiza treści przepisów Kodeksu postępowania karnego, w tym przede wszystkim art. 71 k.p.k., wskazuje, iż do wszczęcia postępowania karnego przeciwko określonej osobie dochodzi w sytuacji wydania postanowienia o przedstawieniu jej zarzutów albo bez wydania takiego postanowienia w sytuacji postawienia jej zarzutu w związku z przystąpieniem do przesłuchania w charakterze podejrzanego. Wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z treścią art. 357 § 1 kk żołnierz, który, po wyznaczeniu do służby lub będąc w służbie, wprawia się w stan nietrzeźwości lub odurzenia innym środkiem, podlega karze ograniczenia wolności, aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności do lat 2. Z kolei w myśl art. 178a § k.k. kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Przestępstwa z art. 357 § 1 i z art. 178a § 1 k.k. są zatem przestępstwami umyślnymi ściganym z oskarżenia publicznego, o których mowa w art. 225 ust. 1 u.o.o. Odwołując się do orzecznictwa sądów na gruncie ustawy o Policji, gdzie w podobny sposób uregulowana jest instytucja zawieszenia w czynnościach służbowych, wskazać należy, iż w jego świetle przyjmuje się, że dopuszczalność zawieszenia policjanta w wykonywaniu przez niego czynności służbowych uzależniona została przez ustawodawcę od samego faktu postawienia zarzutów w postępowaniu karnym, nie zaś od stwierdzenia winy policjantów co do popełnionych czynów" (wyrok NSA z 16 kwietnia 2021 r., III OSK 142/21). Podkreślić przy tym należy, iż z uwagi na wynikającą z art. 225 ust. 1 u.o.o. obligatoryjność orzeczenia o zawieszeniu w czynnościach służbowych w sytuacji wszczęcia wobec strony postępowania karnego, organ w postępowaniu administracyjnym nie jest uprawniony do uwzględnienia takich okoliczności jak np. przebieg dotychczasowej służby, zakres obowiązków służbowych, uzyskane oceny, opinie itd., gdyż kwestie te pozostają bez wpływu na wynik postępowania dotyczącego zawieszenia w trybie art. 225 ust. 1 u.o.o. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do wydania zaskarżonej decyzji. Odnośnie rozstrzygnięcia dotyczącego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych (maksymalnie 3 miesiące) trzeba mieć na uwadze, że ten element objęty jest uznaniowością organu. Wbrew stanowisku skarżącego organ odwoławczy uzasadnił tę część rozstrzygnięcia. Fakt toczącego się postępowania karnego w stosunku do żołnierza podejrzanego o popełnienie przestępstw z art.357 § 1 i art. 178a § 1 kk i związana z tą okolicznością obawa co do należytego wykonywania obowiązków służbowych, stanowiła w ocenie organu odwoławczego uzasadnienie zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, iż przy zastosowaniu maksymalnego okresu zawieszenia wziął pod uwagę charakter i wagę zarzucanego czynu, które nie tylko negatywnie wpływają na ocenę w zakresie nieposzlakowanej opinii, jaka powinien posiadać żołnierz w świetle przepisów u.o.o., ale także rzutują na obraz dobrego imienia Sił Zbrojnych RP. Przede wszystkim jednak skarżony organ wyjaśnił, iż zasadnicze znaczenie dla zastosowania wobec skarżącego trzech miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku, miała okoliczność oskarżenia skarżącego o popełnienie aż dwóch przestępstw umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego oraz fakt, że skarżący służy na stanowisku kierowcy, a przedstawiony mu zarzut dotyczy kierowania w dniu [...] czerwca 2025 r. po drodze publicznej pojazdem znajdując się w stanie nietrzeźwości. Stwierdzić należy, że organ odwoławczy nie tylko uzasadnił przesłanki przemawiające za przyjęciem maksymalnego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, ale wskazana przez organ argumentacja jest spójna, adekwatna i trafna. Powyższe w ocenie Sądu nie pozwala na stwierdzenie, aby przekroczone zostały przez skarżony organ granice uznania administracyjnego, bądź dopuszczenie się dowolności. Sąd podkreśla przy tym, iż wbrew stanowisku skarżącego zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych w żaden sposób nie stanowi kary w związku z zarzutem popełnienia przestępstwa. Ocena sytuacji służbowej, charakteru zarzucanego jej czynu oraz wpływu tego czynu na pełnione obowiązki nie stanowi przesądzenia o winie, lecz jest uzasadnionym działaniem prewencyjnym służącym zapewnieniu bezpieczeństwa i prawidłowego funkcjonowania służby. Konsekwencją orzeczenia opartego na art. 225 ust. 1 u.o.o. jest rozstrzygniecie wydane na podstawie art. 456 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z treścią tego przepisu żołnierzowi zawodowemu, który został zawieszony w czynnościach służbowych albo tymczasowo aresztowany, zawiesza się od najbliższego terminu płatności połowę ostatnio otrzymanego uposażenia zasadniczego oraz wypłatę dodatków o charakterze stałym, a także wypłatę należności pieniężnych, o których mowa w art. 458 i art. 459 pkt 1 i 3. W myśl art. 456 ust. 2 u.o.o. w przypadku umorzenia postępowania karnego lub dyscyplinarnego albo uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu lub orzeczeniem dyscyplinarnym żołnierz zawodowy otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz zawieszone należności pieniężne, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne, choćby umorzenie lub uniewinnienie nastąpiło po zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Jako prawidłową należy ocenić argumentację organu, który wskazuje, że wojsko jest instytucją zaufania publicznego, tym samym wykonywanie obowiązków służbowych przez żołnierza, wobec którego toczy się postępowanie karne, pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym tożsamym z interesem służby oraz prowadzi do naruszenia dobrego imienia służby. Nie powinno również ulegać wątpliwości, że taka sytuacja negatywnie wpływałaby na morale innych żołnierzy. Z powyższych względów Sąd uznał za nieuzasadnione zarzuty dotyczące naruszenia art. 8 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Nie są trafne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przy czym skarżący podnosząc zarzut zaniechania organów w zgromadzeniu materiału dowodowego i braku wyjaśnienia stanu faktycznego, jednocześnie nie wskazał dokładnie w jakim zakresie materiał ten nie został zgromadzony, w jakim zakresie ewentualnie powinien zostać uzupełniony, czy też jakie dowody powinny zostać przeprowadzone. Zdaniem Sądu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał na przesłanki, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy, w tym dotyczące okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, a argumentacja organu nie przekracza granic uznania administracyjnego. Organ wskazał, że waga przedstawionych skarżącemu zarzutów w postępowaniu karnym negatywnie wpływa na jej osobisty wizerunek, ale również rzutuje negatywnie na wizerunek Sił Zbrojnych w odbiorze społecznym. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono również podstawę prawną i faktyczną rozstrzygnięcia. Tym samym zarzut naruszenia art. 11 k.p.a. jest nieuzasadniony. Fakt, że skarżący nie zgadza się z decyzją nie oznacza, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Sąd za nieuzasadniony uznał także zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 110 § 1 w zw. z art. 130 § 2 k.p.a. Zdaniem skarżącego decyzja określająca zawieszenie w czynnościach służbowych z datą wyprzedzającą datę doręczenia tejże decyzji, narusza gwarancje procesowe strony. Zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że decyzji z dnia [...] października 2025 r., zgodnie z art. 225 ust. 5 u.o.o. nadawany został rygor natychmiastowej wykonalności. Należy wskazać, że w świetle treści art. 225 u.o.o. konieczne jest określenie przez organ terminu zawieszenia w czynnościach służbowych, a określenie go nie może być uzależnione od przewidywanej daty doręczenia decyzji stronie postepowania. Celem w/w przepisu jest jak najszybsze odsunięcie żołnierza od czynności służbowych i przewidziany w w/w ustawie w związku z tym rygor natychmiastowej wykonalności decyzji pozwala na realizację tego celu. Powyższe w żaden sposób nie prowadzi do naruszenia praw strony postępowania, która jest wyposażona w prawo do złożenia środka zaskarżenia. Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, o którym mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Informacje o sprawie

Data wpływu
11 marca 2026
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Sędziowie
Kamila Karwatowicz /sprawozdawca/ Krzysztof Rogalski /przewodniczący/ Michał Ruszyński

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny