II SA/Gl 1967/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, Protokolant referent - stażysta Weronika Siedlaczek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi M. C. na zarządzenie pokontrolne Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. z dnia 30 października 2023 r. nr 15/2023 w przedmiocie zaleceń pokontrolnych 1. uchyla zaskarżone zarządzenie w zakresie pkt 1, 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. na rzecz skarżącego kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu postępowania sądowego.

Działając na podstawie art. 341 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2023 r., poz. 1478 ze zm.) oraz w oparciu o wyniki kontroli gospodarowania wodami w zakresie korzystania z wód oraz ochrony zasobów wodnych, przestrzeganie warunków ustalonych w decyzjach wydanych na podstawie ustawy Prawo wodne, wykonywania urządzeń wodnych, utrzymywania wód oraz urządzeń wodnych (Protokół kontroli Nr [...] z dnia 18.07.2023 r.) Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. zarządzeniem pokontrolnym nr [...] z dnia 30 października 2023 r. nałożył na M. C. następujące zalecenia: 1) Uregulowanie stanu formalno - prawnego, dotyczącego korzystania z usługi wodnej, polegającej na korzystaniu z wód do celów energetyki wodnej w istniejącej (starej) małej elektrowni wodnej - [...], zlokalizowanej na [...] w km 0+387 (prawy brzeg), tj. wystąpienia z kompletnym wnioskiem do odpowiedniego organu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną, zgodnie z art. 389 pkt 1 w związku z art. 35 ust. 3 pkt 6 ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 1478 ze zm.) lub zaprzestania korzystania z wód. 2) Wykonanie remontu muru oporowego, stanowiącego ubezpieczenie lewego brzegu [...], na odcinku ok 20 m powyżej istniejącej małej elektrowni wodnej [...]. 3) Pisemnego powiadomienia Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. o realizacji punktu 1 i 2 niniejszego zarządzenia, w terminie do 30.04.2024 r. Skargę na to zarządzenie złożył jego adresat reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia jego punktu 1 i zasądzenia kosztów postępowania zarzucił organowi administracji naruszenie: - art. 389 ust. 1 ustawy prawo wodne, poprzez uznanie, że skarżący jest zobligowany do uzyskania pozwolenia na usługi wodne, w sytuacji gdy pozwolenie to już zostało mu wydane. - art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonane błędnych ustaleń faktycznych polegających na stwierdzeniu, że na korzystanie z wód do celów energetyki wodnej przez istniejącą małą elektrownię wodną - [...] kontrolowany nie posiada pozwolenia, w przypadku gdy z ust. i pkt 3,4 i 5 decyzji D.Z.Z.W.P w G. sygn. [...] z dnia 14 stycznia 2021 r. wynika, że skarżący posiada pozwolenie na korzystanie z wód do celów energetyki wodnej. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 - dalej jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje albo postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Podstawą wydania kontrolowanego zarządzenia jest art. 341 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2023 r., poz. 1478). Zgodnie z tym przepisem "na podstawie ustaleń kontroli, o której mowa w art. 335 ust. 1, organ wykonujący kontrolę albo minister właściwy do spraw gospodarki wodnej mogą: 1) wydać kontrolowanemu zarządzenie pokontrolne; 2) wystąpić do właściwego organu z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego przewidzianego przepisami ustawy; 3) wystąpić do właściwego organu o dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu na prawach strony; 4) nałożyć grzywnę w drodze mandatu karnego za wykroczenia określone w przepisach ustawy". Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest to, czy organ administracji może nakazać stronie uzyskania wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, czyli w istocie czy może nakazać przestrzegania obowiązującego prawa. W ocenie składu orzekającego jest to zabieg niedopuszczalny. Obowiązek posiadania pozwolenia wodnoprawnego przez skarżącego wynika wprost z art. 389 i nast. ustawy. Ustawa przewiduje również skutki szczególnego korzystania z wód bez takiego pozwolenia. Przykładem mogą być choćby kary pieniężne, o których mowa w art. 472aa ustawy. Zatem jeśli skarżący prowadzi swą działalność bez wymaganego pozwolenia, organ powinien zastosować te środki. W rozstrzyganej sprawie dodatkowo zaistniał spór pomiędzy skarżącym a organem administracji co do posiadania przez tego pierwszego pozwolenia wodnoprawnego. Taki spór nie może zostać rozstrzygnięty poprzez wydanie zarządzenia pokontrolnego. W tym stanie Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. ----------------------- Strona 2 Strona 2