III FZ 165/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Woźniak, po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 2478/22 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2022 r., nr 1401-IEE1.711.1.172.2022.10.AC w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 11 stycznia 2024 r., III SA/Wa 2478/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M.K. (dalej: "Skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 19 sierpnia 2022 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia wierzytelności spod egzekucji. Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 kwietnia 2023 r. skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału III z 8 listopada 2022 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Skarżący został pouczony, że nieuiszczenie wpisu sądowego w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania spowoduje odrzucenie skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu 26 kwietnia 2023 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący zainicjował drugie w sprawie postępowanie o przyznanie prawa pomocy zakończone odmownie postanowieniem z 8 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SPP/Wa 194/23. Pismem z 20 września 2023 r., skarżący zainicjował trzecie w sprawie postępowanie w zakresie prawa pomocy. Postępowanie zakończyło się odmową zmiany poprzednich postanowień w tym zakresie postanowieniem z 11 grudnia 2023 r., sygn. akt III SPP/Wa 331/23. Wpis nie został uiszczony, w konsekwencji czego Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący nie zgodził się z rozstrzygnięciem, wskazując na swoją trudną sytuację materialną oraz brak środków na pokrycie opłat sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (w tym przypadku wpis). W razie nieopłacenia skargi wzywa się wnoszącego, aby uiścił należny wpis, a niewykonanie tego wezwania w terminie skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a zgodnie z którym, skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątki od takiego obowiązku określają przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 i następne p.p.s.a.). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału III Sądu pierwszej instancji z 3 kwietnia 2023 r. skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału III z 8 listopada 2022 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł., pod rygorem odrzucenia skargi. Zważając na to, że skarżący nie został zwolniony z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi – postanowieniami z 8 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SPP/Wa 194/23 oraz z 11 grudnia 2023 r., sygn. akt III SPP/Wa 331/23 utrzymano w mocy postanowienia odmawiające przyznanie prawa pomocy – miał on obowiązek ten wpis uiścić. Należy zauważyć, że jakkolwiek strona ma prawo do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na każdym etapie postępowania, a obowiązkiem sądu administracyjnego jest jego rozpoznanie – należy pamiętać, że jeżeli w obrocie prawnym pozostaje prawomocne rozstrzygnięcie sądu w tym przedmiocie, ma ono charakter wiążący dla strony i sądu, który je wydał (art. 170 p.p.s.a.). Oznacza to, że złożenie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może mieć wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wniosek ten nie uchyla bowiem skutków wynikających z prawomocnego orzeczenia sądu. Dopiero wydanie kolejnego prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy o innej treści skutkuje utratą mocy wcześniejszego postanowienia. Skutkiem niewykonania w terminie lub nieprawidłowego wykonania wezwania do uiszczenia wpisu skutkuje odrzuceniem skargi. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że prawidłowo Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.