III FSK 17/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Mirella Łent, , po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. Oddział Regionalny w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 14 września 2022 r., sygn. akt I SA/Op 167/22 w sprawie ze skargi A. Oddział Regionalny w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 lutego 2022 r., nr SKO.40.3607.2021.po w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z 14 września 2022 r., sygn. akt I SA/Op 167/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu (dalej: "WSA"), oddalił skargę A.w W. (dalej: "Skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej: "SKO") z 28 lutego 2022 r. w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Skarżąca zrzekając się przeprowadzenia rozprawy zaskarżyła go w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: - przepisów prawa materialnego poprzez ich niezastosowanie, tj. art. 2 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 2a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. 2021 r., poz. 888; dalej jako: "u.c.p.g."), skutkujące obciążeniem Skarżącej opłatą podwyższoną za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w K.przy ul. [...], w sytuacji gdy określenie tej opłaty winno nastąpić wobec zarządcy tej nieruchomości, a to B. (dalej: "B."), na którym - w konsekwencji - spoczywa ewentualny obowiązek jej uiszczenia, albowiem, po myśli powołanych przepisów, ilekroć w u.c.p.g. jest mowa o właścicielach nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością, zaś - stosownie do art. 2 ust. 2a u.c.p.g. - jeżeli obowiązki wskazane w ustawie mogą jednocześnie dotyczyć kilku podmiotów spośród wskazanych powyżej, obowiązany do ich wykonania jest tylko podmiot lub podmioty faktycznie władające nieruchomością, stąd też potencjalna odpowiedzialność za niewykonanie obowiązku selektywnej zbiórki odpadów w nieruchomości położonej przy ul. [...] w K., spoczywa nie na Skarżącej, ale na B., jako zarządcy tej nieruchomości (autor skargi kasacyjnej wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 107/21), w którym to poglądzie umacnia lektura § 3 pkt 1 umowy Nr [...] o zarządzanie nieruchomościami stanowiącymi zasób A.z dnia 13 grudnia 2018 r., na mocy którego wymieniona spółka przejęła na siebie obowiązek zarządzania nieruchomościami, stanowiącymi zasób A., do których z kolei zalicza się - ujęta pod poz. 16 w Załącznika nr 1 - nieruchomość położona przy ul. [...] w K.; - naruszenie przepisów prawa materialnego a nadto przepisów postępowania, tj. odpowiednio art. 6ka ust. 1 i 2 i art. 6o § 1 u.c.p.g. oraz art. 6q u.c.p.g. w zw. z art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.; dalej jako: "o.p"), art. 187 o.p., art. 191 o.p., poprzez zupełnie dowolne uznanie, że niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, które nastąpiło w dniach: 13 lipca 2021 r. i polegało na umieszczeniu w pojemniku na metale i tworzywa sztuczne odpadów stanowiących odpady zmieszane, 27 lipca 2021 r. i polegało na umieszczeniu w pojemniku na metale i tworzywa sztuczne odpadów stanowiących odpady zmieszane oraz 4 sierpnia 2021 r. i polegało na umieszczeniu w pojemniku na bioodpady odpadów stanowiących odpady z tworzyw sztucznych (folie i plastik) skutkuje koniecznością podwyższenia opłaty za wywóz nieczystości oraz określeniem jej wysokości według stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w sytuacji gdy ww. sytuacje uznać należy za incydentalne, a przez to nieprowadzące do wymierzenia podwyższonej opłaty, co przesądza, że jeżeli w niniejszej sprawie organ tylko w dniach 13 i 27 lipca 2021 r. oraz 4 sierpnia 2021 r. miał stwierdzić nieselektywną zbiórkę odpadów, to uchybienie obowiązkowi selektywnej zbiórki odpadów miało charakter incydentalny i nie może skutkować nałożeniem podwyższonej opłaty; - naruszenie przepisów postępowania poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu odwoławczego wydanej z naruszeniem art. 121 § 1 i 2 o.p., art. 122 o.p., art. 123 § 1 o.p., art. 187 § 1-3 o.p., art. 191 o.p., a więc przy błędnej ocenie materiału dowodowego i określeniu wobec Skarżącej podwyższonej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w sytuacji, gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego w aktach sprawy wynika, że ewentualne określenie tej opłaty winno nastąpić wobec zarządcy tej nieruchomości, a to B. SKO nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 95 z późn. zm.). Strony zostały powiadomione o skierowaniu skargi kasacyjnej do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym z jednoczesnym pouczeniem o możliwości uzupełnienia argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej albo żądania jej oddalenia. Przed przystąpieniem do rozpoznania poszczególnych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, konieczne jest przypomnienie, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania sądowego, której przesłanki wymienione zostały w § 2 tego artykułu. Przesłanki te w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły. Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów prawa materialnego, poprzez ich niezastosowanie, tj. art. 2 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 2a u.c.p.g., skutkujące obciążeniem Skarżącej opłatą podwyższoną za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]. Jak słusznie zauważa WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, analiza treści umowy, na którą powołuje się Skarżącą, nie czyni z B., podmiotu zobowiązanego na gruncie u.c.p.g. Z nazewnictwa przyjętego w samej umowie wynika, iż umowa ta dotyczy zarządzania nieruchomościami stanowiącymi zasób A., zaś z § 1 pkt 2 umowy, wynika, że ilekroć w umowie jest mowa o zarządzaniu lub zarządzaniu nieruchomością rozumie się przez to działalność prowadzoną na zasadach określonych w Dziale V ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o własności lokali, ustawy Prawo budowlane, ustawy Kodeks cywilny w zakresie wynikającym z postanowień omawianej umowy. Szczegółowa analiza zapisów umowy prowadzi do wniosku, iż na podstawie przedmiotowej umowy przekazano B. kwestie związane z zarządzaniem nieruchomością rozumiane jako profesjonalne administrowanie nieruchomością. Umowa ta nie ustanawia natomiast zarządu nad nieruchomością w rozumieniu ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami, ustawy o własności lokali, ani też w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, czy też Kodeksu cywilnego. Pojęcia zarządcy i zarządzającego nieruchomością (administratora) często są ze sobą mylone, niemniej jednak ich odpowiedzialność i obowiązki są różne. Z treści umowy zawartej przez Skarżącą wynika natomiast w sposób nie budzący wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że dotyczy ona zarządzania nieruchomością, nie zaś zarządu sporną nieruchomością. Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów prawa materialnego, a ponadto przepisów postępowania, tj. odpowiednio art. 6ka ust. 1 i 2 i art. 6o § 1 u.c.p.g. oraz art. 6q u.c.p.g. w zw. z art. 122 o.p, art. 187 o.p., art. 191 o.p., poprzez zupełnie dowolne uznanie, że niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. W przepisie art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zawarto przesłanki warunkujące wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej. Pierwszą z przesłanek uzasadniających wydanie ww. decyzji jest niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Na podstawie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentacji fotograficznej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego właściwie przyjął WSA, że powyższa przesłanka została spełniona. Dalsza kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia prowadzi zaś do wniosku, iż organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy. Prawidłowo ocenił WSA, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie dawał podstawy do przyjęcia, że na spornej nieruchomości w omawianym okresie naruszono obowiązki wynikające z selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że podmiot wykonujący usługi odbioru odpadów komunalnych ze wskazanej nieruchomości, stanowiącej własność Skarżącej trzykrotnie w okresie dwóch miesięcy, tj. 13 i 27 lipca 2021 r. oraz 4 sierpnia 2021 r. stwierdził i udokumentował nieselektywne zbieranie odpadów na przedmiotowej nieruchomości. Nieprawidłowości dotyczyły stwierdzenia w dniach 13 i 27 lipca 2021 r. naruszenia polegającego na umieszczeniu w pojemnikach przeznaczonych na metale i tworzywa sztuczne odpadów stanowiących zmieszane odpady komunalne oraz umieszczenia 13 sierpnia 2021 r. w pojemniku na bioodpady, odpadów stanowiących odpady z tworzyw sztucznych. O opisanych wyżej nieprawidłowościach, powiadomiono właściciela nieruchomości umieszczając naklejkę na pojemnikach. Zasadnie zatem przyjęto, że brak było podstaw do uznania, że ujawnione naruszenie miało charakter jednostkowy. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu odwoławczego wydanej z naruszeniem art. 121 § 1 i 2 o.p., art. 122 o.p., art. 123 § 1 o.p., art. 187 § 1-3 o.p., art. 191 o.p. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdza uchybień w zakresie przepisów prawa zawartych w powołanych powyżej jednostkach redakcyjnych. W świetle powyższego uznać należy, że podniesione przez Skarżącą podstawy kasacyjne, zarówno w odniesieniu do zarzucanych naruszeń prawa procesowego oraz materialnego okazały się nietrafne, w konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Mirella Łent Sławomir Presnarowicz (spr.) Jacek Brolik