III OSK 197/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (sprawozdawca) sędzia del. WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 września 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 696/25 w sprawie ze skargi T. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 17 października 2022 r. nr SKO.OŚ/4170/41/2022 w przedmiocie odszkodowania za usunięcie drzewa oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 24 września 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt II SA/Kr 696/25 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2025 r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą w K. (dalej: skarżąca, Spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie (dalej: SKO, Kolegium, skarżący kasacyjnie) z 17 października 2022 r. znak SKO.OŚ/4170/41/2022 w przedmiocie odszkodowania za usunięcie drzewa w pkt I. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; a w pkt II. zasądził od Kolegium na rzecz strony skarżącej kwotę 4 267 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem skargi jest decyzja Kolegium z 17 października 2022 r. znak: SKO.OŚ/4170/41/2022 utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy T. (dalej: Wójt) z 28 czerwca 2022 r. znak: IR.6131.311.2018 w sprawie (pkt 1) ustalenia odszkodowania za drzewa i ich usunięcie z terenu nieruchomości położonej w miejscowości K., gmina T., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej własność E.K., w wysokości 21 661,44 zł oraz (pkt 2) zobowiązania Spółki do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach. Decyzją z 28 czerwca 2022 r. znak: IR.6131.311.2018 Wójt ustalił odszkodowanie za drzewa i ich usunięcie z terenu nieruchomości oraz zobowiązał Spółkę do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Od decyzji odwołanie złożyła zobowiązana Spółka zarzucając, że jak wynika z treści opinii określającej wysokość odszkodowania sporządzonej przez biegłego z zakresu wyceny nieruchomości, a w ślad za nią uzasadnienia zaskarżonej decyzji, na ustaloną kwotę odszkodowania składa się suma kwot za usunięcie drzew, szkody wynikłe z ograniczenia użytkowania i obniżenia walorów estetycznych w tym kosztów zalesienia i pielęgnacji usuniętego drzewostanu oraz wartości poniesionych nakładów niezbędnych do przywrócenia walorów tak użytkowych jak estetycznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z 17 października 2022 r. nr SKO.OŚ/4170/41/2022, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 83e, ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2022 r. poz. 916), art. 128 ust. 1, 2 i 4, art. 130, art. 135 ust. 5, art. 156 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899, dalej: "u.g.n."), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Powyższą decyzję zaskarżyła zobowiązana Spółka, zarzucając w skardze do WSA w Krakowie, że elementami składającymi się na wycenę odszkodowania są: wartość drewna znajdującego się w drzewostanie; koszty zalesienia i pielęgnacji do dnia wywłaszczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 12 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 41/23 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że brak jest podstaw by odszkodowanie za usunięcie drzew, w zakresie w jakim dotyczy usunięcia karczów drzew pozostałych po wycince i uporządkowania zniszczonej po wycince powierzchni działki - czego nie dokonała strona skarżąca, pozostawiając działkę dalece nieuporządkowaną - ustalone na podstawie art. 128 ust. 4 u.g.n., mogło jak przyjął biegły, obejmować utratę jej wartości w postaci walorów estetycznych działki, czy wykonanie trawnika. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiodło SKO w Tarnowie. Po rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 29 kwietnia 2025 r. sygn. akt III OSK 2566/23 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie. Sąd I instancji uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, powołał się na treść art. 153 p.p.s.a. i stwierdził, że w niniejszej sprawie jest związany wskazaniami NSA zawartymi w wyroku z 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt III OSK 2566/23. Według Sądu I instancji należy wskazać, że odpowiednie zastosowanie przepisów przywołanych w art. 83e, ust. 3 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody polega m.in. na przyjęciu regulacji wynikających z art. 128 u.g.n. w zakresie, w jakim przepis ten nakazuje ustalić odszkodowanie odpowiadające wartości pozbawionych praw – w tym przypadku wartości usuniętych drzew i wartości ich usunięcia, regulacji z art. 130 ust. 1 u.g.n., który w przypadku wydania odrębnej decyzji o odszkodowaniu nakazuje wartość odszkodowania określać według stanu i przeznaczenia nieruchomości w dniu pozbawiania lub ograniczenia prawa oraz regulacji z art. 130 ust. 2 u.g.n. w zw. z art. 156 tej ustawy, który nakazuje ustalać wysokość odszkodowania po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego sporządzonej w formie operatu szacunkowego, a także art. 134 i art. 135 u.g.n. wskazujących jaka wartość (rynkowa, odtworzeniowa) powinna stanowić podstawę ustalenia wysokości odszkodowania oraz ustalających zasady określenia wartości drzewostanu, a także art. 154 u.g.n., według którego podjęcie decyzji dotyczącej wyboru podejścia, metody i techniki szacowania nieruchomości (drzewa i jego usunięcia) należy do rzeczoznawcy. W ocenie Sądu I instancji, na gruncie niniejszej sprawy, której przedmiotem jest ustalenie odszkodowania za drzewa i ich usunięcie z terenu nieruchomości zasadniczym i kluczowym dla postępowania środkiem dowodowym było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego (rzeczoznawcy majątkowego). W tym celu Wójt postanowieniem z 8 grudnia 2021 r. powołał rzeczoznawcę majątkowego P.B. jako biegłego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za drzewa i ich usunięcie. Powyższe nawiązuje do art. 130 ust. 2 u.g.n. w zw. z art. 83e u.o.p., zgodnie z którym ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości, a jak stanowi art. 156 ust. 1 u.g.n. rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego. Według Sądu I instancji, z treści opinii nie wynika jednak jaki trawnik był wcześniej. Jak wskazano powyżej analiza operatu zarówno w jego części tekstowej jak i graficznej (zdjęciowej) sygnalizuje, że nieruchomość porośnięta była trawą, jednakże nie sposób ustalić bliżej jaka to była trawa. Z pewnych fragmentów opinii można wnioskować, że nieruchomość była porośnięta także inną roślinnością, która znajdowała się wśród traw. Z tych względów, jak już zaznaczono, operat budzi istotne wątpliwości, które dodatkowo potęgowane są przyjęciem przez rzeczoznawcę estetycznego charakteru trawnika o charakterze parkowym. Kwestia ta jednak pomimo, że ma zasadnicze znaczenie dla oceny prawidłowości sporządzonego operatu nie została bliżej w nim omówiona ani przeanalizowana. Co więcej nie rozważył tego zagadnienia także organ. Podkreślone przez organ zostało, że powyższe jest o tyle szczególnie wymowne i znamienne, że zarzut nieprawidłowego wyliczenia wartości odtworzeniowej trawnika był przedmiotem zarzutów skarżącej Spółki, w tym był podnoszona w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Pomimo to jednak organ odwoławczy nie przeanalizował operatu pod tym kątem, ograniczając się w istocie po przywołania jego obszernych fragmentów. W skardze kasacyjnej SKO w Tarnowie, reprezentowane przez r.pr., na podstawie art. 173 § 1 i § 2 oraz art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., zaskarżyło w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając naruszenie: I. prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj. art. 83e, ust. 3 u.o.p., w zw. z art. 128 ust. 4, art. 130 ust. 1-2, art. 135 ust. 5 u.g.n. - przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że operat szacunkowy i rozstrzygnięcia organów nie pozwalają na określenie kosztów odtworzenia trawnika i innych elementów przywrócenia stanu terenu, mimo że: - Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 kwietnia 2025 r. sygn. akt III OSK 2566/23, jednoznacznie wskazał, że odszkodowanie obejmuje nie tylko wartość usuniętych drzew/krzewów oraz koszty ich usunięcia, ale także koszty zalesienia i pielęgnacji oraz odtworzenia trawnika zniszczonego bezpośrednio na skutek wycinki; - operat obejmował konkretne i policzalne nakłady konieczne do przywrócenia walorów użytkowych (usunięcie karp, uporządkowanie urobku) i estetycznych (odtworzenie trawnika) na obszarze 1750 m². II. Naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), w tym: - art. 153 p.p.s.a. - przez nieuwzględnienie wiążącej oceny prawnej i wskazań NSA z wyroku z 29 kwietnia 2025 r. sygn. akt III OSK 2566/23, który nakazał wprost dopuścić w strukturze odszkodowania koszty odtworzenia trawnika jako elementu przywrócenia stanu terenu; - art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. - przez dokonanie kontroli decyzji w sposób wykraczający poza ustawowe kryteria, przez zastępowanie specjalistycznej oceny rzeczoznawcy własną oceną merytoryczną co do doboru pozycji kosztorysowych i charakteru trawnika; - art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. – przez przyjęcie, że materiał dowodowy jest niewystarczający, podczas gdy operat szacunkowy spełnia wymogi formalne, jest spójny i nie zawiera uchybień dyskwalifikujących, a organy uzasadniły przyjęcie jego wniosków. W skardze kasacyjnej wniesiono o: uchylenie w całości wyroku Sądu I instancji, i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi; ewentualnie (gdyby NSA uznał sprawę za dostatecznie wyjaśnioną) o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi; 2. zasądzenie na rzecz SKO w Tarnowie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 3. rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym. Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a., złożono oświadczenie o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania oraz tego, że w niniejszej sprawie orzekał Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt III OSK 2566/23 uchylił zaskarżony wyrok WSA w Krakowie z 12 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 41/23 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie w pierwszej kolejności należało ocenić zasadność zrzutu dotyczącego naruszenia art. 153 p.p.s.a. ponieważ istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego czy Sąd I instancji zastosował się do oceny prawnej i wskazań zawartych w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 kwietnia 2025 r. sygn. akt III OSK 2566/23 w zakresie tego czy operat szacunkowy i rozstrzygnięcia organów pozwalają na określenie kosztów odtworzenia trawnika i innych elementów przywrócenia stanu terenu. Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia 153 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie wiążącej oceny prawnej i wskazań zawartych wyroku NSA z 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt III OSK 2566/23, w którym nakazano wprost dopuścić w strukturze odszkodowania koszty odtworzenia trawnika jako elementu przywrócenia stanu terenu. Zgodnie z 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie sądu administracyjnego przyjętą oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, nawet wówczas, gdy nie podziela wyrażonych w tym wyroku ocen (por. wyrok NSA z 14 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 592/12 - wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na stronie internetowej: bazy CBOSA). Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania w sprawie, zaś "wskazania" określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia (por. wyrok NSA z 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1762/12). Zawarte w analizowanym tu przepisie wyrażenie "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy (por. wyrok NSA z 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2101/11). Odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 153 p.p.s.a. może natomiast dotyczyć tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, natomiast drugi z przypadków utraty mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku sądu to zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia przez sąd (zob. wyrok NSA z 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1790/11). Przypomnieć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 29 kwietnia 2025 r. sygn. akt III OSK 2566/23 wskazał, że "należy przyjąć, że art. 83e ust. 2 u.o.p. przewiduje odszkodowanie nie tylko za usunięte drzewo lub krzew. Oznacza to, że elementami składowymi odszkodowania powinny być również ewentualnie poniesione koszty usunięcia drzewa, jego wywozu, zalesienia lub pielęgnacji terenu. W tych kosztach mieści się, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, odtworzenie trawnika zniszczonego na skutek usunięcia drzew. Powyższe oznacza, że zasadny jest zarzut naruszenia art. 135 ust. 5 u.g.n. Przepis ten, regulujący zasady ustalania odszkodowania na podstawie wartości odtworzeniowej przy określaniu wartości drzewostanu leśnego lub zadrzewień, nie może być bowiem wykładany w sposób ograniczający przyznanie stronie «słusznego odszkodowania» z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP. Jak natomiast wynika z akt tej sprawy, zniszczenie trawnika miało bezpośrednio związek z usunięciem przedmiotowych drzew". Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 kwietnia 2025 r. przypomniał także, że "w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji orzekł, że odszkodowanie zawiera takie elementy jak "szkodę wynikłą z ograniczenia użytkowania (w istocie ograniczeniem tym jest sama wycinka), obniżenie walorów estetycznych oraz wartość nakładów poniesionych na przywrócenie walorów użytkowych, jak i estetycznych przez wykonanie trawnika. O ile usunięcie karp można zakwalifikować jako koszty usunięcia z terenu pozostałości po wyciętych drzewach, to z całą pewnością walory estetyczne (zasadzenie trawnika) nie mogą być objęte normą prawną z art. 135 ust 5 u.g.n.". Dalej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "stanowisko to nie zostało jednak szerzej uzasadnione i w tym zakresie wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej. Jednocześnie Sąd I instancji nie odnosi się szczegółowo do wymienionych elementów uwzględnionych w operacie szacunkowym, stąd też kwestia ta nie była przedmiotem zarzutów kasacyjnych". Naczelny Sąd Administracyjny nakazał ponownie rozpoznającemu sprawę Sądowi I instancji "ponownie odnieść się szczegółowo do konkretnych elementów odszkodowania uwzględnionych przez właściwe w sprawie organy administracji publicznej, z uwzględnieniem przedstawionej w niniejszym wyroku oceny prawnej". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, "z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, z jakiego powodu w podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji powołał się na naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.), jako podstawę uwzględnienia skargi". W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji w swoich rozważaniach przytacza stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 29 kwietnia 2025 r. dotyczące tego, że "w kosztach tych mieści się również odtworzenie trawnika zniszczonego na skutek usunięcia drzew". Następnie Sąd I instancji analizując treść operatu w części dotyczącej kosztów przywrócenia trawnika, prawidłowo dochodzi do wniosku, że w tym zakresie nie jest on prawidłowy. Zasadnie uzasadnione wątpliwości Sądu I instancji budzą te treści operatu, które dotyczą kosztów wykonania trawnika. Ma rację Sąd I instancji, że przede wszystkim należy wskazać, że rzeczoznawca ustalając wysokość odszkodowania powinien ustalić jego rzeczywistą wysokość. Ustalenie rzeczywistej wysokości odszkodowania oznacza jednak odniesienie do rzeczywistego stanu nieruchomości, a nie do jakiegokolwiek innego stanu. W szczególności nie jest zrozumiałe odnoszenie się do bliżej nieokreślonych walorów estetycznych. Słusznie argumentuje Sąd I instancji, że w przypadku trawnika sprowadza się to w istocie do ustalenia kosztów odtworzenia takiego trawnika, jaki został zniszczony na skutek usunięcia drzew. Będzie to oznaczało wyliczenie wartości przywrócenia takiego trawnika jaki był na nieruchomości przed usunięciem drzew i do takiego stanu w jakim się on znajdował w czasie ich usunięcia. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że nie stanowi jednak ustalenia odszkodowania w rozumieniu art. 135 ust. 5 u.g.n. przyjęcie kosztów odtworzenia innego trawnika niż tego, który znajdował się na gruncie w czasie wycinki. Ma rację Sąd I instancji, że z treści opinii nie wynika jednak jaki trawnik był wcześniej. Jak wskazano powyżej analiza operatu zarówno w jego części tekstowej jak i graficznej (zdjęciowej) sygnalizuje, że nieruchomość porośnięta była trawą, jednakże nie sposób ustalić bliżej jaka to była trawa. Z pewnych fragmentów opinii można wnioskować, że nieruchomość była porośnięta także inną roślinnością, która znajdowała się wśród traw. Prawidłowo ocenił Sąd I instancji, że operat budzi istotne wątpliwości. Kwestia jednak pomimo, że ma zasadnicze znaczenie dla oceny prawidłowości sporządzonego operatu nie została bliżej w nim omówiona ani przeanalizowana. Co więcej nie rozważył tego zagadnienia także organ. Sąd I instancji zasadnie zwrócił uwagę, że zarzut nieprawidłowego wyliczenia wartości odtworzeniowej trawnika był przedmiotem zarzutów skarżącej Spółki, w tym był podnoszona w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Pomimo to jednak organ odwoławczy nie przeanalizował operatu pod tym kątem, ograniczając się w istocie po przywołania jego obszernych fragmentów. Ma rację Sąd I instancji, że rolą organu jest zweryfikowanie i zbadanie operatu z punktu widzenia zarysowanych powyżej perspektyw. Tego jednak na gruncie niniejszego postępowania zabrakło. Organy ograniczyły się jedynie do przytoczenia wniosków i fragmentów operatu, uzasadniając w ten sposób jego prawidłowość, co stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.). Z tych powodów nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skarżącego kasacyjnie organu dotyczący naruszenia art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. – przez przyjęcie, że materiał dowodowy jest niewystarczający, podczas gdy operat szacunkowy spełnia wymogi formalne, jest spójny i nie zawiera uchybień dyskwalifikujących, a organy uzasadniły przyjęcie jego wniosków. Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia - art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - przez dokonanie kontroli decyzji w sposób wykraczający poza ustawowe kryteria, przez zastępowanie specjalistycznej oceny rzeczoznawcy własną oceną merytoryczną co do doboru pozycji kosztorysowych i charakteru trawnika. Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia wyjaśnić należy, że kontrola zaskarżonej wykonana przez Sąd I instancji nie wykroczyła poza ustawowe kryteria oraz nie zastąpiła specjalistycznej oceny rzeczoznawcy własną oceną merytoryczną co do doboru pozycji kosztorysowych i charakteru trawnika. Kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona przez Sąd I instancji jest w pełni zgodna z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku NSA z 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt III OSK 2566/23. Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia wyjaśnić należy, że do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. dochodzi zatem wówczas, gdy sąd oddali skargę, mimo niekompletnych akt sprawy, gdy pominie istotną część tych akt, gdy przeprowadzi postępowanie dowodowe z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz gdy oprze orzeczenie na własnych ustaleniach, tzn. dowodach lub faktach, nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a (zob. wyrok NSA z 12 grudnia 2025 r., sygn. akt I FSK 934/25). W rozpoznawanej sprawie żadna ze wskazanych sytuacji nie zaistniała. Z przepisu tego wynika natomiast nakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy. Dlatego też zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie podlegał uwzględnieniu. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego mający istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj. art. 83e ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w zw. z art. 128 ust. 4, art. 130 ust. 1-2, art. 135 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami - przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że operat szacunkowy i rozstrzygnięcia organów nie pozwalają na określenie kosztów odtworzenia trawnika i innych elementów przywrócenia stanu terenu. Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia wyjaśnić należy, że Sąd I instancji prawidłowo i szczegółowo wyjaśnił, z jakich powodów operat szacunkowy i rozstrzygnięcia organów nie pozwalają na określenie kosztów odtworzenia trawnika oraz innych elementów przywrócenia stanu faktycznego. Wskazać należy, że Sąd I instancji nie przesądził, czy przyjęcie dla wartości odtworzeniowej trawnika, który istniał na nieruchomości (działka nr [...]), trawnika o charakterze parkowym jest prawidłowe czy też jest wadliwe. Dla możliwości dokonania takiej oceny niezbędne jest bowiem wskazanie jaki trawnik był na nieruchomości do chwili wycięcia przedmiotowych drzew. Ponadto niezbędna jest ocena czy wymieniony w operacie trawnik o charakterze parkowym jest trawnikiem porównywalnym z tym trawnikiem, który występował na nieruchomości (działka nr [...]) do chwili wycięcia przedmiotowych drzew, czy też jest innym rodzajem trawnika, który nie może być jednak zestawiany z trawnikiem istniejącym wcześniej na nieruchomości (działka nr [...]), chociażby z tego powodu, że np. trawnik o charakterze parkowym jest trawnikiem jakościowo wyższym. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że te kwestie powinny być omówione i wyjaśnione przez rzeczoznawcę, a następnie ocenione przez organ. Ma rację Sąd I instancji, że zagadnienia te nie zostały należycie wyjaśnione przez organy, a sporządzony w toku postępowania operat nie daje odpowiedzi na wskazane wątpliwości. Z przedstawionego na str. 4 zakresu opinii nie wynika, że dotyczy on także trawnika jaki występował na nieruchomości do chwili wycięcia przedmiotowych drzew. W opisie terenu działki ewid. Nr [...] z obr. [...] przedstawionym na str. 8-9 brak jest informacji na temat trawnika jaki występował na nieruchomości do chwili wycięcia przedmiotowych drzew. W opisie aktualnego sposobu użytkowania terenu działki na str. 9 opinii stwierdzono, że aktualnie teren tej działki po wycięciu przedmiotowych drzew wcześniej rosnących pod napowietrzną linią energetyczną użytkowany był jako pielęgnowany trawnik. Skoro więc podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia i w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.