Sygnatura
III OSK 2062/24
III OSK 2062/24 - Wyrok NSA z 2026-01-27
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 27 stycznia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w Gliwicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 1967/23 w sprawie ze skargi M.C. na zarządzenie pokontrolne Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w Gliwicach z dnia 30 października 2023 r. nr 15/2023 w przedmiocie zaleceń pokontrolnych. 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w Gliwicach na rzecz M.C. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1967/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.C. (dalej jako skarżący) na zarządzenie pokontrolne Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w Gliwicach (dalej jako organ lub organ skarżący kasacyjnie) z dnia 30 października 2023 r., Nr 15/2023, w przedmiocie zaleceń pokontrolnych w pkt 1 uchylił zaskarżone zarządzenie w zakresie pkt 1, a w pkt 2 zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Wskazany wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Działając na podstawie art. 341 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1478 ze zm., dalej jako u.P.w.) oraz w oparciu o wyniki kontroli gospodarowania wodami w zakresie korzystania z wód oraz ochrony zasobów wodnych, przestrzegania warunków ustalonych w decyzjach wydanych na podstawie ustawy Prawo wodne, wykonywania urządzeń wodnych, utrzymywania wód oraz urządzeń wodnych (Protokół kontroli Nr 32/2023 z dnia 18 lipca 2023 r.) organ zarządzeniem pokontrolnym z dnia 30 października 2023 r., Nr 15/23, nałożył na skarżącego zalecenia: 1) uregulowania stanu formalno-prawnego, dotyczącego korzystania z usługi wodnej, polegającej na korzystaniu z wód do celów energetyki wodnej w istniejącej (starej) małej elektrowni wodnej - MEW B., zlokalizowanej na M. w km 0+387 (prawy brzeg), tj. wystąpienia z kompletnym wnioskiem do odpowiedniego organu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną, zgodnie z art. 389 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 6 u.P.w. lub zaprzestania korzystania z wód; 2) wykonania remontu muru oporowego, stanowiącego ubezpieczenie lewego brzegu M., na odcinku ok. 20 m powyżej istniejącej małej elektrowni wodnej MEW B.; 3) pisemnego powiadomienia Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gliwicach o realizacji pkt 1 i 2 niniejszego zarządzenia, w terminie do 30 kwietnia 2024 r. Skarżący przedmiotem zaskarżenia uczynił pkt 1 wskazanego wyżej zarządzenia pokontrolnego, natomiast Sąd Wojewódzki wymienionym powyżej wyrokiem uwzględnił skargę, uznając ją za uzasadnioną. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że podstawą wydania kontrolowanego zarządzenia jest art. 341 ust. 1 pkt 1 u.P.w. Dalej wskazano, że istotą sporu w sprawie jest to, czy organ administracji może nakazać stronie uzyskania wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, czyli w istocie czy może nakazać przestrzegania obowiązującego prawa. W ocenie Sądu Wojewódzkiego jest to zabieg niedopuszczalny. Jak wyjaśniono obowiązek posiadania pozwolenia wodnoprawnego przez skarżącego wynika wprost z art. 389 i nast. u.P.w. Ustawa przewiduje również skutki szczególnego korzystania z wód bez takiego pozwolenia. Przykładem mogą być choćby kary pieniężne, o których mowa w art. 472aa u.P.w. W rezultacie – zdaniem Sądu pierwszej instancji – jeśli skarżący prowadzi swą działalność bez wymaganego pozwolenia, organ powinien zastosować te środki. Nadto Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę, że w sprawie zaistniał także spór pomiędzy skarżącym a organem administracji co do posiadania przez tego pierwszego pozwolenia wodnoprawnego. W ocenie Sądu pierwszej instancji spór taki nie może zostać rozstrzygnięty poprzez wydanie zarządzenia pokontrolnego. W konsekwencji Sąd Wojewódzki orzekł na podstawie art. 146 § 1 u.p.p.s.a., o uchyleniu pkt 1 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. Z wyrokiem Sądu Wojewódzkiego nie zgodził się organ, który w wywiedzionej skardze kasacyjnej zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako u.p.p.s.a.) oraz art. 3 § 1 u.p.p.s.a. poprzez nienależyte wykonywanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 u.p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 2 i 4 u.p.p.s.a., polegające na braku spójnego i zrozumiałego uzasadnienia oraz wskazania zaleceń jakie ma wykonać organ w związku z uwzględnieniem skargi, a także poprzez nieustosunkowanie się przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku do zarzutów organu i nieskonfrontowanie ze zgromadzonym materiałem dowodowym; 2) art. 141 § 4 u.p.p.s.a. przez niewyjaśnienie w uzasadnieniu podstawy prawnej i motywów podjętego rozstrzygnięcia oraz sporządzenie uzasadnienia w tym zakresie w sposób lakoniczny, niewyjaśniający rozumienia treści zastosowanych przez Sąd przepisów, uniemożliwiający kontrolę instancyjną; 3) art. 134 § 1 u.p.p.s.a. przez dokonanie wadliwej oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji przy jednoczesnym wyjściu poza granice danej sprawy oraz nie wzięcie pod uwagę wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie - co skutkowało uwzględnieniem skargi w sytuacji, w której winna ona zostać oddalona; 2. naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 389 u.P.w. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że treść przepisu dotyczy kwestii wykonania urządzeń wodnych, podczas gdy treść art. 389 ust. 1 u.P.w. dotyczy korzystania z usług wodnych a nie wykonania urządzeń wodnych i nie jest związany z legalizacją istniejących lub wykonywanych urządzeń wodnych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano m.in., że: Sąd pierwszej instancji całkowicie pominął stanowisko organu. Nadto wskazano, że w przypadku uwzględnienie skargi sąd powinien dokładnie wskazać organowi administracji publicznej sposób dalszego postępowania. Wskazania te powinny być konkretne i jednoznacznie sformułowane, tak aby w ponownym na skutek wyroku postępowaniu umożliwić organowi administracji usunięcie wszystkich uchybień prawa, z powodu których sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz w konsekwencji doprowadzenie do pełnej i niewątpliwej zgodności z prawem. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 134 § 1 u.p.p.s.a. zwrócono uwagę, że przepis określa obowiązki sądu administracyjnego w trakcie kontroli skargi. W toku rozpoznawania sprawy sąd powinien dokonać kompleksowej oceny sprawy pod kątem zgodności działania lub braku działania organu administracji pod względem zgodności z prawem. W odniesieniu do zarzutów naruszenia prawa materialnego podniesiono, że treść wyroku nie określa w jaki sposób organ naruszył przepisy prawa materialnego. Zdaniem autora skargi kasacyjnej treść uzasadnienia wyroku nie wskazuje czy organ prawidłowo przyjął, że zasięg oddziaływania ustala się indywidualnie dla konkretnego stanu faktycznego, którego dotyczy wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy. Jak zaznaczono: "WSA w treści uzasadnienia wskazał, że organ administracji za zabieg niedopuszczalny uważa nakazanie stronie przestrzegania obowiązującego prawa. Jest to poddanie w wątpliwość wszelkiej, zgodnej z przepisami, działalności administracji." Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Ewentualnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie organu zrzekł się przeprowadzenia rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący, zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej organu oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie zauważyć należy, że wobec zrzeczenia się przez pełnomocnika skarżącego kasacyjnie rozpatrzenia sprawy na rozprawie oraz niewniesienia przez drugą stronę w ustawowym terminie wniosku o jej przeprowadzenie, skarga kasacyjna – na zasadzie art. 182 § 2 i § 3 u.p.p.s.a., podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 183 § 1 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia żadnej z wad wymienionych w art. 183 § 2 u.p.p.s.a., a nadto w związku z niezaistnieniem przesłanek, o których mowa w art. 189 u.p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami kasacyjnymi, dochodząc do przekonania, że są one nieusprawiedliwione, a skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań należy zauważyć, że Sąd Wojewódzki – w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – jako istotę sporu określił konieczność udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy organ administracji może nakazać stronie uzyskanie wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, a tym samym czy może nakazać przestrzegania obowiązującego prawa. W ocenie Sądu Wojewódzkiego jest to zabieg niedopuszczalny. Zidentyfikowana przez Sąd pierwszej instancji istota sporu zdeterminowała natomiast treść uzasadnienia wyroku, a tym samym konieczne jest ustosunkowanie się w pierwszej kolejności do twierdzeń Sądu Wojewódzkiego w tym zakresie. Wskazać zatem trzeba, że podstawę materialnoprawną zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego stanowiły przepisy u.P.w. Stosownie do treści art. 340 ust. 1 u.P.w. z czynności kontrolnych sporządza się protokół kontroli, o której mowa w art. 335 ust. 1, którego jeden egzemplarz doręcza się kontrolowanemu. Natomiast według art. 341 ust. 1 pkt 1 u.P.w. na podstawie ustaleń kontroli, o której mowa w art. 335 ust. 1, organ wykonujący kontrolę albo minister właściwy do spraw gospodarki wodnej mogą wydać kontrolowanemu zarządzenie pokontrolne. Istota kontroli prowadzonej przez właściwy organ sprowadza się po pierwsze - do zbadania zgodności stanu faktycznego ze stanem postulowanym, po drugie - do ustalenia zakresu i przyczyn rozbieżności między tymi stanami, a wreszcie po trzecie - do przekazania wyników tego ustalenia podmiotowi kontrolowanemu. Wydanie zarządzenia pokontrolnego ma zatem na celu przeciwdziałanie i wyeliminowanie stwierdzonych naruszeń w wyniku przeprowadzonej kontroli poprzez zobowiązanie kierownika kontrolowanego podmiotu lub osoby fizycznej do zaprzestania naruszania prawa i poinformowana o działaniach, jakie kontrolowana jednostka podjęła, aby dalsza jej działalność nie naruszała prawa (zob. np. wyrok NSA z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 1346/22 – dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu). Powyższe uwagi przekładają się bezpośrednio na sposób kontroli zarządzeń pokontrolnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając skargę na zarządzenie pokontrolne bada przede wszystkim, czy: 1) kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ; 2) treść zarządzeń koresponduje z ustaleniami poczynionymi w protokole kontroli; 3) treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie bada natomiast legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli. Wówczas przedmiotem kontroli nie byłoby zarządzenie pokontrolne, ale dokument w postaci protokołu kontroli. Podstawą wydania zarządzenia pokontrolnego mogą być tylko ustalenia kontroli, prawidłowo udokumentowane w protokole kontroli, a najlepiej także w tym zarządzeniu. Zatem protokół kontroli dokumentuje czynności kontroli oraz zawiera jej ustalenia, do których musi odnieść się zarządzenie pokontrolne. Ponadto zarządzenie pokontrolne stanowi spójną całość z protokołem kontroli i nie ma potrzeby powielania w zarządzeniu pokontrolnym szczegółowych kwestii zawartych w protokole kontroli (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2024 r., sygn. akt III OSK 438/23). Sąd Wojewódzki uchylając zaskarżone zarządzenie pokontrolne bardzo precyzyjnie wskazał, że niedopuszczalne jest – w jego ocenie – nakazanie przez organ uzyskania przez skarżącego wymaganego pozwolenia wodnoprawnego jako działania mającego na celu przestrzeganie przez skarżącego obowiązującego prawa. W tym względzie należy odwołać się do uwag sformułowanych na kanwie ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t. jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 425, dalej jako u.I.O.Ś.) ze względu na tożsamość (co do charakteru prawnego) zarządzeń pokontrolnych wydawanych na podstawie art. 341 u.P.w. oraz na podstawie art. 12 ust. 1 u.I.O.Ś. Jak zatem podkreśla się w piśmiennictwie: "W zarządzeniach pokontrolnych organ Inspekcji Ochrony Środowiska nie może na kontrolowany podmiot lub jego kierownika nałożyć bezpośredniego obowiązku podjęcia jakichkolwiek konkretnych działań, które zmierzałyby do usunięcia stwierdzonych naruszeń. Służą do tego inne instrumenty prawne" (T. Czech, Zarządzenie pokontrolne organów Inspekcji Ochrony Środowiska, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 3/2011, s. 99). Podzielając ten pogląd należy stwierdzić, że nie jest rzeczą organu pełne sprecyzowanie działań prowadzących do osiągnięcia skutku w postaci usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości. Trafne są przy tym uwagi Sądu pierwszej instancji co do sposobu ewentualnego wyeliminowania dostrzeżonych uchybień. Rzeczą oczywistą jest, że stwierdzone nieprawidłowości można usunąć przez uzyskanie stosownego pozwolenia wodnoprawnego względnie przez zaniechanie działań, które tego pozwolenia wymagają. Nie jest również wadliwe stwierdzenie Sądu Wojewódzkiego, iż organ dysponuje narzędziami umożliwiającymi sankcjonowanie naruszenia przepisów u.P.w. (np. wskazany w uzasadnieniu art. 472aa u.P.w.). W konsekwencji słusznie orzekł Sąd Wojewódzki, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne podlegało uchyleniu w zakresie pkt. 1. W zakresie zarzutu naruszenia art. 1 oraz art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 u.p.p.s.a. przyjdzie wskazać, że nie mógł on wywołać zamierzonego skutku. Przepis art. 1 u.p.p.s.a. określa zakres obowiązywania ustawy, natomiast przepis art. 3 u.p.p.s.a. wskazuje na zakres właściwości sądów administracyjnych. Przepisy te określają zatem zasady sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne, nie dotyczą one natomiast samych praw bądź obowiązków stron stosunków administracyjnoprawnych, ani szczegółowych reguł samego postępowania przed sądem. Tego rodzaju przepisy zasadniczo nie mogą stanowić podstawy kasacyjnej, gdyż określają jedynie generalną kompetencję sądów administracyjnych, podczas gdy realizacja tej kompetencji następuje na podstawie i w trybie szeregu szczegółowych przepisów regulujących postępowanie przed sądami administracyjnymi. Kwestionując zatem wynik przeprowadzonej przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem należy wskazać na te przepisy dotyczące konkretnych obowiązków sądu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, którym sąd w ocenie skarżącego kasacyjnie uchybił, a nie przepisy dotyczące abstrakcyjnej kompetencji do sprawowania takiej kontroli. Naruszenie art. 1 u.p.p.s.a. mogłoby hipotetycznie wystąpić w przypadku, gdyby sąd administracyjny przy rozpoznaniu sprawy w ogóle nie zastosował przepisów u.p.p.s.a., zaś naruszenie art. 3 u.p.p.s.a. musiałoby dotyczyć sytuacji w której sąd rozpoznający sprawę nie dokonał kontroli zaskarżonego aktu, przeprowadził kontrolę pod innym względem niż zgodność z prawem bądź przeprowadził kontrolę aktu nie objętego właściwością sądu administracyjnego. Żadna ze wskazanych sytuacji nie ma jednak miejsca w sprawie. Oceny tej nie może zmienić powiązanie art. 1 oraz art. 3 § 1 u.p.p.s.a. z art. 141 § 4 u.p.p.s.a. Przepis art. 141 § 4 u.p.p.s.a. ma charakter techniczny i wskazuje jedynie na elementy jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku, co nie wykazuje żadnego związku z powyżej powołanymi przepisami o charakterze ustrojowym. Dyspozycja wskazanego przepisu tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli. Sąd pierwszej instancji powinności tej, choć treściowo wyrażonej w krótkiej lecz logicznej formie, w wystarczającym stopniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zadośćuczynił. Nie jest w szczególności uzasadnione twierdzenie jakoby Sąd pierwszej instancji nie określił zaleceń co do dalszego postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyraźnie bowiem wskazano, że po pierwsze w okolicznościach sprawy obowiązek posiadania pozwolenia wodnoprawnego przez skarżącego wynika wprost z art. 389 i nast. u.P.w. Sąd Wojewódzki stwierdził, że jeśli skarżący prowadzi swą działalność bez wymaganego pozwolenia, organ powinien zastosować środki prawne wynikające z u.P.w. Tym samym Sąd Wojewódzki nie podzielił stanowiska organu, który wskazał konkretne działania mające na celu wyeliminowanie opisywanych przez organ nieprawidłowości. Nadto Sąd pierwszej instancji zasadnie dostrzegł, że kwestia konieczności posiadania wymaganego pozwolenia wodnoprawnego jest pomiędzy skarżącym a organem objęta sporem, a tym samym nie mogła zostać rozstrzygnięta w drodze zarządzenia pokontrolnego. W orzecznictwie przyjmuje się, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można scharakteryzować jako akt sygnalizacyjny, określający ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska albo innej osoby fizycznej (por. wyroki NSA z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1156/15, i z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 1091/21). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela pogląd Sądu pierwszej instancji, że zarządzenie pokontrolne – w okolicznościach sprawy – nie może zastępować przeprowadzenia postępowania administracyjnego i wydania stosowanego aktu. Podkreślić należy, że Sąd pierwszej instancji nie ma obowiązku szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Sam fakt braku wyraźnego odniesienia się przez Sąd Wojewódzki do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie stanowi podstawy do uznania, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 u.p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt I GSK 1329/15). Nie był skuteczny również zarzut naruszenia art. 134 § 1 u.p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Określa on granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Przyjdzie wyjaśnić, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 u.p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez Sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (zob. wyroki NSA z dnia: 25 marca 2011 r., sygn. akt I FSK 1862/09; z dnia 11 kwietnia 2007 r.; sygn. akt II OSK 610/06; z dnia 15 października 2015 r., sygn. akt I GSK 241/14). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 u.p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (zob. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 450/15), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (zob. wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt I GSK 264/09). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd Wojewódzki rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, oceniając postępowanie zakończone wydaniem przez organ zarządzeniem pokontrolnym z dnia 30 października 2023 r., a zatem nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga. Ponadto trzeba zwrócić uwagę, że nie jest wystarczającym samo zarzucenie przez skarżących kasacyjnie naruszenia art. 134 § 1 u.p.p.s.a. (abstrahując od rzeczywistego sposobu jego sformułowania), gdyż przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej. W takiej sytuacji strona zobowiązana jest powiązać art. 134 § 1 u.p.p.s.a. z takimi przepisami, których naruszenia przez organ administracji miał nie dopatrzyć się Sąd pierwszej instancji (zob. wyrok NSA z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 782/13). Co jednak istotne w treści złożonej skargi kasacyjnej organ skarżący kasacyjnie nie dokonał takiego powiązania. W rezultacie tak skonstruowany zarzut wymyka się kontroli, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny precyzować zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej. Nie był zasadny także zarzut naruszenia art. 389 u.P.w. Wskazać należy, że jego naruszenia strona skarżąca dopatruje się w tym, iż Sąd pierwszej instancji uznał, że wskazany przepis dotyczy kwestii wykonania urządzeń wodnych, podczas gdy treść art. 389 ust. 1 u.P.w. – zdaniem organu – dotyczy korzystania z usług wodnych a nie wykonania urządzeń wodnych i nie jest związany z legalizacją istniejących lub wykonywanych urządzeń wodnych. Abstrahując od poczynionych już uwag wskazujących na zasadniczo prawidłowe zidentyfikowanie istoty sporu w sprawie i prawidłowości uchylenia przez Sąd Wojewódzki pkt 1 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego przyjdzie wskazać, że całkowicie chybiona jest argumentacja skargi kasacyjnej w tym zakresie. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że art. 389 u.P.w. nie zawiera jednostek redakcyjnych w postaci ustępów, lecz wyłącznie punktów. Co jednak szczególnie istotne z woli samego ustawodawcy w art. 389 pkt 6 u.P.w. wprost wskazano, że: "Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na: wykonanie urządzeń wodnych." Tym samym nie można zgodzić się z twierdzeniem skargi kasacyjnej jakoby art. 389 u.P.w. nie dotyczył – w szczególności – wykonania urządzeń wodnych. Z tych względów uwagi zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, co do konieczności posiadania pozwolenia wodnoprawnego należy uznać za prawidłowe. Skoro zatem skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, gdyż żaden z podniesionych w niej zarzutów nie zasługiwał na uwzględnienie, to Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, działając na podstawie art. 184 u.p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o przepis art. 204 pkt 2 u.p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 30 lipca 2024
- Symbol z opisem
- 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Ireneusz Dukiel /sprawozdawca/ Jerzy Stelmasiak Mirosław Wincenciak /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
art. 389 · Dz.U. 2023 poz. 1478
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny