III FZ 213/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. M. w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Ol 463/22 w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi W. M. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 20 lipca 2022 r. nr SKO 63.82.2022 w przedmiocie określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi nieselektywnie za miesiąc kwiecień 2022 r. postanawia oddalić zażalenie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne"

1. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2023 r., I SA/Ol 463/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił wniosek W. M. w G. (dalej "strona", "skarżąca") o wyłączenie sędziego A. B. w sprawie dotyczącej skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 lipca 2022 r. w przedmiocie określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi nieselektywnie za miesiąc kwiecień 2022 r. Jako podstawę orzeczenia wskazano art. 18, art. 19 oraz art. 22 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej "p.p.s.a."). 2. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że na rozprawie w dniu 25 stycznia 2023 r. strona złożyła wniosek o wyłączenie sędziego A. B. od orzekania w niniejszej sprawie. W pisemnym uzupełnieniu tego wniosku strona wskazała, że podstawą jej wniosku jest art. 19 p.p.s.a. Argumentowała, że powodem wniosku jest procedowanie w sprawach toczących się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym pod sygnaturami I SA/Ol 526/22 i I SA/Ol 463/22 i nie połączenie ich do wspólnego rozpoznania. We wniosku poniesiono również, że w sprawie I SA/Ol 526/22 zapadł w dniu 11 stycznia 2023 r. wyrok oddalający skargę strony, a to wywołuje wątpliwości co do bezstronności sędziego przy orzekaniu w kolejnej sprawie. Oceniając argumentacje strony, sąd pierwszej instancji wskazał, że z akt sprawy nie wynika, aby w stosunku do sędziego zachodziły jakiekolwiek przyczyny wyłączenia sędziego wymienione w art. 18 i art. 19 p.p.s.a.. Powoływana natomiast przez stronę skarżącą okoliczność niepołączenia do wspólnego rozpoznania dwóch spraw i oddalenia skargi w sprawie I SA/Ol 526/22, wskazuje zdaniem sądu jedynie na negatywną ocenę przez stronę zapadłego rozstrzygnięcia w sprawie I SA/Ol 526/22. Okoliczność ta nie może być jednak skuteczną podstawą wyłączenia sędziego. Uzasadnioną podstawą wniosku o wyłączenie sędziego nie jest bowiem subiektywne przekonanie strony, że sędzia wydał orzeczenie niezgodne z oczekiwaniami strony. 3. W dniu 14 marca 2023 r. skarżąca wniosła zażalenie, w którym wskazała, że kwestionuje zaskarżone postanowienie, bowiem zostało ono wydane przez dwóch sędziów, którzy otrzymali nominacje sędziowskie z rekomendacji neo-KRS, podobnie jak sędzia, którego wyłączenia domaga się strona, co nie pozwala na przyjęcie domniemania prawidłowości sprawowania niezależnego wymiaru sprawiedliwości. Następnie strona opisała kwestie problemów z pozyskaniem dodatkowych środków dowodowych na poparcie złożonej skargi i wskazała na to, że jej sprzeciw budzi odmowa połączenia spraw i włączenia do jednego postępowania wszystkich użytkowników danego zbiorowego punktu gromadzenia odpadów. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo sąd pierwszej instancji uznał, że wskazywane przez skarżącą okoliczności nie stanowią określonych w art. 19 p.p.s.a. przesłanek wyłączenia sędziego od orzekania w tej sprawie. Przesłankami wyłączenia sędziego nie mogą być bowiem okoliczności, że sędzia nie połączył do wspólnego rozpoznania dwóch prowadzonych równolegle spraw skarżącej oraz, że w jednej z nich już oddalił skargę strony. Wykonywanie przez sędziów funkcji orzeczniczych – które z mocy regulacji konstytucyjnych (art. 184 Konstytucji RP) i ustawowych (art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) w przypadku sędziów sądów administracyjnych polega na kontroli zgodności z prawem działalności administracji – zawsze wiąże się z określoną oceną prawną tychże działań organów administracji publicznej, a więc wyrażeniem konkretnego poglądu prawnego w danej sprawie. Przyjęcie, że sędzia podlega wyłączeniu od rozpoznania sprawy tylko dlatego, że dokonał oceny prawnej w innych sprawach – nawet między tymi samymi stronami postępowania – byłoby naruszeniem zasady niezawisłości sędziowskiej i prowadziłoby do paraliżu sądownictwa, gdyż z istoty sądowego rozstrzygania spraw wynika, że przynajmniej dla jednej ze stron postępowania określone orzeczenie sądowe lub wyrażony w nim pogląd jest niekorzystne, co – w razie przyjęcia poglądów prezentowanych w przedmiotowym wniosku o wyłączenie sędziego – uprawniałoby tę niezadowoloną z rozstrzygnięcia stronę do żądania wyłączenia sędziego, który ją podjął od rozpoznania każdej kolejnej sprawy, w której występowałby ten sam lub zbliżony problem prawny (por. postanowienie NSA z 16 listopada 2015 r., II GZ 339/10; wyrok NSA z 11 sierpnia 2022 r., I GSK 2754/18; publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Niezadowolenie więc skarżącej ze sposobu prowadzenia sprawy oraz wyniku sprawy prowadzonej równolegle przez tego sędziego nie stanowi wystarczającej podstawy do jego wyłączenia. Konieczne jest wskazanie realnych, obiektywnych i poważnych powodów żądania, których w niniejszej sprawie brak. Mając na uwadze treść złożonego w sprawie zażalenia, należy również wskazać, że w dniu 3 kwietnia 2023 r. w sprawie I FPS 3/22 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął następującej treści uchwałę: "Zakres przedmiotowy normy art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu, o których mowa w art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492, dalej: "p.u.s.a.")". Oznacza to w niniejszej sprawie, w której wnioskodawca wniosek o wyłączenie sędziego oparł na podstawie art. 19 p.p.s.a., kwestie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu, nie mogą być przedmiotem badania w tym trybie. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.