III FSK 273/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Paweł Borszowski po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej P. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 1559/25 w sprawie ze skargi P. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 5 maja 2025 r. nr 1401-IEW1.4121.58.2024.MT w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z 24 października 2025 r. o sygn. akt III SA/Wa 1559/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. D. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "Organ") z 5 maja 2025 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Powyższy wyrok zaskarżył skargą kasacyjną w całości Skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata). Jednocześnie w skardze kasacyjnej zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wskazując na konieczność zapłaty kwoty określonej w zaskarżonej decyzji, z uwagi na toczące się postępowanie sanacyjne wobec U., w którym dłużnik przewidział zaspokojenie wierzytelności Naczelnika Urzędu Skarbowego W. Ponadto podkreślił, że spowoduje u Skarżącego nieodwracalne negatywne skutki finansowe, których skala wykracza poza zwykłe następstwa wynikające z obowiązku uiszczenia należności publicznoprawnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Organ wniósł o jej oddalenie, nie odnosząc się do wskazanego powyżej wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Wymaga wskazania, że postanowieniem z 8 sierpnia 2025 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonego w tej sprawie wyroku, rozpoznając wniosek analogiczny w swej treści do obecnie analizowanego, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, Skarżący nie wykazał, że wykonanie decyzji spowoduje po jego stronie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Argumentacja Skarżącego wskazująca na jego trudną sytuację finansową, nie została poparta odpowiednią dokumentacją, np. zaświadczeniami o dochodach, potwierdzeniem zajęcia majątku czy dowodami na ponoszenie zobowiązań alimentacyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że nie jest rolą sądu samodzielne poszukiwanie dokumentów na poparcie wniosku Skarżącego. Zdaniem sądu, trudno jest stwierdzić, czy istotnie egzekucja kwoty wynikającej z decyzji spowoduje znaczną szkodę. Aby możliwe było podjęcie rozstrzygnięcia, którego domaga się Skarżący, powinien był wskazać okoliczności dowodzące niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków oraz przedstawić na ich potwierdzenie stosowną dokumentację obrazującą jego sytuację finansową i majątkową. Natomiast Skarżący w złożonym wniosku tego nie uczynił, zatem Sąd nie miał podstaw, by udzielić mu ochrony tymczasowej. Odnosząc się do kwestii konieczności zapłaty nienależnego w ocenie Skarżącego podatku, sąd wskazał, że świadczenie pieniężne jest ze swej natury odwracalne, podlega zwrotowi na podstawie odrębnych przepisów i nie wiąże się z nim co do zasady nieodwracalny uszczerbek o charakterze majątkowym. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Skarżący nie wykazał ziszczenia się ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, co uniemożliwiło sądowi odniesienie się do przesłanek zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a., jak również wykluczyło możliwość udzielenia ochrony tymczasowej w niniejszym postępowaniu. Uzasadniając obecnie rozpatrywany wniosek Skarżący lakonicznie wskazał, że wykonanie decyzji na etapie trwania postępowania sądowoadministracyjnego będzie skutkowało wszczęciem lub kontynuacją egzekucji administracyjnej przeciwko Skarżącemu i w praktyce doprowadzi do przymusowego zaspokojenia należności z jego majątku prywatnego. Skarżący wskazał, że kwota wynikająca z decyzji jest istotna w relacji do sytuacji majątkowej Skarżącego i jej egzekucja spowoduje realne, nieproporcjonalne obciążenie ekonomiczne, pozbawiając Skarżącego środków na bieżące utrzymanie, a jej wykonywanie doprowadzi do destabilizacji jego sytuacji życiowej i finansowej. Wskazał, że wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Podkreślił przy tym, że kwestionuje przesłanki odpowiedzialności z art. 116 O.p. Wniosek ten nie został poparty żadnymi dokumentami źródłowymi, obrazującymi sytuację finansową, czy majątkową Skarżącego. W tej sytuacji, Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje podstaw do odstąpienia na etapie postępowania kasacyjnego od oceny wyrażonej wcześniej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Podobnie jak w złożonym wcześniej wniosku, nie przedstawiono żadnych dokumentów źródłowych o sytuacji majątkowej i finansowej Skarżącego, które pozwoliłyby zweryfikować wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślić przy tym należy, że to na stronie wnioskującej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa obowiązek takiego sformułowania wniosku, aby w dokładny i wszechstronny sposób obrazował jej sytuację finansową i majątkową, a tym samym uprawdopodobnił, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do niego zasadne. Obowiązkiem Skarżącego było więc przedstawienie konkretnych okoliczności, które mogą wystąpić w następstwie wykonania decyzji, a także poparcie ich stosownymi dokumentami. Natomiast, nieprzedstawienie rzeczywistego obrazu, konkretnego niebezpieczeństwa znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków dla strony, skutkuje uznaniem, że Skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wbrew temu co podnosi Skarżący, sama wysokość określonego w tej sprawie zobowiązania nie świadczy automatycznie o wystąpieniu przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto, faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Samo bowiem wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Uzasadnieniem do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie mogą być też argumenty dotyczące podstaw prawnych jej wydania i prawdopodobieństwem uwzględnienia skargi na decyzję. Sąd administracyjny, rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, nie może badać, choćby wstępnie, czy zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą uzasadniającą jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności (por. uchwała NSA z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji