Sygnatura
III OSK 113/26
Wyrok NSA z 15 maja 2026 r., III OSK 113/26 – sprawy kandydatów na studia i studentów
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 15 maja 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rektora Uczelni [...] z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2025 r., sygn. akt VII SAB/Wa 1439/25 w sprawie ze skargi D. S. na bezczynność Rektora Uczelni [...] z siedzibą w W. w przedmiocie wydania karty przebiegu studiów oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi D. S. (dalej także jako: skarżący) na bezczynność Rektora Uczelni [...] z siedzibą w W. (dalej także jako: Rektor; Rektor Uczelni) w przedmiocie wydania karty przebiegu studiów, w punkcie 1 wyroku z dnia 18 września 2025 r., sygn. akt VII SAB/Wa 1439/25 umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Rektora do rozpatrzenia wniosku skarżącego o wydanie karty przebiegu studiów, w punkcie 2 stwierdził, że Rektor dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku, o którym mowa w punkcie 1, w punkcie 3 stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszenia prawa, w punkcie 4 oddalił skargę w pozostałym zakresie, a w punkcie 5 zasądził od Uczelni na rzecz skarżącego 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania sądowego. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Skarżący w dniu 1 lipca 2022 r. zawarł z C. z siedzibą w W. umowę o świadczenie usług edukacyjnych nr 20665 na studiach jednolitych magisterskich na kierunku prawo od roku akademickiego 2022/2023. Wnioskami z dnia 29 sierpnia 2024 r. oraz z dnia 10 września 2024 r. skarżący wystąpił do Uczelni o wydanie karty przebiegu studiów. Ponaglenia w przedmiotowej sprawie zostały przesłane 6 września 2024 r., 1 października 2024 r. i 27 listopada 2024 r. Skarżący otrzymał 12 listopada 2024 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu jej załatwienia. Uczelnia wskazała, że przyczyna wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy wynika z konieczności przeprowadzenia ponownej weryfikacji przebiegu studiów prowadzonych przez Uczelnię ze względu na ujawnione rażące nieprawidłowości w procesie wystawiania ocen przez poprzednie władze Uczelni. W piśmie z dnia 3 lutego 2025 r. skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rektora Uczelni w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o wydanie karty przebiegu studiów i wnosząc o zobowiązanie Uczelni do załatwienia wniosku o wydanie karty przebiegu studiów w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie, że Uczelnia dopuściła się bezczynności w sprawie zainicjowanej wnioskiem o wydanie karty przebiegu studiów oraz stwierdzenie, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od Uczelni na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 3 000 złotych oraz zasądzenie od Uczelni na rzecz skarżącego wszelkich kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucił naruszenie: 1) § 17 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie studiów w zakresie w jakim przepis ten stanowi, że odpisy lub wydruki kart okresowych osiągnięć studenta lub innych dokumentów przewidzianych regulaminem studiów, wydaje się na wniosek osoby, której te dokumenty dotyczą. Odpisy lub wydruki wydaje się w zakresie, w jakim dotyczą wnioskodawcy; 2) art. 8 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie w jakim organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania; 3) art. 8 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie w jakim sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie; 4) art. 12 w zakresie w jakim organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że do dnia sporządzenia skargi pomimo upływu wyznaczonego terminu, Uczelnia nie wyjaśniła, jakie nieprawidłowości były przyczyną jej bezczynności w przypadku skarżącego. Skarżący realizował program studiów poprzez regularne uczestnictwo w zajęciach oraz przystępowanie do zaliczeń i egzaminów. Wobec tego odpowiedzialność za zwłokę w wydaniu dokumentów spoczywa wyłącznie na organie. Skarżący zaznaczył, że rażąca zwłoka w wydaniu dokumentów poświadczających przebieg studiów uniemożliwiła mu kontynuowanie kształcenia w innej szkole wyższej, pomimo wywiązywania się z obowiązków wynikających z umowy zawartej z C. Skarżący wskazał, że czynność w postaci wydania karty przebiegu studiów jest czynnością jednostronną z zakresu administracji publicznej zgodnie z ustawą o szkolnictwie wyższym i nauce, podejmowaną w sprawie indywidualnej, w tym znaczeniu, że jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny (uprawnienie), którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Dla dokonania powyższej czynności, na co zwrócił uwagę skarżący, ustawodawca przewidział szczególny, rygorystyczny termin. W odpowiedzi na skargę Rektor Uczelni wniósł o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania karty przebiegu studiów w związku z wydaniem skarżącemu żądanych dokumentów, a w pozostałym zakresie o oddalenie skargi. Ponadto Rektor Uczelni wniósł o przeprowadzenie dowodu ze wskazanych w odpowiedzi na skargę dokumentów. W uzasadnieniu Rektor Uczelni podkreślił na wstępie, że żądany przez skarżącego dokument został mu wydany, o czym świadczy korespondencja mailowa znajdująca się w aktach sprawy z dnia 15 kwietnia 2025 r. W związku z powyższym wniósł o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania do wydania dokumentu, jako bezprzedmiotowego. Następnie Rektor Uczelni podkreślił, że Uczelnia podjęła wszelkie możliwe działania prawne i faktyczne mające na celu jak najszybsze wydanie skarżącemu karty przebiegu studiów, który to dokument będzie niekwestionowany w dalszym życiu zawodowym skarżącego. Dodał jednocześnie, że na konieczność podjętego działania weryfikacyjnego w zakresie wszystkich studentów wskazały organy ścigania. Rektor Uczelni podkreślił, że postanowieniem Prokuratora [...] w sprawie o sygn. akt [...] z dnia 14 marca 2024 r. w Uczelni został ustanowiony zarząd przymusowy. Mając na uwadze poczynione w Uczelni ustalenia związane z brakami ocen studentów w systemie informatycznym Uczelni oraz z zaistniałymi nieprawidłowościami w dotychczasowej procedurze dyplomowania, w trosce o interesy studentów, podjęto decyzję o czasowym wstrzymaniu wydawania przez Uczelnię dokumentów i następnie o weryfikacji ocen każdego studenta tak, aby uzyskany przez niego dokument nie był kwestionowany odzwierciedlając faktyczny, rzeczywisty przebieg kształcenia odbyty przez daną osobę. Rektor Uczelni zaznaczył, że wszelkie działania władz Uczelni podejmowane od dnia 14 marca 2024 r. zmierzały i zmierzają do szybkiego usprawnienia jej funkcjonowania w każdym obszarze, dla dobra całej społeczności akademickiej. Dodał jednocześnie, że zastana w Uczelni przez zarządcę sytuacja była zupełnie niezależna od organu. W świeżo wówczas wdrażanym systemie informatycznym wspierającym tok kształcenia brakowało kilkaset tysięcy ocen - (przy liczbie ponad 20 tysięcy studiujących wówczas w uczelni studentów). Dodatkowo w Uczelni nie było wówczas kluczowych dla jej funkcjonowania instytucji - w tym Senatu - odgrywającego kluczową rolę w procesie zatwierdzenia wzoru dyplomu, co stało się konieczne w związku ze zmianą nazwy Uczelni. Rektor Uczelni podniósł, że od drugiej połowy grudnia 2024 roku, w związku z przejęciem czynności związanych z weryfikacją ocen przez Rektora Uczelni dokonano modyfikacji i usprawnień wielu procesów związanych z realizacją wniosków studentów o wydanie dokumentów. Co do możliwości faktycznego wydawania dyplomów Rektor podkreślił, że w dniach 20-21 listopada 2024 r. przeprowadzono w Uczelni wybory do Senatu, którego pierwsze posiedzenie odbyło się już w dniu 2 grudnia 2024 r. i to na tym posiedzeniu zatwierdzony został nowy wzór dyplomu Uczelni. Rektor podkreślił, że Uczelnia sukcesywnie wydaje studentom wnioskowane przez nich dokumenty, co jest zadaniem czasochłonnym zarówno z uwagi na konieczność przeprowadzenia opisanej powyżej weryfikacji, jak i problemów organizacyjno-technicznych związanych z faktem, iż znaczna część dokumentacji znajduje się w posiadaniu organów ścigania. Rektor Uczelni stwierdził, że po stronie organu nie doszło w niniejszej sprawie do bezczynności, w tym bezczynności o charakterze rażącym. Organ bowiem wydał skarżącemu dokument tak szybko jak tylko formalnie i faktycznie było to możliwe oraz dołożył należytej staranności, wykonując wszelkie możliwe działania mające na celu jak najszybsze wydanie w pełni legalnego dokumentu. W ocenie Rektora Uczelni uchybienie terminowi miało swoje racjonalne uzasadnienie i nie było podyktowane złą wolą organu, czy lekceważeniem przez organ obowiązków ustawowych. Rektor Uczelni wskazał, że całokształt opisanych powyżej okoliczności faktycznych i prawnych stojących za uchybieniem przez niego terminowi na wydanie skarżącemu wnioskowanego przez nią dokumentu nie pozwala stwierdzić, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa, gdyż Uczelnia znalazła się w całkowicie nadzwyczajnej sytuacji prawnej na skutek czynności podjętych przez organy ścigania, a dążąc do dokonania czynności naprawczych, mających na celu przeprowadzenie czynności weryfikacyjnych poprzedzających wydanie dokumentów urzędowych, a także chcąc uchronić studentów i absolwentów uczelni przed możliwością kwestionowania otrzymanej dokumentacji, zmuszona była przekroczyć ustawowy termin wydania skarżącemu karty przebiegu studiów. Ponadto, Rektor Uczelni wniósł o odstąpienie przez sąd od korzystania ze środków przewidzianych w art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podkreślając, że uchybienie terminowi miało swoje racjonalne uzasadnienie i nie było podyktowane jego złą wolą, czy lekceważeniem obowiązków ustawowych. Rektor Uczelni stwierdził, że okoliczności faktyczne, poparte materiałem dowodowym, a także wiedzą notoryjną wynikającą z informacji ujawnianych w mediach wskazują, że zmuszony był przeprowadzić w ramach swojej struktury szereg działań weryfikacyjnych, naprawczych, do ukonstytuowania nowych organów uczelni, przeprowadzenia procedury zatwierdzenia wzoru dyplomu. Obecnie działa natomiast legalnie, a dokumenty są wydawane w najszybszym możliwym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w punkcie 1 wyroku z dnia 18 września 2025 r., sygn. akt VII SAB/Wa 1439/25 umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Rektora do rozpatrzenia wniosku skarżącego o wydanie karty przebiegu studiów, w punkcie 2 stwierdził, że Rektor dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o którym mowa w punkcie 1, w punkcie 3 stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszenia prawa, w punkcie 4 oddalił skargę w pozostałym zakresie, a w punkcie 5 zasądził od Uczelni na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania sądowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z § 17 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie studiów, odpisy lub wydruki kart okresowych osiągnięć studenta lub innych dokumentów przewidzianych regulaminem studiów, o których mowa w ust. 2, wydaje się na wniosek osoby, której te dokumenty dotyczą. Zawarte w powyższym akcie wykonawczym przepisy dotyczące dokumentowania przebiegu studiów, stanowią doprecyzowanie art. 74 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zobowiązującego uczelnie do dokumentowania przebiegu studiów. Sąd I instancji wyjaśnił, że karta przebiegu studiów (tzw. transkrypt indeksu) to oficjalny wyciąg z indeksu zawierający wszystkie informacje dotyczące przebiegu studiów. Jest to dokument wymagany, np. w niektórych krajach do uznania wykształcenia i w określonych sytuacjach przez inne uczelnie czy pracodawców. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skoro istnieją przepisy materialnego prawa administracyjnego nakładające na uczelnie określony obowiązek – dokumentowania przebiegu studiów oraz odpowiadające mu uprawnienie studenta do otrzymania takich dokumentów, to niewątpliwie w przedmiotowej sprawie przysługiwała skarga na bezczynność, gdyż dotyczy ona innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej odnoszących się do uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego - art. 3 § 2 pkt 9 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd I instancji zaznaczył, że bezczynność postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia podlega kognicji sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dodał, że analizowana skarga była też formalnie dopuszczalna, gdyż nie jest sporne, że skarżący – przed jej wniesieniem – złożył ponaglenie do Uczelni na bezczynność i domagał się wydania karty przebiegu studiów. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń zostało uregulowane w przepisach Działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd I instancji wyjaśnił, że stosownie do art. 217 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego) lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). Co istotne, Sąd I instancji dodał, że zgodnie z art. 217 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że termin na wydanie zaświadczenia lub jego odmowę określony w art. 217 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi lex specialis w stosunku do terminów wskazanych w art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że ogólne terminy na załatwienie sprawy przewidziane ustawą nie mogą być stosowane nawet odpowiednio. Uwzględniając ustawowy 7-dniowy termin załatwienia wniosku o wydanie zaświadczenia, Sąd I instancji stwierdził, że Uczelnia dopuściła się kilkumiesięcznej bezczynności, przekraczającej termin załatwienia wniosku skarżącego, wyznaczony w art. 217 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z akt sprawy wynika, że skarżący 29 sierpnia 2024 r. oraz 10 września 2024 r. złożył do Uczelni za pośrednictwem platformy ePUAP wniosek o wydanie karty przebiegu studiów. Do dnia złożenia skargi, pomimo wniesienia ponaglenia, Uczelnia nie wydała skarżącemu karty przebiegu studiów. Oryginał poprawionego zaświadczenia skarżący otrzymał dopiero w dniu 22 maja 2025 r., a zatem niespełna dziewięć miesięcy po złożeniu wniosku i po ponad trzech miesiącach po wniesieniu skargi. W tych okolicznościach Sąd I instancji stwierdził, że Rektor Uczelni dopuścił się bezczynności, jednakże przyjął, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił bowiem, że po znanym powszechnie fakcie aresztowania Rektora C. w W., ustanowiony przez prokuratora zarządca, a następnie nowe władze Uczelni zmuszone zostały do wnikliwego sprawdzenia prawidłowości danych ujawnionych w prowadzonych na Uczelni rejestrach dotyczących osiągnieć studentów, co niewątpliwie miało wpływ na terminowe realizowanie wniosków studentów o wydanie karty przebiegu studiów. Przed wystawieniem żądanych dokumentów konieczne było bowiem uprzednie weryfikowanie przebiegu studiów i efektów uczenia, zaś proces weryfikacyjny był długotrwały i skomplikowany. Jednocześnie Sąd I instancji uznał, że w sprawie tej bezprzedmiotowym stało się zobowiązywanie Rektora Uczelni do wydania w określonym terminie karty przebiegu studiów, skoro załatwił on już sprawę wydając skarżącemu wnioskowany dokument. Tym samym postępowanie w tym zakresie należało w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie umorzyć. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił natomiast skargę w zakresie żądania zasądzenia sumy pieniężnej z uwagi na to, że w kontrolowanej sprawie bezczynność nie mała charakteru rażącego i wynikała z okoliczności aresztowania Rektora C., któremu przedstawiono szereg zarzutów związanych m.in. z podrabianiem dokumentów dotyczących przebiegu studiów w postaci kart okresowych osiągnięć studenta. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Rektor Uczelni i zaskarżając ten wyrok w części, tj. w zakresie punktów 1, 2, 3 i 5 oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w zaskarżonej części i rozpoznanie skargi poprzez oddalenie skargi skarżącego w całości (art. 188 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także oświadczając, że zrzeka się rozprawy, zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie "art. 37 § pkt 1" w związku z art. 217 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 149 § 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie skargi oraz uznanie, iż organ dopuścił się bezczynności: 1) która to ocena nastąpiła bez uwzględnienia szczególnej sytuacji faktycznej i prawnej Uczelni związanej z ustanowieniem zarządu przymusowego, co skutkowało m.in. odebraniem rektorowi przeważającej części uprawnień ustawowych, a także bez uwzględnienia ilości wniosków (liczonych w tysiącach), spływających do Uczelni w przedmiocie wydania dokumentów – kart przebiegu studiów lub dyplomów – które każdorazowo muszą zostać przed ich wydaniem zweryfikowane od strony prawdziwości i rzetelności ujawnionych danych; 2) bez uwzględnienia szczególnej kwestii, jaką jest konieczność przeprowadzenia weryfikacji wydawanych dokumentów (w tym kart przebiegu studiów i dyplomów), co było zgodne z zaleceniami organów ścigania, względami legalności i rzetelności działań podejmowanych przez Uczelnię; 3) bez uwzględnienia szeregu działań naprawczych podjętych przez Uczelnię w ramach jej struktur nakierowanych na legalność i jakość kształcenia; 4) a nadto bez uwzględnienia faktu usprawnienia przez Panią Rektor procesu weryfikacyjnego po odzyskaniu pełni kompetencji w lutym 2025 roku. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca kasacyjnie podniosła, że całokształt szczególnych okoliczności faktycznych i prawnych istniejących po stronie Uczelni, w szczególności bezprecedensowa w historii szkolnictwa wyższego sytuacja związana z ustanowieniem zarządu przymusowego w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego nad Uczelnią będąca konsekwencją czynności podjętych przez organy ścigania, skutkująca koniecznością przeprowadzenia weryfikacji ocen i zaliczeń po stronie studentów przed wydaniem kart przebiegu studiów lub zaświadczeń o przebiegu studiów (czy dopuszczeniem do egzaminów dyplomowych lub wydaniem dyplomów), a także skutkująca niemożnością korzystania przez Rektora Uczelni z pełni swoich ustawowych kompetencji doprowadziła do przekroczenia 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 217 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, niemniej jednak w ocenie strony skarżącej kasacyjnie nie można kwalifikować go jako bezczynności, albowiem Uczelnia dopełniła aktów staranności, by dokument ten skarżącemu (i pozostałym studentom) wydać w najkrótszym możliwym terminie, a opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu – konieczności przeprowadzenia weryfikacji oraz niemożności sprawowania w pełni zarządu i reprezentacji Uczelni przez Rektora (którego późniejsze działania m.in. przyspieszyły proces weryfikacji). Strona skarżąca kasacyjnie wymieniła szereg okoliczności faktycznych i prawnych stojących jej zdaniem za przekroczeniem terminu oraz zwróciła uwagę na działania naprawcze w ramach struktur Uczelni. Wśród nich wskazała m.in. na to, że obecna Rektor Uczelni powołana została w dniu 26 września 2024 r., jednak pełnię swoich kompetencji mogła uzyskać dopiero z dniem uchylenia zarządu przymusowego, albowiem zarządca przymusowy do dnia 12 lutego 2025 r. uzurpował sobie istnienie swoich wyłącznych kompetencji w bardzo szerokim zakresie co do zarządzania i reprezentowania Uczelni, z pominięciem Rektora. Strona skarżąca kasacyjnie wskazała jednak, że jeszcze w okresie przed uchyleniem zarządu przymusowego, a po powołaniu Rektora na stanowisko, zapadły istotne dla funkcjonowania Uczelni decyzje, m.in. wydanie zarządzenia o ogłoszeniu terminu zgłaszania kandydatów do Senatu Uczelni oraz terminie wyborów do Senatu, a po ogłoszeniu wyników wyborów do Senatu, zwołanie pierwszego, a następnie czterech kolejnych posiedzeń Senatu. Z kolei w dniu 18 grudnia 2024 r. w wyniku kontroli prowadzonej przez Ministra Nauki jako uprawnionego organu nadzoru nad Uczelnią, nastąpiło przyznanie, że w zakresie legalności organów uczelnia działała i działa legalnie. Od września 2024 roku Rektor podjęła szereg istotnych decyzji w zakresie powołania kadry oraz w sprawie organizacji struktur akademickich, ze szczególną rolą powołanej Komisji ds. Nadzoru i Uczelnianej Komisji ds. Jakości Kształcenia. Ponadto, strona skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że od dnia 16 grudnia 2024 r. (data przejścia procesu weryfikacji pod Rektora) do dnia dzisiejszego w Uczelni odbyło się ponad 2000 obron, Uczelnia wydała blisko 3800 dyplomów (kolejne – po organizowanych na bieżąco obronach – są w przygotowaniu). Uczelnia wydała również ponad 4000 dokumentów związanych z przebiegiem studiów, a zatem tyle już zaświadczeń i kart przebiegu studiów trafiło do rąk studentów. Strona skarżąca kasacyjnie przywołała również przebieg procedury zatwierdzenia nowego wzoru dyplomu w związku ze zmianą nazwy Uczelni, który został zatwierdzony w dniu 2 grudnia 2024 r. Finalnie blankiet dyplomu Uczelni został zaakceptowany i dopuszczony do obrotu prawnego w dniu 4 lutego 2025 r., o czym Komisja do spraw dokumentów publicznych MSWiA poinformowała Uczelnię, która to niezwłocznie po uzyskaniu akceptacji prawnej blankietu dokumentu dyplomu przystąpiła do ich wydawania. Strona skarżąca kasacyjnie wskazała także, że w Uczelni wydano szereg aktów wewnętrznych, których celem jest zapewnienie legalności i usprawnienie kształcenia w ramach Uczelni i wymieniła ich przykłady. Ponadto wskazała, że mając na względzie wolę zapewnienia kształcenia w pełni zgodnego z przepisami prawa w Uczelni został wdrożony Wewnętrzny System Zapewniania Jakości Kształcenia z pakietem zarządzeń odnoszących się do całego procesu kształcenia prowadzonego w Uczelni. Strona skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że dokonuje aktów najwyższej staranności, by jej działalność miała charakter zgodny z prawem, a jakość kształcenia była na najwyższym poziomie, czego wyrazem jest przeprowadzenie szeregu działań naprawczych. W kwestii wydania wnioskowanych tak przez skarżącego, jak i przez innych studentów kart przebiegu studiów strona skarżąca kasacyjnie wskazała, że po ustanowieniu zarządu przymusowego w Uczelni, mając na uwadze poczynione ustalenia związane z brakiem ocen studentów w systemie informatycznym Uczelni oraz z zaistniałymi nieprawidłowościami w dotychczasowej procedurze dyplomowania, w trosce o interesy studentów, podjęto decyzję o czasowym wstrzymaniu wydawania przez Uczelnię dokumentów i następnie o weryfikacji ocen każdego studenta tak, aby uzyskany przez niego dokument nie był kwestionowany i odzwierciedlał faktyczny, rzeczywisty przebieg kształcenia odbyty przez daną osobę. Strona skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że na konieczność podjętego działania weryfikacyjnego w zakresie wszystkich studentów wskazały organy ścigania m.in. w odpowiedzi udzielonej Rzecznikowi Praw Obywatelskich. Strona skarżąca kasacyjnie wskazała, że efektem podjętych działań naprawczych i usprawnień jest zrealizowanie przez Uczelnię niemal 3000 wniosków o wydanie kart przebiegu studiów lub zaświadczeń o przebiegu studiów. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według art. 182 § 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Badając ważność prowadzonego w sprawie postępowania wskazać należy, że przepisy ustawy z dnia 20 listopada 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r., poz. 1571 ze zm.) określają zasady funkcjonowania systemu szkolnictwa wyższego i nauki w zakresie dotyczącym uczelni publicznych i niepublicznych. W okolicznościach niniejszej sprawy podkreślić należy, że nie można zatem uznać, że stosunek prawny łączący niepubliczną uczelnię ze studentem posiada jedynie charakter cywilnoprawny, a zatem w zasadzie wyłączona jest możliwość administracyjnoprawnego nadzoru nad tego typu placówką. Kwestie prawidłowości wykonania zobowiązań wynikających z umów cywilnoprawnych nie mają wpływu na gwarancje związane z wykonywaniem przez szkoły prywatne zadań publicznych. Z tego względu wskazać należy, że w sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. W skardze kasacyjnej sformułowano wyłącznie jeden zarzut naruszenia przepisów postępowania, na podstawie którego zarzucono Sądowi I instancji naruszenie "art. 37 § pkt 1" w związku z art. 217 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm.) – dalej zwanej: k.p.a. w związku z art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a., "poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie skargi oraz uznanie, iż organ dopuścił się bezczynności: 1) która to ocena nastąpiła bez uwzględnienia szczególnej sytuacji faktycznej i prawnej Uczelni związanej z ustanowieniem zarządu przymusowego, co skutkowało m.in. odebraniem rektorowi przeważającej części uprawnień ustawowych, a także bez uwzględnienia ilości wniosków (liczonych w tysiącach), spływających do Uczelni w przedmiocie wydania dokumentów – kart przebiegu studiów lub dyplomów – które każdorazowo muszą zostać przed ich wydaniem zweryfikowane od strony prawdziwości i rzetelności ujawnionych danych; 2) bez uwzględnienia szczególnej kwestii, jaką jest konieczność przeprowadzenia weryfikacji wydawanych dokumentów (w tym kart przebiegu studiów i dyplomów), co było zgodne z zaleceniami organów ścigania, względami legalności i rzetelności działań podejmowanych przez Uczelnię; 3) bez uwzględnienia szeregu działań naprawczych podjętych przez Uczelnię w ramach jej struktur nakierowanych na legalność i jakość kształcenia; 4) a nadto bez uwzględnienia faktu usprawnienia przez Panią Rektor procesu weryfikacyjnego po odzyskaniu pełni kompetencji w lutym 2025 roku". Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim przechodząc do analizy zarzutu sformułowanego w skardze kasacyjnej, w pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że przepis art. 149 § 1 pkt 1, jak i 3 p.p.s.a., którego naruszenie zarzuca autor skargi kasacyjnej, podobnie zresztą jak art. 145 § 1 pkt 1, art. 146 § 1, art. 147, art. 151, czy też art. 161 § 1 p.p.s.a., ma charakter ogólny (blankietowy) i określa kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepisy nie mogą więc stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 lub 3 p.p.s.a. zobowiązana jest więc bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie ww. przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2015 r., I OSK 1701/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1595/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14, z dnia 24 kwietnia 2015 r., I OSK 1088/14, z dnia 8 kwietnia 2015 r., I OSK 71/15, z dnia 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14). Strona skarżąca kasacyjnie powiązała zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. z "art. 37 § pkt 1" w związku z art. 217 § 3 k.p.a. W pierwszej kolejności należy zatem zwrócić uwagę na to, że autor skargi kasacyjnej w sposób nieprecyzyjny przywołał przepis, którego naruszenie zarzuca Sądowi I instancji, tj. wytykając naruszenie "art. 37 § pkt 1" k.p.a. Warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest natomiast spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący kasacyjnie miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez Sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok NSA z 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z 6 lutego 2014 r., II GSK 1669/12, LEX nr 1450654; wyrok NSA z 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, LEX nr 1295809; wyrok NSA z 23 stycznia 2014 r., II OSK 1977/12, LEX nr 1502246). Przyjmując jednak, że intencją strony skarżącej kasacyjnie było sformułowanie zarzutu naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 37 § 1 pkt 1 i art. 217 § 3 k.p.a., podkreślenia wymaga przede wszystkim to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie stosował przepisów k.p.a., lecz jedynie oceniał prawidłowość ich zastosowania przez Rektora Uczelni, co oznacza, że nie mógłby ich naruszyć podczas orzekania, co już świadczy o wadliwej konstrukcji omawianego zarzutu i tym samym o jego nieskuteczności. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że niezrozumiała jest próba wytknięcia przez stronę skarżącą kasacyjnie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie nieuwzględnienia przy ocenie pozostawania przez Rektora Uczelni w bezczynności wskazywanych przez nią okoliczności faktycznych dotyczących jej szczególnej sytuacji w związku z ustanowieniem zarządu przymusowego, konieczności przeprowadzenia weryfikacji wydawanych dokumentów, szeregu podjętych przez nią działań naprawczych, a także usprawnienia przez Panią Rektor procesu weryfikacyjnego, na podstawie zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 217 § 3 k.p.a. Art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. dotyczy prawa strony do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność). Zgodnie zaś z art. 217 § 3 k.p.a. zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. Strona skarżąca kasacyjnie nie kwestionuje zaś na podstawie omawianego zarzutu konieczności wniesienia ponaglenia w niniejszej sprawie, czy też oceny dokonanej przez Sąd I instancji sprawy w tym zakresie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie nie jest także fakt niedochowania przez Rektora Uczelni terminu wskazanego w art. 217 § 3 k.p.a. Zarzut nieuwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazywanych przez Rektora Uczelni okoliczności towarzyszących prowadzeniu w niej działań naprawczych nie mógł zatem być skutecznie podnoszony jako zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w związku z art. 37 § 1 pkt 1 i art. 217 § 3 k.p.a. W związku z treścią omawianego zarzutu dodać także należy, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając niniejszą sprawę uwzględnił wskazywane przez nią okoliczności faktyczne, co znajduje odzwierciedlenie w uznaniu przez Sąd I instancji braku rażącego charakteru stwierdzonej w sprawie bezczynności. Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wskazał wprost, że rozpoznając niniejszą sprawę uwzględnił argumenty Uczelni dotyczące samego aresztowania Rektora C. w W., a także konsekwencji powyższego, w tym także konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie prawidłowości danych ujawnionych w prowadzonych na Uczelni rejestrach dotyczących osiągnięć studentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał wprost, że powyższe okoliczności niewątpliwie miały wpływ na terminowe realizowanie wniosków studentów o wydanie karty przebiegu studiów, a to z uwagi na to, że przed wystawieniem żądanego dokumentu konieczne było uprzednie weryfikowanie przebiegu ich studiów i efektów uczenia. Nie można zatem zgodzić się ze stroną skarżącą kasacyjnie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pominął problemy organizacyjne wskazywane przez Rektora Uczelni w toku postępowania sądowego. Słusznie jednak Sąd I instancji stwierdził, że nie mogą one usprawiedliwić bezczynności Uczelni w przedmiocie wydania skarżącemu karty przebiegu studiów. Na marginesie jedynie dodać należy, choć nie jest to przedmiotem omawianego zarzutu, że zgodnie z art. 77 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce to uczelnia wydaje absolwentowi, w terminie 30 dni od dnia ukończenia studiów, dyplom ukończenia studiów wraz z suplementem do dyplomu. Nie jest jednak uchybieniem na gruncie niniejszej sprawy fakt, że przedmiotem oceny Sąd I instancji uczynił działania (a także ich brak) Rektora Uczelni w kontekście pozostawania w bezczynności w przedmiocie wydania żądanego przez skarżącego dokumentu. Jak wynika bowiem z § 17 ust. 1 i ust. 2 statutu Uczelni do zadań Rektora należą wszystkie sprawy dotyczące Uczelni, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych przez ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce lub Statut do kompetencji innych organów Uczelni. Wśród zadań Rektora wymieniono natomiast w szczególności reprezentowanie Uczelni. Skoro podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut okazał się nieskuteczny, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 15 stycznia 2026
- Symbol z opisem
- 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów 658
- Hasła tematyczne
- Szkolnictwo wyższe
- Skarżony organ
- Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
- Sędziowie
- Mariusz Kotulski Sławomir Wojciechowski Wojciech Jakimowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 149 § 1 pkt 1 i 3 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
art. 37 § 1 pkt 1, art. 217 § 3 · Dz.U. 2025 poz. 1691
- Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
art. 77 ust. 2 · Dz.U. 2024 poz. 1571
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III OSK 168/26 · 15 maja 2026
Wyrok NSA z 15 maja 2026 r., III OSK 168/26 – sprawy kandydatów na studia i studentów
Sygnatura: III OSK 2517/25 · 15 maja 2026
Wyrok NSA z 15 maja 2026 r., III OSK 2517/25 – sprawy kandydatów na studia i studentów
Sygnatura: III OSK 162/26 · 15 maja 2026
Wyrok NSA z 15 maja 2026 r., III OSK 162/26 – sprawy kandydatów na studia i studentów
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny