III FSK 712/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Wojciech Stachurski (sprawozdawca), Sędzia NSA Paweł Borszowski, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 606/24 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 11 kwietnia 2024 r., nr SKO-4105.511.2023 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną

1. Wyrok sądu pierwszej instancji. Wyrokiem z 16 stycznia 2025 r., I SA/Gl 606/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę R. K. (dalej: "Skarżący"), na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z 11 kwietnia 2024 r., nr SKO.4105.511.2023, w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Z uzasadnienia wyroku wynika, że zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Centrum Usług Komunalnych w Częstochowie z 14 czerwca 2023 r., w sprawie określenia Skarżącemu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za dwie osoby zamieszkujące na nieruchomości. Organy uznały, że Skarżącemu nie przysługuje zwolnienie z opłaty przysługujące rodzinie wielodzietnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zaakceptował stanowisko organów. Sąd stwierdził, że w świetle § 6 uchwały Rady Miasta Częstochowy nr 735.LIII.2021 z 16 grudnia 2021 r., warunkiem skorzystania przez Skarżącego i jego córkę z 50 % ulgi w opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest zamieszkiwanie nieruchomości przez rodzinę wielodzietną, a nie posiadanie Karty Dużej Rodziny. Taką możliwość zwolnienia z części opłaty przewiduje art. 6k ust. 4 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2024 r. poz. 399, dalej: ,,u.c.p.g."), w którym ustawodawca określa warunek zwolnienia w postaci zamieszkiwania przez rodziny wielodzietne, o których mowa w ustawie o Karcie Dużej Rodziny. Skoro zatem nieruchomość nie była zamieszkiwana przez rodzinę wielodzietną, a jedynie przez jej 2 członków, to żadna z osób zamieszkujących na nieruchomości nie powinna korzystać ze zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o którym mowa w § 6 ww. uchwały. Wyrok wraz z uzasadnieniem, a także inne powoływane w dalszej części orzeczenia sądów administracyjnych, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl). 2. Skarga kasacyjna. Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji złożył pełnomocnik Skarżącego. Zaskarżonemu w całości wyrokowi postawione zostały zarzuty naruszenia: 1) art. 6k ust. 4 u.c.p.g., poprzez przyjęcie, że na nieruchomości musi zamieszkiwać liczba osób odpowiadającej liczbie osób rodziny wielodzietnej; 2) § 6 uchwały Rady Miasta Częstochowy nr 735.LIII.2021 z dnia 16 grudnia 2021 r., poprzez przyjęcie, iż zwolnienie przysługuje rodzinom wielodzietnym, jeżeli liczba członków rodziny wielodzietnej w danej chwili odpowiada definicji rodziny wielodzietnej. W oparciu o te zarzuty autor skargi kasacyjnej wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego. Jednocześnie zrzekł się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu biorąc pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.), nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku. W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne. Na wstępie należy podkreślić, że w skardze kasacyjnej nie są kwestionowane ustalenia stanu faktycznego, których dokonały organy administracyjne, a sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę wyrokowania. Wynika z nich, że na nieruchomości objętej obowiązkiem uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami zamieszkują dwie osoby legitymujące się Kartą Dużej Rodziny, tj. Skarżący i jego córka. W sprawie sporne stało się natomiast to, czy powyższe uzasadnia zastosowanie 50% ulgi w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi, którego to uprawnienia Skarżący dopatruje się w treści art. 6k ust. 4 u.c.p.g. oraz w § 6 uchwały Rady Miasta Częstochowy nr 735.LIII.2021 z dnia 16 grudnia 2021 r. Stanowisko prezentowane przez Skarżącego jest jednak błędne. Trzeba zauważyć, że art. 6k ust. 4 u.c.p.g. zawiera normę kompetencyjną, dającą radzie gminy możliwość podjęcia uchwały o zwolnieniu w całości lub w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w części dotyczącej gospodarstw domowych, w których dochód nie przekracza kwoty uprawniającej do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, o której mowa w art. 8 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 z późn zm.), lub rodziny wielodzietne, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1512). Przywołana regulacja prawna stanowi podstawę do wydania aktu prawa miejscowego, regulującego wymienione wyżej kwestie na terenie danej gminy. Sama w sobie nie może natomiast stanowić podstawy prawnej do ubiegania się o zwolnienie z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują rodzinny wielodzietne. Należy przy tym zauważyć, że użycie przez ustawodawcę w treści art. 6k ust. 4 u.c.p.g. zwrotu "może zwolnić" wskazuje, że kompetencje organu stanowiącego do wprowadzenia zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami w całości lub w części mają charakter fakultatywny. Tym samym rada gminy nie ma obowiązku podejmowania takiej uchwały, gdyż pozostaje to jedynie w zakresie jej uprawnień (zob. komentarz do art. 6 u.c.p.g. - M. Budziarek, A. Szymczak, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz, WKP 2021). Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 6k ust. 4 u.c.p.g. Rada Miasta Częstochowy podjęła uchwałę nr 735.LIII.2021 z dnia 16 grudnia 2021 r. W § 6 tej uchwały przyjęto, że wprowadza się zwolnienie w wysokości 50% z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w części nieruchomości na których zamieszkują rodziny wielodzietne, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny. Zarówno z art. 6k ust. 4 u.c.p.g., jak i § 6 cyt. uchwały wynika, że warunkiem zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest to, aby nieruchomość była zamieszkała przez rodzinę wielodzietną, o której mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny. Użyty przez ustawodawcę i uchwałodawcę zwrot: "zamieszkała przez rodzinę wielodzietną", oznacza konieczność zamieszkania nieruchomości przez całą rodzinę wielodzietną w rozumieniu ustawy o Karcie Dużej Rodziny. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy, przez rodzinę wielodzietną należy rozumieć rodzinę, w której rodzic (rodzice) lub małżonek rodzica mają lub mieli na utrzymaniu łącznie co najmniej troje dzieci bez względu na ich wiek. W świetle przywołanych regulacji prawnych, organy administracyjne oraz sąd pierwszej instancji prawidłowo uznały, że skoro sporna nieruchomość nie była zamieszkiwana przez rodzinę wielodzietną, a jedynie przez jej 2 członków, to żadna z osób zamieszkujących na nieruchomości nie powinna korzystać ze zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o którym mowa w § 6 uchwały. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, sam fakt, że Skarżący oraz jego córka, są członkami rodziny wielodzietnej i legitymują się Kartą Dużej Rodziny, nie uprawnia do zastosowania omawianego zwolnienia. Z tych względów niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia art. 6k ust. 4 u.c.p.g. oraz § 6 uchwały Rady Miasta Częstochowy nr 735.LIII.2021. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a. SNSA Wojciech Stachurski SNSA Dominik Gajewski SNSA Paweł Borszowski