Sygnatura
III OSK 1726/24
III OSK 1726/24 - Wyrok NSA z 2025-12-03
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 3 grudnia 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Artur Kuś Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 572/23 w sprawie ze skargi T.M. i D.M. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 27 marca 2023 r., nr SZ.RUZ.4219.1.15.2022.EM w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany stosunków wodnych oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 7 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 572/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: Sąd I instancji, WSA) oddalił T.M. i D.M. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Dyrektor RZGW, organ odwoławczy) z 27 marca 2023 r., nr SZ.RUZ.4219.1.15.2022.EM utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Dyrektor ZZ, organ I instancji) z 25 listopada 2022 r., znak SZ.ZUZ.4.4214.3.2020.TS. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany stosunków wodnych. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się T.M. (dalej: skarżąca, skarżąca kasacyjnie) i w skardze kasacyjnej zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.: 1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 5 ust. 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego poprzez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, iż akta sprawy przesłane przez organy są niekompletne i nie stanowią zbioru kolejno ponumerowanych kart, co skutkowało niewezwaniem organu do uzupełnienia brakujących dokumentów i ponumerowania kart, oraz spowodowało orzekanie w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, prowadzący do przyjęcia stanu faktycznego nieodpowiadającego prawdzie, co uniemożliwiło zastosowanie odpowiednich przepisów prawa materialnego i ostatecznie spowodowało bezpodstawne podtrzymanie w mocy decyzji organu, podczas gdy wezwanie organu do uzupełnienia usuniętych bez wiedzy skarżących dowodów załączonych do ich pism procesowych z akt sprawy oraz ponumerowanie kart w aktach organów uniemożliwiłoby ich swobodną dekompletację i uzupełnianie, a także umożliwiłoby ustalenie prawidłowo stanu faktycznego i skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia kasatoryjnego w stosunku do decyzji, 2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3, 4 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 2432 k.p.c. w zw. z art. 244 § 1 k.p.c. poprzez ich niezastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie dowodów z dokumentów urzędowych sporządzonych w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowiące dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone tj.: wniosku z 23 listopada 2009 r. Zachodniopomorskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Szczecinie znak: ES-5013/5/2009/ZS, postanowienia Zachodniopomorskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Szczecinie z 27 lutego 2006 r. znak: ZRK.5013Z 329/2006 - usuwanych z akt przez organy oraz aktu prawa miejscowego tj. Uchwały Rady Gminy [...] nr [...] z dnia 8 września 2011 r., wskazanych po raz kolejny przez skarżących w skardze i niewydaniu postanowienia wskazującego podstawę prawną pominięcia dowodów potwierdzających urzędowo istnienie rowów melioracyjnych i dwukrotnego nałożenia na właścicielkę działki nr [...] obręb [...], Gmina [...], na której znajdują się rowy melioracyjne, obowiązku zachowania właściwego funkcjonowania urządzeń melioracji szczegółowych poprzez zachowanie ich drożności i właściwego stanu technicznego, oraz kierunku odpływu wody, a także zakazu naruszania stosunków wodnych na terenach przyległych, przyjętego bez jej sprzeciwu, co skutkowało błędnym przyjęciem przez Sąd, iż brak jest urządzeń wodnych na przedmiotowych działkach, co w konsekwencji spowodowało utrzymanie w mocy decyzji o umorzeniu postępowania, podczas gdy przeprowadzenie dowodów z ww. dokumentów urzędowych powinno pozwolić na prawidłowe ustalenie, iż rowy melioracyjne stanowiące działkę nr [...] były istniejące i nienależycie utrzymane w wyniku niewykonywania obowiązków wynikających z ww. dokumentów urzędowych, zaś stan faktyczny ustalony w oparciu o ww. dowody wskazuje na możliwość zastosowania art. 191 ust. 1 Prawa Wodnego, a zatem wyrok WSA powinien być orzeczeniem kasatoryjnym w stosunku do zaskarżonej decyzji, 3. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 76 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 79a oraz art. 80 k.p.a. w zw. z § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a, c, e i h Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez ich niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu zawartych w skardze i wcześniejszych pismach wniosków dowodowych skarżących i przyjęciu za własne przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organy na podstawie dowodów załączonych do akt i niedostrzeżeniu, że zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ drugiej instancji naruszyły normy art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 79a oraz art. 80 k.p.a. poprzez: a. niewypełnienie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz ograniczenie postępowania dowodowego w niniejszej sprawie do tendencyjnego przeprowadzenia dowodu z dokumentów wskazujących na rzekome odrolnienie działek [...] i [...] i brak rowów melioracyjnych, gdzie żaden z dokumentów załączonych do akt nie wskazuje na zaprzestanie produkcji rolnej na ww. działkach i zmianę klasoużytku EGiB z wyjątkiem części działki [...] obręb [...], Gmina [...] o powierzchni 0,47 ha objętej zmianą planu zagospodarowania przestrzennego w oparciu o uchwałę nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 8 września 2011 r., podczas gdy cała działka ma powierzchnię 3,66 ha i nie zmieniła swojego przeznaczenia. Pominięcie faktu przyznanego w § 7 ust. 2 pkt 5 ww. w zakresie ustaleń wymienionych w § 7 dotyczących zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego nakazujących "zachowanie istniejącego na obszarze zmiany w planie rowu melioracyjnego (obecnie w formie oczka wodnego)", podczas gdy przeprowadzenie w sposób prawidłowy dowodu z ww. obowiązującego aktu prawa miejscowego musiałoby prowadzić do wniosku, że rów melioracyjny stanowiący działkę nr [...] istnieje i musi być zachowany, a do rowu przylegają grunty rolne, co niewątpliwie prowadziłoby do wydania wyroku o innej treści; b. usuwanie z akt sprawy dowodów załączonych do pism skarżących (co jednoznacznie wynika z porównania pism przewodnich przesłanych za pośrednictwem platformy ePuap z wymienionymi załącznikami i ilością załączników faktycznie załączonych do akt sprawy), potwierdzających istnienie rowów melioracyjnych i dwukrotne nałożenie na właścicielkę rowów melioracyjnych stanowiących działkę nr [...] obręb [...], Gmina [...] obowiązku zachowania właściwego funkcjonowania urządzeń melioracji szczegółowych poprzez zachowanie ich drożności i właściwego stanu technicznego oraz kierunku odpływu wody, a także zakazu naruszania stosunków wodnych na terenach przyległych, gdzie L.P. prawidłowo pouczona nie podjęła procedury odwoławczej wobec aktów nakładających na nią ww. obowiązki, godząc się świadomie na ich uprawomocnienie. Usuwanie z akt sprawy dowodów załączonych do pism skarżących dokumentujących pogorszenie stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, a także szkody wyrządzone w wyniku nienależytego utrzymania rowów melioracyjnych objętych wnioskiem skarżących, zarówno w środowisku chronionego Obszaru Natura 2000, jak też w ich majątku prywatnym; c. nieprzeprowadzenie dowodów określających stan faktyczny działek objętych postępowaniem poprzez uzyskanie Wypisu z Rejestru Gruntów lub z ogólnodostępnych źródeł np. z Informacji przestrzennej Urzędu Gminy [...], czy serwisu Geoportal, dostępnego pod adresem geoportal.gov.pl (będących narzędziami, z którym organy powszechnie korzystają w tego typu sprawach), z których jednoznacznie wynika, iż według aktualizacji na dzień 25 kwietnia 2024 r. działki te są nadal gruntami rolnymi: dz. nr [...] obręb [...] Gmina [...] to klasoużytki EGiB: RV, RVI, PsV, BrV powierzchnia 3,66 ha, dz. nr [...] obręb [...] Gmina [...] to klasoużytki EGiB: RVI, PsV, powierzchnia 0,245 ha, dz. nr [...] obręb [...] Gmina [...] z nieznanych względów i w nieznanej procedurze prawnej, zmniejszyła swoją powierzchnię w trakcie prowadzenia niniejszego postępowania z 0,0400 ha na 0,0339 ha, klasoużytek EGiB: WV - grunty pod rowami; d. ograniczenie dowodów ze zdjęć satelitarnych działki [...] i [...] obręb [...] tylko do 2 sztuk w aktach znak: SZ.ZUZ.4.4214.3.2020.TS Tom I (m. k 4-5) załącznik 1 i 2 ortofotomapa z lat 2002-2003 i załącznik nr 3 i 4 ortofotomapa z lat 2007-2008 i nieprzeprowadzenie dowodów z ogólnodostępnych historycznych zdjęć satelitarnych działki nr [...] i [...] obręb [...] np. z portalu Google Earth Pro, pozwalających ustalić stan rowów melioracyjnych stanowiących działkę nr [...] na przestrzeni lat, oraz terminy rozkopywania odnogi południowo-wschodniej rowu do ogromnego rozmiaru (stan na 2020 r.) i następnie jego nielegalnej likwidacji wraz z oczkiem powstałym w wyniku wydobycia torfu oraz prac rolniczych w części działki [...], przez którą przebiega północno-zachodnia część rowu, a także wykonywanie przez właścicieli działki nr [...] obowiązku zachowania właściwego funkcjonowania urządzeń melioracji szczegółowych poprzez zachowanie ich drożności i właściwego stanu technicznego, oraz kierunku odpływu wody, podczas gdy przeprowadzenie dowodu z ogólnodostępnych zdjęć satelitarnych pozwoliłoby bezsprzecznie ustalić, iż rowy melioracyjne na działce [...] były przez lata nienależycie utrzymywane, co z kolei miało bezpośredni wpływ na fakt, że część północno-zachodnia rowu została zlikwidowana na skutek prac ze sprzętem rolniczym, którego ślady przemieszczania się dokładnie widać na zdjęciach satelitarnych wykonanych przy dobrej pogodzie, zaś część południowo-wschodnia rowu uległa likwidacji przy zasypywaniu nielegalnego wyrobiska torfu, co bezsprzecznie miałoby wpływ na treść wyroku i pozwoliłoby na rozstrzygnięcie w oparciu o art. 191 ust. 1 Prawa Wodnego; e. bezpodstawne odrzucenie twierdzeń skarżących o prowadzeniu działalności rolniczej na działkach [...] i [...] i zaniechanie przeprowadzenia podstawowych dowodów potwierdzających prowadzenie działalności rolniczej na działkach nr [...] i [...] poprzez np. zwrócenie się do KRUS z zapytaniem czy właściciele ww. działek prowadzą działalność rolniczą i są ubezpieczeni w KRUS, czy też sprawdzenie w ogólnodostępnym Wykazie beneficjentów wspólnej polityki rolnej zamieszczonym na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi potwierdzającym, iż właścicielka dz. [...] L.P. w 2022 r. otrzymała dopłaty w wysokości 3 464,06 PLN, zaś w 2021 r. w wysokości 3 139,90 PLN (k. 307-308), a zatem bezsprzecznie prowadzi działalność rolniczą. Fakt prowadzenia prac rolnych potwierdzają też usunięte z akt organu, a załączone ponownie do skargi do WSA w Szczecinie zdjęcia traktora kilkukrotnie w ciągu dnia podtopionego w błocie na dz. [...] i wyciąganego przez drugi ciągnik (k. 254-255); f. wysnuwanie z dowodów z dokumentów urzędowych zawartych w aktach, wniosków przeciwnych literalnemu brzmieniu ich treści, sprzecznych z faktami, mogących nasuwać przypuszczenie o mało wnikliwym czytaniu dokumentów np. pisma Starostwa Polickiego do L.P. z 30 listopada 2007 r. w sprawie wyłączenia z produkcji rolnej części działki nr [...] obręb [...] o pow. 0,0038 ha, gdzie cała działka ma powierzchnię 3,66 ha, czy pisma Starostwa Polickiego do T. i D.M. z 19 grudnia 2006 r. w sprawie wniosku o wyłączenie z produkcji rolnej części działki nr [...] obręb [...] o pow. 0,0500 ha, gdzie cała działka ma powierzchnię 0,2450 ha, (umieszczone - m. k. 23- 22: akta SZ.ZUZ.4. 4214.3.2020.TS Tom I), z których wysnuto wniosek, iż całe ww. działki uległy odrolnieniu i zmieniły swoje przeznaczenie, podczas gdy analiza treści jednoznacznie wskazuje, iż powierzchnia objęta wnioskami stanowi tylko małą część ww. działek, zaś organ poinformował strony, iż gleby pochodzenia mineralnego zaliczane do klasy RV i RVI nie wymagają decyzji zezwalającej na wyłączenie produkcji rolniczej, zaś o zmianie danych objętych ewidencją gruntów i budynków należy zawiadomić w ciągu 30 dni od powstania zmian, które na dz. [...] nie wystąpiły do dziś, ze względu na brak możliwości posadowienia fundamentów zaprojektowanego budynku mieszkalnego, ze względu na zbyt wysoki poziom wód, które nie są odprowadzane rowami melioracyjnymi zgodnie z obowiązkiem wynikającym wprost z ustawy Prawo Wodne i dodatkowo nałożonym na właścicielkę rowów przez poprzednika prawnego Wód Polskich. Błędne ustalenie rzekomego zaprzestania produkcji rolnej na ww. działkach skutkowało bezpodstawnym przyjęciem, że zadania rowu melioracyjnego na działce [...] otoczonej działką [...] (przed jej podziałem w 2003 r.), a po podziale działką [...] były związane wyłącznie z produkcją rolną na ww. gruncie, nie zaś z innymi celami, co miało istotny wpływ na wydanie i treść decyzji obu instancji, gdyż doprowadziło to do umorzenia postępowania w sprawie odtworzenia rowów, które uznano za zbędne wobec przeznaczenia terenów pod zabudowę, co następnie zostało podtrzymane w skarżonym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, podczas gdy przyjęcie prawidłowych ustaleń wynikających z ww. dowodów musiałoby prowadzić do wniosku, iż na działkach [...] i [...] jest prowadzona działalność rolnicza, a zatem prawidłowe utrzymanie rowów melioracyjnych jest niezbędne w celu regulacji stosunków wodnych polepszających zdolności produkcyjne gleby i ułatwienia jej uprawy, co powinno było skutkować wydaniem wyroku kasatoryjnego; g. zaniechanie przeprowadzenia dowodów z dokumentów przejętych po poprzedniku prawnym Wód Polskich z postępowania w sprawie konsultacji zmiany planu zagospodarowania przestrzennego dla części działki [...] obręb [...], znajdujących się we władaniu organu, potwierdzających istnienie rowów melioracyjnych na działce nr [...], gdzie w Prognozie oddziaływania na środowisko planu wykonanej w maju 2011 r. przez W.Z. wielokrotnie pojawia się twierdzenie, cyt.: "Od tego oczka w kierunku północnym odchodzi rów melioracji szczegółowej, który odprowadza wody gruntowe z terenów przyległych do cieku [...]" czy też "W obszarze opracowania będzie zachowane istniejące oczko wodne, od którego w kierunku północnym odchodzi rów melioracyjny", w oparciu o które Rada Gminy [...] podjęła Uchwałę nr [...] z dnia 8 września 2011 r., do dziś niezaskarżoną w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przeprowadzenie ww. dowodów ustalających istnienie rowów melioracyjnych miałoby znaczący wpływ na treść wyroku; h. zaniechanie przeprowadzenia dowodów z decyzji środowiskowych i ekofizjografii wykonanych na zlecenie Wód Polskich podważających decyzje środowiskowe i ekofizjografie, które wskazano we wniosku skarżącej z 1 lipca 2020 r. o wszczęcie postępowania w sprawie nakazania odtworzenia zlikwidowanych bez pozwolenia rowów melioracyjnych stanowiących działkę nr [...] obręb [...], wytworzone przez uprawnione osoby w ramach postępowań o uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego dla działki [...] w [...] przyjętego uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 8 września 2011 r., które skutkowały wydaniem przez poprzednika prawnego Wód Polskich wniosku z 23 listopada 2009 r. Zachodniopomorskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Szczecinie znak: ES-5013/5/2009/ZS do projektu ww. uchwały, a tym samym brak jakichkolwiek merytorycznych podstaw do zmiany stanowiska Wód Polskich i likwidacji odcinka rowów melioracyjnych wskazanych w prawomocnej i obowiązującej uchwale, a tym samym brak podstaw do wydania wyroku podtrzymującego decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nakazania odtworzenia urządzeń wodnych, podczas gdy przeprowadzenie dowodu z decyzji środowiskowych i ekofizjografii wykonanych na zlecenie Wód Polskich zgodnie z art. 26 ust. 1 w zw. z art. 27 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, podważających decyzje środowiskowe i ekofizjografie wytworzone w postępowaniu dotyczącym zmiany planu zagospodarowania przestrzennego dla części działki nr [...] obręb [...] pozwoliłoby określić zmianę funkcji istniejących urządzeń wodnych, ich szkodliwe oddziaływanie na wody lub grunty oraz szkody spowodowane nienależytym utrzymaniem urządzenia wodnego, co niewątpliwie wpłynęłoby na treść skarżonego wyroku; i. zaniechanie przeprowadzenia dowodów wskazujących w jaki sposób kształtują się stosunki wodne w okolicy działki [...] w [...] po likwidacji wyrobiska o objętości ponad 3300 m3 obejmującego swoją powierzchnią także rowy stanowiące działkę nr [...] obręb [...] i nieodtworzeniu rowów, uwzględniając istniejące źródła napięte wody i wysoki poziom wód gruntowych, od którego nazwę nadano miejscowości – [...]. Decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w Szczecinie z 10 sierpnia 2020 r. znak: SZ.ZUZ.4.424.7/20.2019.TS nakładała na L.P. "obowiązek likwidacji nielegalnie wykonanego urządzenia wodnego - stawu zlokalizowanego na działkach nr [...] i nr [...] obręb [...]" - nie dotyczyła likwidacji legalnych rowów melioracyjnych, które bez wymaganego przepisami Prawa Wodnego pozwolenia wodnoprawnego nielegalnie równocześnie zlikwidowano. Nie przeprowadzono dowodów wskazujących w jaki sposób zlikwidowanie rowów wpływa na uprawy rolne na działce [...] i [...], oraz jakie szkody wyrządza w siedliskach chronionych gatunków, co bezpodstawnie doprowadziło do wydania wyroku utrzymującego w mocy zaskarżaną decyzję przed ustaleniem, w jaki sposób bezprawna likwidacja części rowów melioracyjnych dokonana bez zachowania procedur określonych w ustawie Prawo wodne, przeprowadzona w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym tylko likwidacji nielegalnego stawu "wybudowanego" w procesie nielegalnego wydobycia torfu w chronionym obszarze Natura 2000 wpływa na zmianę funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty, podczas gdy przeprowadzenie ww. dowodów ustalających nielegalną likwidację rowów melioracyjnych i szkody wyrządzone ich wcześniejszym nienależytym utrzymaniem bezsprzecznie wpłynęłoby na treść wyroku, gdyż prowadzi do wniosku o możliwości zastosowania art. 191 ust. 1 Prawa wodnego; j. niewskazanie przesłanek zależnych od strony, które nie zostały spełnione lub wykazane, zgodnie z art. 79a k.p.a., co skutkowało wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony; 4. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 zd. pierwsze p.p.s.a. w zw. z art. 269 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpatrzenie przyjętego w stanie sprawy stanu faktycznego w kontekście całego materiału dowodowego sprawy i nieodniesienie się do dowodów załączonych przez skarżących do skargi na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 27 marca 2023 r. (wcześniej usunięte z akt organu), co jest sprzeczne z uchwałą składu siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, 5. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji, gdy nie wystąpiły przesłanki bezprzedmiotowości postępowania w niniejszej sprawie, a przyczyną nieprawidłowego zastosowania były niepełne i wadliwe ustalenia faktyczne, podczas gdy wnikliwe rozpatrzenie kompletnego materiału dowodowego i przeprowadzenie dowodów, o które wnosili skarżący prowadziłoby do wydania rozstrzygnięcia odmiennej treści. W ocenie skarżącej kasacyjnie, naruszenie wyżej wymienionych przepisów postępowania przez Sąd I instancji spowodowało niedopatrzenie się przez niego nieprawidłowości w postępowaniu organów administracji publicznej, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie i skutkowały umorzeniem postępowania, gdy nie zachodziły przesłanki umorzenia. Prawidłowe i całościowe rozpatrzenie przez sąd administracyjny niniejszej sprawy powinno było skutkować dostrzeżeniem błędów organów oraz uzupełnieniem ustaleń dotyczących stanu faktycznego w stopniu koniecznym, co doprowadziłoby do wniosku o możliwości zastosowania art. 191 ust. 1 Prawa wodnego. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła również zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a.: 1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 191 ust. 1 ustawy Prawo wodne poprzez ich błędną wykładnię na skutek błędnego przyjęcia, iż w sprawie nie zachodzą warunki do wydania decyzji nakazującej odtworzenie rowów melioracyjnych stanowiących działkę nr [...], co skutkowało utrzymaniem zaskarżonej decyzji w mocy, 2. naruszenie prawa materialnego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 389 pkt 6 Prawa wodnego w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego w zw. z art. 16 pkt 65 lit. a i pkt 47 Prawa wodnego w zw. z art. 396 ust. 1 pkt 7 i 8 Prawa wodnego poprzez ich błędną wykładnię, wskutek błędnego przyjęcia, iż rowy melioracyjne nie zostały nielegalnie zlikwidowane, co skutkowało umorzeniem postępowania administracyjnego, podczas gdy dowody pominięte i nieprzeprowadzone przez organy jednoznacznie dokumentują, iż nielegalna likwidacja ostatniego tj. południowo-wschodniego odcinka rowu melioracyjnego bez uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na jego likwidację miała miejsce na przełomie 2021 i 2022 r., zaś zaskarżony wyrok sankcjonuje stan sprzeczny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wymaganiami ochrony środowiska i ochrony przyrody. Prawidłowe zastosowanie ww. przepisów powinno skutkować uznaniem, iż rowy zostały nielegalnie zlikwidowane, a zatem w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem, jak też zapobiegania dalszemu szkodliwemu oddziaływaniu urządzenia wodnego na wody i grunty powinna być wydana decyzja nakazująca właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia oraz likwidację szkód. W konsekwencji powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości przez WSA na podstawie art. 179a p.p.s.a., z uwagi na oczywistą zasadność podstaw skargi kasacyjnej oraz orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz skarżącej, a w razie jego nieuwzględnienia, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości przez NSA i merytoryczne rozpoznanie skargi (wydanie wyroku reformatoryjnego na podstawie art. 188 p.p.s.a.), uchylenie zaskarżonego wyroku w całości przez NSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie i zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto skarżąca kasacyjnie oświadczyła, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. W uzasadnieniu rozwinięto argumentację przedstawioną w zarzutach skargi kasacyjnej. W piśmie z 22 maja 2024 r. D.M. oświadczył, że w całości popiera i traktuje jak własne wszystkie twierdzenia i wnioski skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty skargi kasacyjnej wskazują zarówno na naruszenie przepisów postępowania, jak i naruszenie przepisów prawa materialnego. W takich okolicznościach zasadnym jest w pierwszej kolejności dokonanie oceny, czy w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, albowiem dopiero po stwierdzeniu ich bezzasadności lub bezskuteczności możliwa staje się weryfikacja prawidłowości sądowoadministracyjnej wykładni lub stosowania prawa materialnego w granicach podniesionych zarzutów materialnoprawnych. Jako nieoparty na usprawiedliwionych podstawach należało uznać zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 76 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 79a oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej: k.p.a.) w zw. z § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a, c, e i h Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2021 r., poz. 1390 ze zm.) poprzez ich niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu zawartych w skardze i wcześniejszych pismach wniosków dowodowych skarżących i przyjęciu za własne przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organy na podstawie dowodów załączonych do akt i niedostrzeżeniu, że zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ drugiej instancji naruszyły normy art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 79a oraz art. 80 k.p.a. Podkreślić należy, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony w wyrażaniu i precyzowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest zatem takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienie, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2017 r., sygn. akt II OSK 283/16, CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyrażał już pogląd, że w świetle art. 174 p.p.s.a. tworzenie zbitki przepisów - szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć sąd I instancji, nie wskazując konkretnie na czym polega naruszenie każdej z tych norm, jest nieprawidłowe. Odnosząc powyższe do wskazanego zarzutu należy stwierdzić, iż skarżąca w przedstawionym zarzucie wymienia szereg przepisów, ale nie wyjaśnia, która z argumentacji odnosi się do naruszenia poszczególnych, wymienionych jako podstawa prawna skargi kasacyjnej przepisów. Już taka wadliwa konstrukcja zarzutu skargi kasacyjnej utrudnia jej rozpoznanie. Powyższy zarzut należało rozpoznać łącznie z zarzutem naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3, 4, 5 p.p.s.a. w zw. z art. 2432 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 1805 ze zm.; dalej: k.p.c.) w zw. z art. 244 k.p.c., albowiem dotyczą one nieprzeprowadzenia przez Sąd I instancji dowodów z dokumentów, to jest: wniosku z 23 listopada 2009 r. Zachodniopomorskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Szczecinie, postanowienia Zachodniopomorskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Szczecinie z 27 lutego 2006 r. oraz uchwały Rady Gminy [...] nr [...]z 8 września 2011 r. W myśl art. 106 § 3 p.p.s.a., sądowi z urzędu lub na wniosek stron przysługuje uprawnienie (a nie obowiązek) do przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kolejną instancją (trzecią) postępowania administracyjnego. Wszelkie kwestie związane z prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego, który podlega regulacji normatywnej prawa administracyjnego muszą być dokonane w postępowaniu administracyjnym. Istotny jest stan faktyczny na moment wydania zaskarżonej decyzji administracyjnej. Możliwość przeprowadzenia uzupełniających dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy odnosić do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z oceną czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie zaś do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z ustaleniem zaistniałego w sprawie stanu faktycznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 699/17, CBOSA). Takich wątpliwości skład Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego orzekający w tej sprawie, po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zebranym w postępowaniu, nie powziął, a co za tym idzie nie zaistniała konieczność przeprowadzania postępowania dowodowego, a przesłanki takiego postępowania zostały przez Sąd I instancji wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 2432 k.p.c., który stanowi, że "[d]okumenty znajdujące się w aktach sprawy lub do nich dołączone stanowią dowody bez wydawania odrębnego postanowienia. Pomijając dowód z takiego dokumentu, sąd wydaje postanowienie", stwierdzić należy, że zarzut ten nie jest zasadny. Zgodnie z art. 106 § 5 p.p.s.a. do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania cywilnego. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.c. ma więc miejsce w sytuacji przeprowadzania z urzędu lub na wniosek dowodów z dokumentów. Przepis art. 2432 k.p.c. nie mógł mieć więc w sprawie zastosowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił działanie organów administracji w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego jako wszechstronne i dokonane na podstawie analizy całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Podkreślenia wymaga, że organy administracji zwróciły się do Starosty Polickiego o informację w zakresie prowadzenia w okresie od 2001 r. do 2018 r. postępowań administracyjnych w zakresie utrzymania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych na działce nr [...] obręb [...], gmina [...] oraz informacji w zakresie prowadzenia jakichkolwiek postępowań administracyjnych z zakresie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej dotyczących działek nr [...], [...], [...], [...] obręb [...], gmina [...]. Od Gminy [...] organy zażądały informacji w zakresie wydania decyzji w przedmiocie warunków zabudowy. Zwrócono się także do Geodety Powiatowego w Szczecinie o udzielenie informacji w zakresie historii działki nr [...] obręb [...]. Zwrócono się także do Starosty Polickiego o udzielenie informacji co do wydanych decyzji o pozwoleniu na budowę lub przyjętych zgłoszeń dotyczących działek nr [...], [...], [...], [...] obręb [...]. Przeprowadzono także analizę dołączonych do akt sprawy dokumentów. Twierdzenia skargi kasacyjnej o naruszeniu art. 7, art. 80, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 79a k.p.a. nie zasługują na uwzględnienie. Skarżąca kasacyjnie nie podziela stanowiska organów, że działki, w tym działka skarżącej kasacyjnie nie mają charakteru rolnego. Okoliczność ta wynika wprost z postanowień uchwały Rady Gminy [...] z 8 września 2011 r. W odniesieniu zaś do działki nr [...], której właścicielką jest skarżąca kasacyjnie, co przesądza o posiadaniu przez nią interesu prawnego w byciu stroną tego postępowania, podkreślić należy, że działka ta utraciła charakter rolny jeszcze przed wejściem w życie planu miejscowego, albowiem w stosunku do tej działki zostały wydane w dniu 14 sierpnia 2006 r. warunki zabudowy, a w dniu 23 listopada 2007 r. decyzja o pozwoleniu na budowę. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej charakter gruntów nie może być oceniany według ich faktycznego wykorzystania, lecz ich przeznaczenia w planie. Przeprowadzanie więc postępowania dowodowego w zakresie prowadzenia przez skarżącą upraw rolnych na przedmiotowej działce nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto podnoszone przez skarżącą informacje co do charakteru działki nr [...] otrzymywane od organów administracji nie mogą mieć znaczenia z uwagi na zmianę przeznaczenia tych gruntów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. O istnieniu rowu melioracyjnego nie przesądza także treść § 7 planu miejscowego. Zwrócić bowiem należy uwagę, że stanowi on o zachowaniu istniejącego na obszarze zmiany w planie miejscowym rowu melioracyjnego, ale obecnie, czyli w dacie podejmowania uchwały, to jest w dniu 8 września 2011 r. w charakterze oczka wodnego. Fakt ten, wbrew intencjom skarżącej kasacyjnie, potwierdza, że w 2011 r. przedmiotowy rów melioracyjny już nie istniał. Nieuprawnionym było też twierdzenie, że organy naruszyły przepisy postępowania poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z wypisu z ewidencji gruntów oraz serwisu Geoportal. Wojewódzki Sąd Administracyjny w swoim uzasadnieniu podkreślił bowiem, że dane w ewidencji gruntów w odniesieniu do działki nr [...] nie zostały zmienione i nie odpowiadały one stanowi faktycznemu sprawy. Dowód z tego dokumentu został więc przeprowadzony i oceniony. Okoliczność, że skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z tą oceną nie świadczy o naruszeniu przepisów postępowania. W sytuacji zaś kiedy przeprowadzono dowód z ortofotomapy wskazujący, że przedmiotowy rów nie istniał już od co najmniej 2002 r. to nie było konieczności przeprowadzania kolejnego dowodu z serwisu Geoportal. Podobnie odnieść należy się do nieprzeprowadzenia dowodu ze zdjęć satelitarnych z portalu Google Earth Pro. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, także inne dokumenty, w tym prognoza o oddziaływaniu na środowisko sporządzona dla potrzeb planu, nie wskazują, że w 2011 r. na działce nr [...] istniał rów. Skarżąca kasacyjnie cytując tę prognozę pomija, że mówi się tam o oczku wodnym, co potwierdza § 7 planu miejscowego. Niezasadnym więc jest stawianie zarzutu o braku przeprowadzenia przez organ dowodu z tych dokumentów. Podobnie należy ocenić zarzut skargi kasacyjnej dotyczący zaniechania przeprowadzenia oceny, jak kształtują się stosunki wodne, albowiem okoliczności te zostały przez organ ustalone. Przy czym podstawę ustalenia stanowiły dowody dostarczone przez samą skarżącą kasacyjnie. W toku oględzin skarżąca kasacyjnie stwierdziła, że "brak było rowów na działce nr [...], natomiast kłopoty ze stanem jej działki zaczęły się jak właściciel działki [...] rozpoczął rozbudowę stawu i jego pogłębianie". Z przesłanej przez skarżącą kasacyjnie opinii wynika ponadto, że "nie można powiązać braku istnienia rowów melioracyjnych od co najmniej 2002 r., z obumieraniem drzew na działkach nr [...] i [...]". Nie był oparty na usprawiedliwionych podstawach także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 79a k.p.a. Artykuł 79a k.p.a. stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, żeby skarżąca kasacyjnie dysponowała jeszcze argumentami lub dowodami, które byłyby istotne z punktu widzenia oceny przesłanek zastosowania w sprawie art. 191 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2022 r., poz. 2625 ze zm.; dalej: Prawo wodne). Ewentualne naruszenie art. 79a § 1 k.p.a. nie miało zatem wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 5 ust. 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz.U. poz. 1003). Rację ma skarżąca kasacyjnie, że zgodnie z § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia, akta sprawy prowadzone w postaci papierowej przekazuje się jako zbiór kolejno ponumerowanych kart połączonych za pomocą środków, które nie degradują struktury fizycznej dokumentu. Jak wykazano w uzasadnieniu skargi, zwrotne potwierdzenia odbioru nie były opatrzone numerami oraz, że w ocenie autorki skargi kasacyjnej nie wszystkie załączniki do pism zostały wydrukowane i dołączone do akt. Skarżąca kasacyjnie nie wykazała jednak jaki mogło mieć to istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Przypomnieć zaś należy, że art. 174 pkt 2 p.p.s.a. stawia wymóg wykazania, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 269 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z przywołaną w uzasadnieniu uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. "[p]rzepis art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 tej ustawy), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia". W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny zawarł w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku szczegółowe odniesienie się do stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. Sąd dokonał oceny postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ i w sposób szczegółowy wyjaśnił, powołując się przy tym na poszczególne dowody, z jakich przyczyn uznał, że ustalony stan faktyczny sprawy należy uznać za prawidłowy. Ocena ta znajduje się na wielu stronach uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w tym na stronie 18, 19, 20, 21, 22 i 23. To, że strona skarżąca kasacyjnie nie podziela przyjętego przez Sąd I instancji stanowiska nie świadczy o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. Ponadto, co istotne Wojewódzki Sąd Administracyjny na stronie 23 uzasadnienia odniósł się do dowodów załączonych przez skarżącą i wyjaśnił powody, dla których nie uznał za konieczne przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów. Powyższe czyni ten zarzut skargi kasacyjnej nieuzasadnionym. Nie były oparte na usprawiedliwionych podstawach także zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 191 ust. 1 ustawy Prawo wodne poprzez ich błędną wykładnię na skutek błędnego przyjęcia, iż w sprawie nie zachodzą warunki do wydania decyzji nakazującej odtworzenie rowów melioracyjnych stanowiących działkę nr [...], co skutkowało utrzymaniem zaskarżonej decyzji w mocy oraz naruszenie prawa materialnego to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 389 pkt 6 Prawa wodnego w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego w zw. z art. 16 pkt 65 lit. a i pkt 47 Prawa wodnego w zw. z art. 396 ust. 1 pkt 7 i 8 Prawa wodnego poprzez ich błędną wykładnię, wskutek błędnego przyjęcia, iż rowy melioracyjne nie zostały nielegalnie zlikwidowane, co skutkowało umorzeniem postępowania administracyjnego, podczas gdy dowody pominięte i nieprzeprowadzone przez organy jednoznacznie dokumentują, iż nielegalna likwidacja ostatniego tj. południowo-wschodniego odcinka rowu melioracyjnego bez uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na jego likwidację, miała miejsce na przełomie 2021 r. i 2022 r., zaś zaskarżony wyrok sankcjonuje stan sprzeczny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wymaganiami ochrony środowiska i ochrony przyrody. Prawidłowe zastosowanie ww. przepisów powinno skutkować uznaniem, iż rowy zostały nielegalnie zlikwidowane, a zatem w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem, jak też zapobiegania dalszemu szkodliwemu oddziaływaniu urządzenia wodnego na wody i grunty powinna być wydana decyzja nakazująca właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia oraz likwidację szkód. Z powyższych zarzutów wynika, że nie dotyczą one błędnej wykładni, lecz niewłaściwego zastosowania. Przypomnieć należy, że błąd wykładni polega na wadliwym zrekonstruowaniu normy prawnej z przepisu prawa, wyrażający się w mylnym zrozumieniu przez sąd jego treści, a więc wadliwym ustaleniu wpisanego w ten przepis sensu normatywnego. Zarzut błędnej wykładni powinien obejmować zarówno konkretyzację nieprawidłowości wykładni przeprowadzonej przez sąd wojewódzki, jak i wyjaśnienie prawidłowej - zdaniem strony - rekonstrukcji normy prawnej z przepisu. Autor skargi kasacyjnej wykazać musi jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Z zarzutów naruszenia prawa materialnego wynika zaś, że skarżąca kasacyjnie kwestionuje prawidłowość zastosowania tych przepisów wywodząc, że stan faktyczny ustalony w sprawie by inny, a więc, że był on taki jak przedstawia go skarżąca kasacyjnie. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego mógłby odnieść skutek, gdyby strona skarżąca kasacyjnie skutecznie zakwestionowała stan faktyczny sprawy. Jak przedstawiono powyżej, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie okazały się skuteczne, a co tym idzie strona skarżąca kasacyjnie nie podważyła skutecznie stanu faktycznego sprawy. Z całości materiału dowodowego wynika, że przedmiotowy rów przestał już funkcjonować około 2002 r. Z opinii "Jezioro [...]" z 1998 r. wynika, że rów na działce [...] nie został przewidziany do odbudowy. Postępowanie prowadzone w trybie art. 191 Prawa wodnego zmierzać ma do ustalenia zaistnienia (kumulatywnie) następujących okoliczności. Po pierwsze: czy na danym terenie występuje urządzenie wodne, po drugie: kto jest właścicielem tego urządzenia, po trzecie: czy doszło do nienależytego utrzymywania tego urządzenia, i po czwarte: czy następstwem owego nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego jest zmiana jego funkcji lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty. Przesłanki te, jak wskazano powyżej, muszą być spełnione kumulatywnie. Dodać przy tym należy, że przepis ten dopuszcza także odtworzenie urządzenia wodnego. Celem nadrzędnym decyzji restytucyjnej jest zapewnienie takiego korzystania z wód, które nie powoduje pogorszenia stanu tych wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody oraz, które nie wyrządza szkód. Rację ma skarżąca kasacyjnie, że doprowadzenie do degradacji urządzenia wodnego należy kwalifikować jako przejaw nienależytego utrzymywania. W rozpoznawanej sprawie jednak urządzenie wodne w postaci rowu nie istnieje już od ponad 20 lat, a co istotne brak tego urządzenia nie oddziałuje negatywnie na wody lub grunty, a co za tym idzie nie zostały spełnione kumulatywnie przesłanki z art. 191 ust. 1 Prawa wodnego. Przy czym, co należy podkreślić drugi z zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 389 pkt 6 Prawa wodnego w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego w zw. z art. 16 pkt 65 lit. a i pkt 47 Prawa wodnego w zw. z art. 396 ust. 1 pkt 7 i 8 Prawa wodnego sprowadza się nie do wykazania błędnej wykładni czy niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego, lecz jego konstrukcja wskazuje na to, że zarzutem tym strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje ustalenia stanu faktycznego dokonane w sprawie. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Z powyższych przyczyn zarzuty naruszenia prawa materialnego należało uznać za niezasadne. Z przedstawionych powyżej przyczyn jako nieuprawniony należało także ocenić zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Brak zaistnienia przesłanek do zastosowania art. 191 ust. 1 Prawa wodnego uprawniał organ do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do istoty. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Jeżeli zatem organ administracji publicznej dochodzi do wniosku, że w sprawie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania, czyli brak jest podstaw materialnoprawnych do wydania decyzji administracyjnej o charakterze merytorycznym wydaje decyzję umarzającą postępowanie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 21 września 2021 r., sygn. akt II GSK 932/21; z 21 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 22/19). Mając na względzie powyższe skarga kasacyjna jako nieoparta na usprawiedliwionych podstawach prawnych została oddalona w oparciu o art. 184 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 13 czerwca 2024
- Symbol z opisem
- 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
- Hasła tematyczne
- Wodne prawo
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Artur Kuś Kazimierz Bandarzewski Teresa Zyglewska /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
art. 191 ust 1 · Dz.U. 2022 poz. 2625
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny