III FZ 46/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Woźniak po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 października 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 370/25 w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 marca 2025 r., nr 2201-IEW.4263.49.2024 w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 10 października 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 370/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 195 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), umorzył postępowanie zażaleniowe w sprawie z zażalenia A. S. (dalej: "strona", "skarżąca") na postanowienie WSA w Gdańsku z 24 czerwca 2025 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi strony na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 7 marca 2025 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych. Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie w dniu 2 września 2025 r. zapadł wyrok oddalający skargę Strony. Orzeczenie to stało się prawomocne od dnia 3 października 2025 r. Zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego wskutek uprawomocnienia się wyroku oddalającego skargę powoduje natomiast, że Skarżącej nie przysługuje już uprawnienie do ochrony tymczasowej. W konsekwencji Sąd uznał, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie wywołane zażaleniem Skarżącej na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż nawet w sytuacji uwzględnienia przez NSA takiego zażalenia sąd pierwszej instancji nie miałby podstawy do wstrzymania wykonania decyzji, która jest już wykonalna (pod warunkiem posiadania waloru wykonalności), ponieważ prawomocnie zakończyło się postępowanie sądowe. Skarżąca wystąpiła z zażaleniem na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 195 § 3 p.p.s.a., jeżeli postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe przed przedstawieniem zażalenia wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym umarza to postępowanie. Postępowanie zażaleniowe służy rozpoznaniu środka odwoławczego wniesionego przez stronę, celem przeprowadzenia kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia dokonanego przez Sąd I instancji. Zatem bezprzedmiotowość, o jakiej mowa w art. 195 § 3 p.p.s.a., oznacza brak podstaw do dalszego prowadzenia tego postępowania. Sytuacja taka zaistniała w rozpoznawanej sprawie w związku z prawomocnym zakończeniem sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 2 września 2025 r. oddalającym skargę. Z kolei art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Istotą ochrony tymczasowej udzielanej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest zabezpieczenie interesów strony skarżącej przez wstrzymanie wykonalności aktu administracyjnego do czasu zakończenia postępowania przed sądem. Zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego przed sądem pierwszej instancji wskutek wydania wyroku lub postanowienia powoduje, że sąd ten nie ma już uprawnienia do udzielenia ochrony tymczasowej, a w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej kompetencja w tym zakresie przechodzi na Naczelny Sąd Administracyjny, co jednak wymaga złożenia przez stronę odrębnego wniosku (por. np. postanowienia NSA z: 3 października 2018 r. sygn. akt II GZ 325/18; 26 listopada 2021 r. sygn. akt II GZ 414/21). Oznacza to, że po wydaniu przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, bezprzedmiotowe jest rozpoznawanie przez ten sąd wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. W konsekwencji bezprzedmiotowe jest także rozpoznawanie zażalenia na postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu lub czynności, a postępowanie wszczęte zażaleniem podlega umorzeniu (por. postanowienia NSA z: 18 lipca 2018 r. sygn. akt II OZ 770/18; 13 listopada 2019 r. sygn. akt II GZ 261/19; 30 stycznia 2024 r. sygn. akt II GZ 499/23; 12 lutego 2026 r. sygn. akt III FZ 27/26). W przypadku bowiem zasadności takiego zażalenia sąd pierwszej instancji nie miałby podstawy do ponownego rozpatrzenia wniosku strony skarżącej. Zasadnie zatem Sąd I instancji umorzył postępowanie wywołane złożonym zażaleniem. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.