II SA/Sz 126/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 14 maja 2026 r. sprawy ze skargi K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki Jawnej w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 10 grudnia 2025 r. nr SKO.4171.1742.2025 w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na usunięcie drzew oddala skargę.

Decyzją z dnia 10 grudnia 2025 r. Nr SKO.4171.1742.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie po rozpatrzeniu odwołania K. " Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki Jawnej z siedzibą w B. (dalej: Spółka lub Skarżąca), orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 25 lipca 2025 r., znak: [...], w sprawie odmowy wydania zezwolenia na usunięcie drzew z nieruchomości działka nr [...] oraz [...], obr. [...] miasta K., przy [...] w K.. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji po rozpatrzeniu wniosku Spółki odmówił wydania zezwolenia na usunięcie 19 drzew z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] oraz [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka kwestionowała zapadłe rozstrzygnięcie podnosząc zarzuty dotyczące niezastosowania się do stanowiska organu odwoławczego przedstawionego na wcześniejszym etapie postępowania oraz wskazywała na wady dotyczące postępowania dowodowego i jego niewystarczający zakres. Kolegium rozpatrując powyższe odwołanie wyjaśniło, iż sprawa wydania Spółce zezwolenia na usunięcie drzew objętych wnioskiem była już dwukrotnie przedmiotem rozpatrzenia organu pierwszej instancji oraz Kolegium, które m.in. w decyzji kasatoryjnej z dnia 15 kwietnia 2025 r. nr SKO.4171.2267.2024 wskazało organowi, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy oraz jaki jest zakres sprawy konieczny do wyjaśnienia. Organ zrealizował te wytyczne w stopniu uzasadniającym utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy. Po przywołaniu mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2024 r., poz. 1478 z późn. zm., dalej również "ustawa") organ wskazał, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem Spółki o wydanie zezwolenia na usunięcie 19 sztuk drzew w związku z planowaną budową budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażem podziemnym dwukondygnacyjnym. Materiał dowodowy sprawy stanowi obecnie, po jego uzupełnieniu przez organ, wniosek wraz z załącznikami, protokół z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 27 lutego 2024 r. oraz 19 kwietnia 2024 r. wraz z dokumentacją zdjęciową, ekspertyza dendrologiczna z 2024 r. sporządzona na zamówienie Urzędu Miejskiego w K., protokół z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 16 maja 2025 r. z udziałem osoby posiadającej wiadomości specjalne z zakresu dendrologii oraz sporządzona w związku z tym na zamówienie Urzędu Miejskiego w K. ekspertyza dendrologiczna z maja 2025 r. Dodatkowo Kolegium dopuściło dowód z przedłożonej przez Spółkę z odwołaniem - ekspertyzy dendrologicznej z sierpnia 2025 r., a także pozyskało z organu pierwszej instancji i włączyło do materiałów postępowania odwoławczego projekt pn. "Remont ogrodzenia w K. przy [...]" dotyczący przeprowadzenia prac konserwacyjnych ogrodzenia przez Spółkę. Organ odwoławczy wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie po wydaniu przez Kolegium decyzji kasatoryjnej z dnia 5 kwietnia 2025 r. nr SKO.4171.2267.2024, a więc począwszy od protokołu z wizji lokalnej z dnia 16 maja 2025 r., służyć miał przede wszystkim wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy pod kątem istniejących co do niego wątpliwości, zarówno w zakresie stanu fitosanitarnego drzew oraz ich stabilności, jak i powiązanej z tym zasadności wydania zezwolenia na usunięcie drzew z uwagi na możliwość stwarzania przez nie zagrożenia dla ludzi i zabytkowego ogrodzenia. Stan wszystkich drzew objętych wnioskiem, łącznie z weryfikacją ich gatunków, został oceniony kompleksowo w ekspertyzach dendrologicznych, w tym ostatniej sporządzonej na zlecenie organu po dokonaniu ponownej wizji lokalnej w terenie. Z ekspertyzy tej wynika niewątpliwie, że większość objętych nią drzew wykazuje się dobrą kondycją zdrowotną i witalnością, a także dobra albo bardzo dobra jest stabilność drzew. W przypadku drzew z gatunku: wiąz szypułkowy oznaczony w opinii nr 4, a w decyzji organu nr 13, kondycja drzewa wskazuje na częściowe osłabienie, niemniej jednak stabilność drzewa oceniono jako bardzo dobrą, klon jawor oznaczony w opinii nr 8, a w decyzji organu nr 9 kondycja drzewa jest osłabiona i niewielka korona wykazuje obniżoną witalność, przy czym stabilność drzewa oceniono jako dobrą, klon jawor oznaczony w opinii nr 11, a w decyzji organu nr 6, kondycja drzewa jest osłabiona, a w obrębie całej korony widoczna jest obniżona witalność, w jej dolnej części występują nieliczne obumarłe gałęzie, jednak i w tym przypadku nie stwierdzono istotnych cech diagnostycznych wpływających na stabilność drzewa, klon jawor oznaczony w opinii nr 12, a w decyzji organu nr 5, kondycja drzewa jest osłabiona, w obrębie korony widoczna jest obniżona witalność, natomiast stabilność drzewa jest ogólnie dobra, choć obecność suchych gałęzi w dolnej części korony wiąże się ze zwiększonym prawdopodobieństwem ich odłamania, klon jawor oznaczony w opinii nr 14, a w decyzji organu nr 3, kondycja drzewa jest osłabiona, co przejawia się obniżoną witalnością w obrębie całej korony oraz występowaniem znacznej liczby suchych gałęzi, stabilność drzewa oceniono jako dobrą, klon pospolity oznaczony w opinii nr 18, a w decyzji organu nr 19, kondycja drzewa wskazuje na osłabienie, w górnej części korony widoczna jest obniżona witalność, natomiast w dolnej partii korony rozwija się intensywny przyrost wtórnych pędów, co świadczy o zmianach w stanie fizjologicznym drzewa i aktywnej reakcji kompensacyjnej w postaci wtórnej korony, stabilność tego drzewa oceniono jako ogólnie dobrą, jednak obecność suchych gałęzi w środkowej części korony wiąże się ze zwiększonym prawdopodobieństwem ich odłamania (także od strony chodnika). Ekspertyza dendrologiczna sporządzona na zlecenie organu potwierdziła również spostrzeżenie organu, że drzewa rosną w zwartym szpalerze, o czym świadczy odległość między drzewami (ok. dwumetrowa), co niewątpliwie wpływa na ich wartość krajobrazową. Ponadto w opinii zawarto m.in. zalecenie utworzenia strefy ochrony drzewa oraz wdrożenie planu ochrony drzewa w związku z prowadzonymi pracami budowlanymi w celu ograniczenia negatywnego wpływu inwestycji na system korzeniowy, pień i koronę drzewa. Natomiast z ekspertyzy dendrologicznej sporządzonej na zlecenie Spółki wynika, że 11 drzew wykazuje się żywotnością w fazie 1 - degeneracji - spowolnienia rozwoju, 1 drzewo w fazie 0 - eksploracji - dynamicznego rozwoju, 5 drzew w fazie 2 - stagnacji - wyraźnie obniżonej witalności oraz 1 drzewo w fazie 2/3 - faza stagnacji/faza rezygnacji. W opinii tej nie stwierdzono podwyższonego ryzyka wywrotu lub złomu całych drzew, jednak wskazano, że zagrożenie stanowią odłamujące się i opadające fragmenty obumarłych pędów oraz konarów. Ze względu na małą odległość pni od granicy terenu istnieje realne ryzyko uszkodzenia elementów zabytkowego ogrodzenia i pobliskiego budynku technicznego przez rozrastające się systemy korzeniowe. Według opinii rokowania co do dalszego perspektywicznego wzrostu drzew są niekorzystne. Uwzględniając dokonaną ocenę, w opinii zarekomendowano podjęcie procedury zmierzającej do usunięcia drzew. W celu weryfikacji stanowiska organu zawartego w zaskarżonej decyzji, odnoszącego się do braku zasadności usunięcia drzew w celu ochrony zabytkowego ogrodzenia, Kolegium oceniło również pozyskany z organu projekt prac konserwacyjnych ogrodzenia, który nie był dotychczas znany organowi odwoławczemu oraz w którym jako inwestor występuje Spółka, a więc powinna mieć wiedzę o jego treści i założeniach. Z projektu wynika, że w przypadku ogrodzenia od strony ul. [...] w programie prac konserwatorskich przewidziano przeprowadzenie zabiegów pielęgnacyjnych na zieleni wysokiej zacieniającej parkan, a zabiegi te powinny polegać na regulacji oraz prześwietleniu koron oraz usunięciu posuszu gałęziowego. Wskazaną w projekcie alternatywą dla usunięcia drzew rosnących w bliskim sąsiedztwie ogrodzenia jest natomiast przycięcie koron drzew i przekierowanie korzeni od muru poprzez zamontowanie barier przeciw korzeniom drzew. Oznacza to, że przy odpowiednich zabiegach, w tym pielęgnacyjnych (usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych czy przywrócenie odpowiedniego kształtu koron) możliwe jest zachowanie drzewostanu na nieruchomości należącej do Spółki oraz dokonanie konserwacji ogrodzenia. Choć w tym przypadku zachodzi konieczność ochrony dwóch istotnych z punktu widzenia interesu społecznego wartości, tj. zadrzewień i ogrodzenia stanowiącego przedmiot ochrony konserwatorskiej, to w ocenie Kolegium ochrona ta nie musi i nie powinna przejawiać się w unicestwieniu jednej wartości kosztem zachowania drugiej, gdyż jest możliwe i prawdopodobne zachowanie drzew i ochrona zabytku. Ponadto projekt wskazuje, że ogrodzenie wymaga remontu niezależnie od bliskości drzew, co potwierdza stanowisko organu o braku podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, że to drzewa powodują uszkodzenia ogrodzenia, a dodatkowo z projektu wynika, że od ulicy [...] ogrodzenie jest dużo lepiej zachowane. Powiązując taką ocenę z fazą rozwoju większości drzew określoną w ekspertyzach dendrologicznych jako "dojrzałość", co wynika również z ustalonej przez dendrologów wielkości obwodów pni na wysokości 130 cm, można przyjąć, że istnienie drzew od wielu lat - co najmniej kilkudziesięciu, współgrało z ogrodzeniem, stąd konieczne jest poszukiwanie takich rozwiązań, by istniejący drzewostan zachować z uwzględnieniem okoliczności rozrastającego się systemu korzeniowego w bliskości muru ogrodzenia. Zestawiając dwie kompleksowe opinie dendrologiczne dotyczące stanu drzew można wnosić na ich podstawie, że drzewa zachowują stabilność - nie stwierdzono podwyższonego ryzyka ich wywrotu lub złomu, ilościowo dominują egzemplarze odznaczające się dobrą kondycją zdrowotną, zachowujące żywotność, a obniżenie witalności w przypadku niektórych drzew wiąże się ze znaczną liczbą suchych gałęzi (posuszu). Można na tej podstawie przyjąć, że potencjalne zagrożenia mogą stanowić wyłącznie suche, obumarłe gałęzie, lecz zagrożenie to można wyeliminować poprzez odpowiednie zabiegi pielęgnacyjne w koronach drzew, a więc w sposób mniej drastyczny niż usunięcie całych drzew. W decyzji organ wskazał natomiast, że przeprowadzona wizja lokalna nie wykazała, by drzewa stanowiły realne zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi oraz mienia. Ocenę taką można odnieść w ocenie Kolegium również do bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego i zachowania widoczności, bowiem drzewa rosną za ogrodzeniem oddzielającym posesję od drogi i chodnika, co wyraźnie wynika z dokumentacji zdjęciowej stanowiącej akta sprawy. Z punktu widzenia uczestników ruchu drogowego poruszających się w pasie drogowym (kierowców i pieszych), drzewa jako takie nie mogą więc ograniczać widoczności, gdyż najbardziej rozległe elementy drzew - ich korony znajdują się w przestrzeni "nad" ruchem drogowym i jego uczestnikami, w przeciwieństwie do zabytkowego ogrodzenia i jego elementów - murowanych cokołów, które od strony ruchu drogowego znajdują się w pierwszej linii przed drzewami (pniami drzew). Ograniczenie widoczności przez wnioskowane do usunięcia drzewa w ruchu miejskim, a więc w ruchu o ograniczonej prędkości jazdy pojazdów, sterowanym znakami drogowymi i sygnalizacją świetlną, należy więc potraktować jako gołosłowne. Powyższe doprowadziło organ do konkluzji, iż decyzja jest właściwa. Organ zlecił przeprowadzenie ponownego dowodu w postaci opinii dendrologicznej obrazującej stan drzew, a opinia ta koresponduje w zakresie podstawowych danych z oceną dendrometryczną drzew zawartą w opinii wydanej z inicjatywy Skarżącej, stąd należało przyznać jej wiarygodność i moc dowodową. Nie można przy tym, w kontekście wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów, uznać za wiążące wniosków i rekomendacji zawartych w opinii pochodzącej od Spółki, gdyż wnioski z ekspertyzy wydanej na zlecenie Skarżącej, a więc z dokumentu prywatnego, mogą nie mieć obiektywnego charakteru. Ponadto, w ocenie Kolegium, zawarte w tej ekspertyzie ustalenie stwarzania przez drzewa realnego zagrożenia dla konstrukcji zabytkowego ogrodzenia i pobliskiego budynku technicznego, wykracza poza wiadomości specjalne z dziedziny dendrologii, a wkracza w wiadomości specjalne z zakresu budownictwa, stąd nie powinno być uznane za przesądzające. Zdaniem Kolegium zasadny jest pogląd organu, że uszkodzenia i renowacja zabytkowego ogrodzenia nie wymaga usunięcia drzew, gdyż według powołanego przez organ w decyzji projektu remontu ogrodzenia, usunięcie drzew nie jest bezwzględnym warunkiem przeprowadzenia prac konserwacyjnych. Rację należy przyznać organowi, że usunięcie drzew jest wyjątkiem od reguły zachowania istniejącego drzewostanu, a w interesie społecznym leży ochrona zadrzewień i zachowanie tego elementu przyrody. Dbałość o przyrodę jest przy tym nie tylko obowiązkiem organu, ale też i strony postępowania, co powinno przejawiać się w uwzględnianiu przez nią istniejących drzew przy okazji planowanych i realizowanych inwestycji. Wreszcie oczywiście zasadna jest ocena istotności drzew dla środowiska, klimatu, ekologii, człowieka oraz innych roślin i zwierząt, a także wyrażony przez organ pogląd o konieczności zapobiegania nieodwracalnym zmianom w przyrodzie następującym w wyniku usuwania, uśmiercania i eliminacji drzew. W zakresie zarzutu odwołania zaniechania przez organ rozważenia możliwości nałożenia na Spółkę obowiązku dokonania nasadzeń zastępczych w sytuacji, gdy Spółka wyraża gotowość, Kolegium wyjaśniło, że Skarżąca nie miała obowiązku przedstawiania planu nasadzeń a organ nie miał podstaw do nakładania obowiązku wykonania nasadzeń w sytuacji, kiedy nie zezwolił Spółce na usunięcie drzew. Zdaniem Kolegium, brak projektu planu nasadzeń we wniosku świadczy o braku propozycji odpowiedniej kompensacji przyrodniczej na nieruchomości będącej własnością Skarżącej, co może mieć wpływ na ogólną ocenę zasadności udzielenia zgody na usunięcie drzew pod kątem konieczności uwzględnienia interesu społecznego. Pismem z 14 stycznia 2026 r. Spółka wywiodła skargę na powyższą decyzję zarzucając skarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie: I. przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a. art. 77 § 1, art. 80, k.p.a. w związku z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez: i. niewyczerpujące i wybiórcze przeprowadzenie oraz ocenę materiału dowodowego, polegające na: przyjęciu za rozstrzygającą opinii dendrologicznej sporządzonej na zlecenie organu, mimo istnienia merytorycznej opinii prywatnej prowadzącej do odmiennych wniosków, odmowie nadania waloru dowodowego opinii sporządzonej na zlecenie Skarżącej wyłącznie z tego powodu, że ma ona charakter "dokumentu prywatnego", podczas gdy k.p.a. nie przewiduje hierarchizacji dowodów według kryterium podmiotu zlecającego, zaniechaniu rozstrzygnięcia istotnych rozbieżności pomiędzy opiniami, w szczególności w zakresie realnego zagrożenia dla zabytkowego ogrodzenia, ludzi oraz mienia a także rzeczywistego stanu drzew i przyczyny tego stanu, niestwierdzeniu przez organ, że doszło jedynie do fragmentarycznego uzupełnienia postępowania dowodowego ograniczającego się do ponownego sporządzenia ekspertyzy jedynie przez biegłego w zakresie dendrologii i powielenie poprzedniego, pobieżnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dowolną ocenę materiału dowodowego; ii. nieprzeprowadzenie należytego postępowania dowodowego w zakresie wpływu drzewostanu na bezpieczeństwo korzystania z nieruchomości dla osób i mienia, bądź wpływu na bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego i przechodniów a także wpływu otoczenia, w którym drzewa się znajdują na ich dobrostan, zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu inżynierii ruchu lub budownictwa, mimo że organ odnosił się do tej kwestii w uzasadnieniu; iii. dowolne przyjęcie, że "Można na tej podstawie przyjąć, że potencjalne zagrożenia mogą stanowić wyłącznie suche, obumarłe, gałęzie" bez poparcia tych twierdzeń materiałem dowodowym oraz mimo przeciwnych wniosków płynących z opinii prywatnej; iv. nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa w celu ustalenia czy drzewostan nie wywiera negatywnego, destrukcyjnego wpływu na ogrodzenie, mimo wyrażenia wątpliwości w tym zakresie przez sam organ I instancji ("nie można jednoznacznie stwierdzić, że są to uszkodzenia spowodowane ingerencją drzew" - str. 7 uzasadnienia decyzji organu I instancji), a następnie przez organ II instancji, przeprowadzenie natomiast przez organ I instancji ponownego dowodu z opinii biegłego z zakresu dendrologii mogło zmierzać jedynie do ustalenia stanu drzew, nie natomiast obiektów budowlanych i wpływu jakie wywierają na nie drzewa (w ekspertyzie z zakresu dendrologii okoliczności te zresztą nie zostały ocenione); b. art. 81a § 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości organu co do przyczyny destrukcyjnego wpływu na ogrodzenie, wyrażonej w treści decyzji - "braku podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, że to drzewa powodują uszkodzenia ogrodzenia" (str. 6 uzasadnienia decyzji) na niekorzyść strony, tj. uznanie, że drzewostan nie ma destrukcyjnego wpływu na ogrodzenie co stanowiło bezpośrednią przyczynę dla wydania decyzji niezezwalającej na wycięcie drzew, a więc ograniczającej uprawnienie strony postępowania, wbrew wymogowi rozstrzygania wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony; c. art. 7 k.p.a. poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego polegające na dowolnym przyjęciu, że zachowanie wszystkich drzew jest rozwiązaniem najkorzystniejszym mimo odmiennych wniosków płynących z opinii prywatnej oraz pominięcie mniej dolegliwych dla Skarżącej rozwiązań, w tym częściowej zgody na usunięcie drzew lub warunkowego zezwolenia z obowiązkiem nasadzeń zastępczych, zwłaszcza wobec deklaracji strony Skarżącej w tym zakresie. II. przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy tj: a. art. 83c ustawy o ochronie przyrody poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na automatycznym przyjęciu prymatu ochrony drzew bez dokonania rzeczywistego, indywidualnego ważenia przesłanek ustawowych, tj. lokalizacji drzew, ich stanu fitosanitarnego oraz realnego wpływu na otoczenie; b. art. 83c ust. 3 i 4 ustawy o ochronie przyrody polegające na ich błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu, poprzez przyjęcie przez organ, że możliwość rozważania nasadzeń zastępczych aktualizuje się wyłącznie po wcześniejszym uznaniu przez organ, iż drzewo może zostać usunięte, a w konsekwencji – uznanie kwestii nasadzeń zastępczych za bezprzedmiotową i nie rozważenie tej kwestii przez organ w ogóle mimo nałożonego na niego ustawowego obowiązku oraz mimo wyrażenia chęci podjęcia się działań w tym zakresie przez Skarżącą. Wskazując na powyższe Spółka wniosła o uchylenie decyzji obu organów w całości. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie z 7 maja 2026 r. Spółka wystąpiła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentacji zdjęciowej załączonej do niniejszego pisma podnosząc, że dopuszczenie dowodu z załączonych zdjęć jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości (obrazuje wprost degradujący i szkodliwy wpływ drzew na zabytkowe ogrodzenie) i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Ocena bowiem wpływu drzew na ogrodzenie jest kluczowa z punktu widzenia twierdzeń powołanych w decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze oraz jej zgodności z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa, na podstawie wniosku Skarżącej oraz organu administracji została rozpoznana na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również podkreślić, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Materialnoprawną podstawę skarżonej decyzji stanowił art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, zgodnie którym usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości. W myśl art. 83a ust. 1 ustawy, zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a w przypadku, gdy zezwolenie dotyczy usunięcia drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków - wojewódzki konserwator zabytków. Zgodnie z art. 83c ust. 3 ustawy wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu może być uzależnione od określonych przez organ nasadzeń zastępczych lub przesadzenia tego drzewa lub krzewu. Ponadto zasadą jest, że posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzew lub krzewów (art. 84 ust. 1 ustawy). W przypadku naliczenia opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu oraz uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu od przesadzenia tego drzewa lub krzewu albo wykonania nasadzeń zastępczych, organ właściwy do wydania zezwolenia odracza termin uiszczenia opłaty za jego usunięcie na okres 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na jego przesadzenie lub wykonanie nasadzeń zastępczych (art. 84 ust. 3 ustawy). Natomiast z art. 83c ust. 4 ustawy wynika, że organ wydając zezwolenie na usunięcie drzewa uzależnione od wykonania nasadzeń zastępczych, bierze pod uwagę w szczególności dostępność miejsc do nasadzeń zastępczych oraz następujące cechy usuwanego drzewa lub krzewu: 1) wartość przyrodniczą, w tym rozmiar drzewa lub powierzchnię krzewów oraz funkcje, jakie pełnią w ekosystemie; 2) wartość kulturową; 3) walory krajobrazowe; 4) lokalizację. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, decyzje wydawane w sprawach zezwoleń na usunięcie drzew i krzewów należą do decyzji uznaniowych i w odróżnieniu od decyzji związanych ściśle przepisami prawa, wymagają szczegółowego uzasadnienia, dlaczego to, a nie inne rozwiązanie zostało przez organ przyjęte. Organ podejmując rozstrzygnięcie powinien uwzględnić interes społeczny i słuszny interes strony. Zasadne było też przyjęcie przez organ odwoławczy, iż ochrona drzew przewidziana w ustawie jest ochroną zdecydowanie ukierunkowaną na zachowanie tego elementu przyrody, związaną z możliwością uzależnienia przez organ zgody na usunięcie drzewa od jego przesadzenia lub zastąpienia innym drzewem, wiążącą się z opłatami, a także wysokimi sankcjami w razie uszkodzenia bądź zniszczenia drzewa albo naruszenia obowiązującego zakazu usunięcia drzewa. Wydanie zezwolenia na wycięcie drzew może nastąpić w sytuacji, gdy organ uzna, iż cel ustawy o ochronie przyrody, jakim jest ochrona istniejących zadrzewień nie sprzeciwia się takiemu zezwoleniu i gdy organ dokona rozważenia interesu społecznego oraz interesu posiadacza (właściciela) nieruchomości składającego wniosek, uznając prymat interesu tego ostatniego. Podstawowe zarzuty skargi odnoszą się do zakresu i prawidłowości przeprowadzonego przez organy administracji postępowania dowodowego. W tym miejscu warto przypomnieć, że w myśl art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W oparciu o powyższą zasadę organ ma prawo samodzielnie zdecydować, któremu dowodowi da wiarę, a któremu odmówi wiarygodności, pod warunkiem, że swoje stanowisko logicznie i wyczerpująco uzasadni. Przy czym ocena taka powinna opierać się na zasadach logiki, wskazaniach wiedzy oraz doświadczeniu życiowym i znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W ocenie Sądu nieuprawnione jest twierdzenie skargi jakoby postępowanie dowodowe miało charakter wybiórczy i ukierunkowany na potwierdzenie z góry przyjętej tezy o braku podstaw do usunięcia drzew. Organ odwoławczy w toku swoich czynności rozważył bowiem należycie i wnikliwie zarówno ekspertyzę sporządzoną na zlecenie organu oraz ekspertyzę przedłożoną przez Spółkę dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Analiza uzasadnienia skarżonej decyzji nie daje żadnych podstaw do uznania zasadności twierdzenia skargi, że doszło do zdeprecjonowania opinii prywatnej przedłożonej przez Skarżącą wyłącznie z tego powodu, że została sporządzona na jej zlecenie. Organ odwoławczy zestawił dwie opinie dendrologiczne, uznając je za kompleksowe i wywodząc z nich racjonalny wniosek, że na ich podstawie można uznać, że drzewa zachowują stabilność - nie stwierdzono podwyższonego ryzyka ich wywrotu lub złomu, ilościowo dominują egzemplarze odznaczające się dobrą kondycją zdrowotną, zachowujące żywotność, a obniżenie witalności w przypadku niektórych drzew wiąże się ze znaczną liczbą suchych gałęzi (posuszu). Można zatem przyjąć, że potencjalne zagrożenia mogą stanowić wyłącznie suche, obumarłe gałęzie, lecz zagrożenie to można wyeliminować poprzez odpowiednie zabiegi pielęgnacyjne w koronach drzew, a więc w sposób mniej drastyczny niż usunięcie całych drzew. Wyjaśniono też co uzasadniało założenie, iż drzewa nie stanowią realnego zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi, mienia oraz bezpieczeństwa ruchu drogowego i zachowania widoczności. Dokonując oceny wartości dowodowej powyższych materiałów Sąd stwierdził ponadto, iż opracowanie sporządzone na zlecenie Spółki dotyczy 18 drzew uwidocznionych w tabeli nr 1, podczas gdy wniosek Spółki dotyczył 19 drzew. Poza tym wobec lakoniczności opracowania sporządzonego na zlecenie Spółki z opisanych przez autora zróżnicowanych uwag dotyczących poszczególnych drzew (tabela nr 1) nie sposób stwierdzić, na jakiej podstawie zostały wywiedzione wnioski dotyczące realnego zagrożenia dla konstrukcji ogrodzenia i budynku, a także zagrożenia bezpieczeństwa użytkowników i mienia spowodowanego opadającymi fragmentami pędów. Zestawiając powyższe opracowania nie można nie dostrzegać, iż jak wynika z przedkładanej przez Skarżącą opinii z sierpnia 2025 r. została ona wykonana w oparciu o wizję terenową – oględziny w dniu 6 sierpnia 2025 r., w toku której "określono podstawowe parametry dendrologiczne". Natomiast w opinii dendrologicznej sporządzonej na zlecenie organu obok oceny wizualnej, zastosowano metody instrumentalne (badanie wnętrza pnia tomografem dźwiękowym) oraz przeprowadzono statyczną próbę obciążeniową. Wobec tak kompleksowych działań biegłego, działającego na zlecenie organu, nie sposób było - jak zdaje się oczekiwać Skarżąca - opierać się wyłącznie na przedłożonej przez nią opinii. Konieczne było wyważenie wniosków płynących z obu opinii, co też Kolegium uczyniło prawidłowo. W ocenie Sądu w swojej decyzji Kolegium przekonująco wyjaśniło też, z jakiej przyczyny uzupełnione postępowanie organu I instancji było wystarczające dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie zwracając uwagę, że uzupełnienie postępowania miało posłużyć przede wszystkim wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy pod kątem wątpliwości organu powstałych w zakresie stanu fitosanitarnego drzew oraz ich stabilności. Nie są też zasadne twierdzenia Skarżącej co do nieprawidłowego zakresu przeprowadzonego postępowania dowodowego. Skoro dla jego potrzeb w zakresie stanu drzew oraz zasadności ich usunięcia organ posiłkował się wiedzą specjalną i ustaleniami poczynionymi przez biegłych z zakresu dendrologii, to właśnie te dowody były najbardziej wiarygodnym źródłem wiedzy o stanie drzew i zagrożeń wynikających z ich dalszego wzrostu. Organ odwoławczy przekonująco też wyjaśnił swoje stanowisko w zakresie wpływu drzew na zabytkowe ogrodzenie, opierając się na danych dotyczących przedsięwzięcia pod nazwą "Remont ogrodzenia w K. przy [...]". Opracowana w tym zakresie dokumentacja dawała podstawy do przyjęcia, iż możliwe i celowe jest przeprowadzenie przez Skarżącą prac konserwacyjnych dotyczących tego ogrodzenia. Spółka ograniczyła się w istocie do gołosłownego twierdzenia o nadmiernie destrukcyjnym wpływie drzew na ogrodzenie, nie przedkładając żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Również dokumentacja zdjęciowa przedłożona przez Spółkę na etapie postępowania sądowego nie uprawnia do formułowania kategorycznych twierdzeń, iż niemożliwe jest zachowanie zarówno zabytkowego muru jak i drzew. Przy czym analizując kompleksowo także dokumentację zdjęciową zgromadzoną w aktach administracyjnych (np. w protokole z wizji lokalnej) stwierdzić należy, że w bezpośrednim otoczeniu drzew oraz zabytkowego muru były posadowione tymczasowe obiekty związane z budową oraz składowane są materiały. Stąd oczywistym jest, że na stan muru, ale i na drzewa wpływają nie tylko czynniki środowiskowe i upływ czasu, ale także działania samej Skarżącej w toku wznoszenia budynku. W konsekwencji oczekiwane przez Skarżącą ustalenia poprzez zlecenie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność czynników destrukcyjnie wpływających na stan muru w sytuacji, gdy organ miał dostęp do dokumentacji dotyczącej możności wykonania jego remontu, nie było niezbędne dla wydania rozstrzygnięcia. Przedmiotowa dokumentacja o charakterze budowlanym nie potwierdza stanowiska Skarżącej o braku możliwości zachowania zarówno zwartego szpaleru drzew jak i zabytkowego ogrodzenia po dokonaniu wymaganych napraw. Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut naruszenia zasady rozstrzygania wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony. W ocenie Sądu zgromadzone dowody były wystarczające do przyjęcia ustaleń stanowiących podstawę rozstrzygania w niniejszej sprawie i brak było takich wątpliwości co do stanu faktycznego, które uzasadniałyby zastosowanie takiej zasady. Nie można też uznać za uzasadniony zarzutu naruszenia art. 83c ustawy, co miało być następstwem braku rzetelnego przeanalizowania lokalizacji drzew, ich stanu fitosanitarnego oraz ich realnego wpływu na otoczenie. Powyższe kwestie zostały bowiem wyjaśnione w sposób należycie wnikliwy w oparciu o najbardziej adekwatny środek dowodowy, tj. ekspertyzę dendrologiczną, w której powyższe okoliczności zostały poddane ocenie z użyciem wiedzy specjalnej. Jeśli chodzi zaś o możliwość nasadzeń zastępczych, również powyższa kwestia została prawidłowo wyjaśniona przez organ odwoławczy. Jak trafnie wskazało Kolegium, skoro istniały podstawy do wydania decyzji odmownej, nie było niezbędne orzekanie o nasadzeniach zastępczych. Z uwagi na to, że Skarżąca nie przedstawiła wyraźnej koncepcji w zakresie nasadzeń zastępczych, które miałyby kompensować przewidzianą wycinkę, nie sposób oczekiwać od organu możliwych teoretycznych rozważań w tym zakresie, zwłaszcza gdy doszedł do wniosku, iż zachowanie drzewostanu w jego aktualnym stanie realizuje cele ustawy. Z powyższych względów Sąd, nie stwierdziwszy podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, zobowiązany był oddalić skargę, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.