III FZ 627/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Wr 615/20 w przedmiocie przywrócenia terminu do usunięcia braku skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 9 lipca 2020 r., nr SKO 4011/341/2020 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r. p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 17 stycznia 2022 r., I SA/Wr 615/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił A. P. przywrócenia terminu do usunięcia braku skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 9 lipca 2020 r., nr SKO 4011/341/2020 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r. Sąd stwierdził, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na jego treść, a to art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") w wyniku błędnego uznania, że strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym z własnej winy, co dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W świetle tych przepisów, konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu stanowi brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując zdrowiem lub życiem własnym bądź innych osób, lub nie narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (zob. H. Knysiak-Sudyka, Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz i orzecznictwo, LEX/el. 2018, komentarz do art. 87 p.p.s.a.). Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona przedstawi przekonującą argumentację, która uprawdopodobnia brak winy w uchybieniu terminu, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Trzeba też dodać, że winą za uchybienie terminu może być także obarczona osoba trzecia, której strona postępowania sądowoadministracyjnego powierza dokonanie określonej czynności procesowej. W przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, warunkiem przywrócenia terminu jest brak jego winy, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Należy przy tym podkreślić, że na profesjonalnym pełnomocniku jakim jest adwokat ciąży szczególny obowiązek dbałości o terminowość i prawidłowość dokonywanych czynności procesowych. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu należy w związku z tym brać pod rozwagę także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Tylko właściwa organizacja pracy pełnomocnika może być bowiem traktowana jako dochowanie staranności warunkującej brak winy w uchybieniu terminu. Mając na względzie wymienione uwarunkowania Naczelny Sąd Administracyjny aprobuje stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła wymagana prawem przesłanka przywrócenia terminu w postaci uprawdopodobnienia braku winy w jego uchybieniu. W szczególności słusznie uznał sąd pierwszej instancji, że niewystarczające jest twierdzenie, że pełnomocnik skarżącej w ostatnim dniu przed urlopem, omyłkowo nie dostrzegł pierwszej części wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej odnoszącego się do złożenia stosownego wniosku lub oświadczenia. Sąd należycie zakwalifikował tę okoliczność w kategorii braku dbałości w wystarczający sposób o sprawy swojej mocodawczyni. Nadchodzący urlop, a nawet przebywanie na zaplanowanym urlopie nie zwalniało pełnomocnika skarżącej z obowiązku dołożenia szczególnej staranności i zorganizowania pracy, tak aby jego przygotowania do niego i jego nieobecność nie naraziła zastępowanej przez niego strony na poniesienie szkody. Podwyższona staranność profesjonalnego pełnomocnika w zakresie obsługi prawnej oznacza, że przyczyną uchybienia terminu nie może być zwykły błąd czy niedopatrzenie. Jak już wskazano powyżej, w sytuacji, gdy stronę postępowania sądowoadministracyjnego reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, skutki prawne jego działań i zaniechań obciążają reprezentowaną przez niego stronę, co potwierdza ugruntowane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dlatego też ewentualne błędy i zaniechania po stronie pełnomocnika skarżącej obciążają samą skarżącą, to jest wpływają na jej sytuację procesową. Nie mogą też w żadnym razie być argumentem przemawiającym za odstąpieniem w takim przypadku od zasad odpowiedzialności za należytą staranność w dokonywaniu czynności procesowych. Tym samym, chybiony jest argument odnoszący się do nieponoszenia przez skarżącą negatywnych konsekwencji ewentualnych błędów jej pełnomocnika (zarówno działania jak i zaniechania). Za oczywiście bezzasadne należy też uznać odwołanie się do rzekomo mało czytelnej redakcji wezwania. Tym bardziej, że pełnomocnik profesjonalny (w niniejszej sprawie adwokat) posiada stosowne przygotowanie i znajomość procedur zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Podsumowując, w realiach niniejszej sprawy nie została uprawdopodobniona przesłanka braku winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Stwierdzając wobec powyższego, że zażalenie skarżącej nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił je na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.