III FZ 558/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 września 2025 r., sygn. akt I SA/Łd 734/24, w przedmiocie wyłączenia sędziów w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 17 września 2024 r., nr 1001-IEW-1.4123.5.2024.19.RD w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z 16 września 2025 r., I SA/Łd 734/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie ze skargi M. C. (dalej jako: "Skarżący") oddalił wniosek Skarżącego o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Ewy Kasprzak, Ewy Cisowskiej-Sakrajdy oraz Pawła Janickiego od orzekania w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 734/24 ze skargi strony na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 17 września 2024 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Z uzasadnienia powyższego orzeczenia wynika, iż we wniosku o wyłączenie sędziów Skarżący podniósł, że wymienieni sędziowie orzekali w innych sprawach zainicjowanych przez niego, których stan faktyczny był identyczny z tym, który podlegać będzie ocenie w niniejszej sprawie. W wydanych uprzednio orzeczeniach sędziowie zaaprobowali pogląd odnoszący się do zagadnień tożsamych z tymi, które będą rozstrzygane w aktualnie toczącej się sprawie. W konsekwencji - zdaniem wnioskodawcy - istnieje obiektywne ryzyko, że ukształtowany już pogląd sędziów, których dotyczy wniosek może wpłynąć na treść rozstrzygnięcia, co podważa gwarancję bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd I instancji wskazał, w oparciu o orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż jeżeli sędzia reprezentuje pogląd prawny - w ocenie Skarżącego, dla niego niekorzystny - oraz wydaje odmienne od jego oczekiwań rozstrzygnięcia, nie stanowi to podstawy wyłączenia sędziego. Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Ponadto Sąd wyjaśnił, iż kwestionowaniu określonych poglądów prawnych wyrażonych przez dany skład sądu administracyjnego, sprawujący kontrolę działalności administracji publicznej, służy kontrola instancyjna, a nie instytucja wyłączenia sędziego. Na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący pismem z 1 października 2025 r. złożył zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 19 i art. 20 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów mimo istnienia obiektywnych podstaw do jego uwzględnienia. Tym samym pismem wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy sędziów: Ewy Kasprzak, Ewy Cisowskiej-Sakrajdy oraz Pawła Janickiego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 p.p.s.a.). W pierwszym z wymienionych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wskazane, a zatem tworzą katalog zamknięty. Nie ma zatem możliwości zastosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Uznanie zasadności wniosku w przedmiocie wyłączenia sędziego zależy od okoliczności faktycznych, które w każdym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Przy czym, zgodnie z art. 20 p.p.s.a., to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Ponadto, postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do art. 22 § 2 p.p.s.a., jest poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w całości stanowisko i argumentację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi co do braku podstaw uzasadniających wyłączenie od orzekania w sprawie sędziów objętych wnioskiem, tak z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.), jak i w oparciu o wniosek Skarżącego (art. 19 p.p.s.a.). Przedstawione przez Skarżącego we wniosku okoliczności i zarzuty dotyczące merytorycznego rozstrzygnięcia mogą ewentualnie uzasadniać wniesienie środka odwoławczego od merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie złożonej skargi a nie wniosku o wyłączenie sędziego. Dodatkowo należy zauważyć, że sędziowie, których dotyczył wniosek o wyłączenie od orzekania złożyli do akt sprawy oświadczenie, z którego wynika, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności w rozumieniu art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że Skarżący nie wykazał istnienia żadnej okoliczności, która mogłaby rodzić wątpliwość co do bezstronności wymienionych sędziów, a ponadto wniosku takiego nie można wywieść na podstawie analizy akt sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł w toku kontroli instancyjnej podstaw do podważenia stanowiska sądu pierwszej instancji zawartego w zaskarżonym postanowieniu. Z przytoczonych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.