III OSK 23/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A.K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 29 września 2020 r., nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Po 236/22 w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 7 marca 2022 r., nr SKO-4201/3/22 w przedmiocie odpadów postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 29 września 2020 r., nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 30 sierpnia 2022 r., II SA/Po 236/22 oddalił skargę A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z 7 marca 2022 r., nr SKO-4201/3/22 w przedmiocie odpadów. Skarżąca w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wójta Gminy [...] z 29 września 2020 r., nr [...]. W jego uzasadnieniu wskazała, że powołaną decyzją Wójt Gminy [...] nakazał skarżącej usunięcie odpadów zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, przygotowanie odpadów do transportu, zawarcie umowy z przedsiębiorcą posiadającym odpowiednie zezwolenie na odbiór i transport zebranych odpadów do miejsca składowania lub unieszkodliwiania. W ocenie skarżącej zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest na gruncie niniejszej sprawy uzasadnione i konieczne. Koszt utylizacji odpadów szacowany jest na około 10.000 złotych za 1 mg odpadów. Skarżąca zwróciła się mailowo do R. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "[...]" R. B. w L. z prośbą o wycenę kosztów transportu odpadów znajdujących się na jej nieruchomości i uzyskała wskazaną powyżej ofertę cenową. Z uwagi na nieobecność skarżącej w kraju nie jest ona w stanie ustalić dokładnej ilości odpadów w mg, ale na jej nieruchomości odkryto 107 beczek o pojemności 200 litrów oraz 44 mausery o pojemności 1.000 litrów każdy, więc koszt będzie wysoki. Z uwagi na to poniesienie przez skarżącą kosztów utylizacji odpadów znajdujących się na jej nieruchomości może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w ptetitum skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji. Jednakże z uzasadnienia wniosku wynika, że intencją skarżącej było złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wójta Gminy [...] z 29 września 2020 r., nr [...] o nakazie usunięcia odpadów. Przechodząc do rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji uznać należ, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." - sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z cytowanego przepisu wynika zatem, że to na skarżącym ciąży obowiązek wykazania, że spełnione zostały zawarte w nim przesłanki. Sąd natomiast może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Podkreślić trzeba, że przepis ten stanowi wyjątek od ogólnej zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Nałożony przez ustawodawcę obowiązek uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 61 § 3 p.p.s.a. nakłada na stronę zobowiązanie przedstawienia konkretnych zdarzeń, które uprawdopodobnią, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym należy podkreślić, że samo powołanie się strony na skutki wymienione w wskazanym przepisie nie jest wystarczającym uzasadnieniem. Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Zadaniem Sądu jest zaś zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Jednocześnie należy pamiętać, że możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, że Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i nast.). Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymienia w omawianym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym, jak przyjęto w judykaturze, chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 27 kwietnia 2021 r., III FZ 300/21). W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wykazała, że zachodzą przesłanki określone w powołanym art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadniające uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. Skarżąca w uzasadnieniu wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej powołuje się na koszt utylizacji odpadów w wysokości 10.000 zł za 1 mg odpadów, nie przedstawiając jednocześnie żadnych dowodów popierających jej twierdzenia. Nie podaje także dokładnej ilości odpadów do zutylizowania. Skarżąca ponadto nie załączyła jakiejkolwiek dokumentacji obrazującej jej sytuację finansową. Wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej powinien być poparty faktami i odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Złożony przez skarżącą wniosek zawierał zaś ogólnikowe twierdzenia strony, które nie mogły stanowić skutecznej podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.