III FZ 519/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 14 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2026 r. sygn. akt III SA/Wa 1828/25 w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego w sprawie z zażalenia G. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2026 r. sygn. akt III SA/Wa 1828/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 18 czerwca 2025 r. nr 1401-IEW4.4123.7.2025.11.AK w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 13 lipca 2026 r., sygn. akt III SA/Wa 1828/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 195 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w punkcie pierwszym umorzył postępowanie zażaleniowe w sprawie z zażalenia G. N. (dalej: Strona) na postanowienie z 16 stycznia 2026 r., sygn. akt III SA/Wa 1828/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w punkcie drugim zwrócił Stronie uiszczoną kwotę tytułem wpisu sądowego od zażalenia. Ze stanu sprawy wynikało, że w skardze do Sądu pierwszej instancji Strona wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, następnie postanowieniem z 16 stycznia 2026 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, z kolei wyrokiem z 20 maja 2026 r. oddalił skargę Strony. Sąd pierwszej instancji stwierdził m.in., że z akt sprawy nie wynika aby Strona złożyła wniosek o uzasadnienie wyroku czy skargę kasacyjną, postępowanie sądowoadministracyjne zakończyło się zatem prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie, co skutkuje tym, że bezprzedmiotowe jest rozpoznawanie zażalenia na postanowienie odmawiające zastosowania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji/postanowienia. Nie zgadzając się z powyższym, Strona złożyła zażalenie, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1. błąd w ustaleniach faktycznych polegających na nieuznaniu konieczności rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie wstrzymania zaskarżonego postanowienia w sytuacji, kiedy z okoliczności sprawy wynika bezspornie, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia może narazić na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącego i brak ochrony swojego majątku i narażenia na niedostatek, a nadto, 2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez ich niezastosowanie w trakcie procedowania z uwzględnieniem konieczności stania przez organy administracji publicznej na straży praworządności, z urzędu zwłaszcza, że wbrew treści przepisu ww. WSA nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli co w konsekwencji doprowadziło do wydania orzeczenia w sprawie w oparciu o wątpliwe dowody i stan faktyczny, 3. art. 8 k.p.a. przez jego niezastosowanie i wydanie postanowienia przez WSA z naruszeniem obowiązku prowadzenia postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, 4. błędne ustalenia faktyczne przez uznanie, jakoby interes skarżącego nie został zagrożony przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji, kiedy w istocie brak zabezpieczenia narazi skarżącego na niebezpieczeństwo niedostatku w razie nierozpoznania zażalenia, Mając powyższe na uwadze, Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie zaś z art. 193 p.p.s.a., jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. W świetle art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednak zgodnie z art. 61 § 6 pkt 2 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu traci moc z dniem uprawomocnienia się orzeczenia o oddaleniu skargi. W niniejszej sprawie, przed rozpoznaniem zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji z 16 stycznia 2026 r., Sąd ten wyrokiem z 20 maja 2026 r. oddalił skargę. Postanowieniem z 26 czerwca 2026 r. Starszy referendarz sądowy WSA stwierdził, że orzeczenie z 20 maja 2026 r. jest prawomocne od dnia 20 czerwca 2026 r., a następnie wydano zaskarżone postanowienie. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji ocenił, że w tej sytuacji, w związku z uprawomocnieniem się wyroku oddalającego skargę, nie zachodzą już podstawy do podejmowania rozstrzygnięcia dotyczącego przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W przypadku uprawomocnienia się wyroku oddalającego skargę ochrona tymczasowa traci rację bytu wynikającą z tego, że trwa ona tak długo, jak długo nie rozstrzygnięto prawomocnie o tym, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Skoro w niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zakończyło się prawomocnym wyrokiem, skutkuje to tym, że bezprzedmiotowe jest rozpoznawanie zażalenia na postanowienie odmawiające zastosowania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (por. postanowienie NSA z 26 maja 2025 r., II OZ 368/25). W konsekwencji podniesione w zażaleniu zarzuty dotyczące istnienia przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wobec prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego brak było bowiem podstaw do dalszego rozpoznawania kwestii udzielenia ochrony tymczasowej. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zatem uznał postępowanie zażaleniowe za bezprzedmiotowe i zasadnie je umorzył. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.