III FSK 1213/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Anna Dalkowska, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Paweł Borszowski, , po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 października 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 135/23 w sprawie ze skargi M. P. przy uczestnictwie U.P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 7 grudnia 2022 r., nr 1201-IEW-3.4261.47.2022.10 w przedmiocie ulgi płatniczej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 października 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 135/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: "WSA", "sąd I instancji") oddalił skargę M. P. (dalej: "Skarżący", "Strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej: "Dyrektor", "DIAS", "Organ") z dnia 7 grudnia 2022 r. w przedmiocie ulgi płatniczej. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Skarżący, zrzekając się rozprawy, zaskarżył go w całości i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA. Dodatkowo Skarżący wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, które nie zostały przez niego pokryte ani w całości, ani w części. Zaskarżonemu wyrokowi Skarżący, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259, ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. : 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej: "o.p."), poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo, że dotknięta była wadliwością polegającą na wadliwie ustalonym stanie faktycznym sprawy, a w szczególności o niewłaściwie ustaloną sytuację życiową i majątkową Skarżącego, z pominięciem okoliczności dotyczącej jego ciężkiej choroby nowotworowej, podeszłego wieku oraz braku widoków na spłatę zobowiązań podatkowych, 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 67a § 1 pkt 3) o.p., poprzez uznanie, że umorzenie zaległości podatkowej Skarżącego nie jest uzasadnione ważnym interesem podatnika, podczas gdy mając na względzie jego trudną sytuację majątkową oraz życiową przyjąć należało, że zachodzą podstawy do umorzenia wobec niego zaległości podatkowej z podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2005 - 2006. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Dyrektor wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od strony skarżącej na swoją rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zarządzeniem z 15 stycznia 2025 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, działając na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., zadecydował o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. W rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest kwestia dokonanej przez WSA oceny sytuacji życiowej Skarżącego, w kontekście przesłanki ważnego interesu podatnika, przy ocenie prawidłowości decyzji organów I i II instancji, odmawiającej Stronie umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2005-2006. Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów postępowania w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, 191 o.p., których Skarżący upatrywał w wadliwie ustalonym stanie faktycznym sprawy, przy pominięciu okoliczności dotyczącej ciężkiej choroby nowotworowej Skarżącego, podeszłego wieku oraz braku widoków na spłatę zobowiązań podatkowych. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w sprawie nie doszło do jakichkolwiek uchybień, tak WSA jak i organów, a dokonaną analizę stanu faktycznego w niniejszej sprawie ocenić należy jako rzetelną i wnikliwą. Sąd I instancji wyczerpująco rozpatrzył zgromadzony materiał dowodowy, a także przedstawił wnikliwą i merytoryczną analizę argumentacji oraz stanu faktycznego w zakresie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli zastosowania przez organy podatkowe art. 191 o.p., gdyż organy podatkowe prowadziły postępowanie podatkowe w sposób budzący zaufanie do ich działania (art. 121 § 1 o.p.), ustalając wszystkie fakty i okoliczności, które były niezbędne dla załatwienia sprawy (art. 122 o.p.). Ocena była zgodna z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 191 o.p.). Organy podatkowe mają wprawdzie obowiązek gromadzenia i uzupełniania materiału dowodowego, ale jedynie do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy, tj. stwierdzenia, że stan ten podpada pod hipotezę określonej normy prawnej o charakterze materialnoprawnym. Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy należy wnosić, że przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy, organy administracji I i II instancji, wbrew podniesionym przez autora skargi kasacyjnej zarzutom, w sposób wszechstronny dokonały oceny stanu faktycznego sprawy przy ustalaniu sytuacji majątkowej Skarżącego. Podkreślić przy tym wypada, że w sprawach ulg i zwolnień uznaniowych, udzielanych na podstawie art. 67 o.p., ciężar udowodnienia okoliczności, na które powołuje się wnioskodawca w swoim wniosku, spoczywa także na samym zainteresowanym. W konsekwencji uznać należy, że zgromadzone w sprawie dowody umożliwiały organom podatkowym na pełne przedstawienie sytuacji finansowej Strony, dysponując wyczerpującym materiałem dowodowym. Dowody te, jak słusznie zauważył sąd I instancji, wskazują że egzystencja Skarżącego, jak i jego małżonki nie jest zagrożona, o czym świadczy posiadanie stałego dochodu z tytułu świadczenia emerytalnego. Sama z kolei okoliczność, iż Skarżący jest w podeszłym wieku, nie uzasadnia uwzględnienia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych, co znajduje wyraz w orzecznictwie sądowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt II FSK 2042/16). Sąd I instancji, odnosząc się do przesłanek umorzenia zaległości podatkowej, z uwzględnieniem poglądów orzecznictwa, prawidłowo zauważył, że umorzenie jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie trudnych, gdy ze względu np. na znikome źródło dochodów, ciężki stan zdrowia czy inne względy społeczne, nie jest realnie możliwe wywiązanie się ze zobowiązania podatkowego. WSA zważył, że ważny interes podatnika dotyczy sytuacji nadzwyczajnych, wyjątkowych, losowych, uniemożliwiających uregulowanie zaległości, przy równoczesnym uwzględnieniu sytuacji ekonomicznej podatnika, wysokości uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd WSA, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki wżnego interesu Strony, pozwalające na udzielenie wnioskowanej ulgi w spłacie należności podatkowych. W szczególności wskazać należy, że w tej konkretnej sprawie postępowanie wykazało, iż Skarżący i jego małżonka posiadają majątek nieruchomy o wartości ok. 1.610.000,00 zł. Ustalono również, że małżonka Skarżącego nabyła w formie darowizny od syna udziały w spółkach kapitałowych o wartości 350.000,00 zł. Tym samym majątek ten przewyższa zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych, objęte wnioskiem w sprawie ich umorzenia (365.206,60 zł, w tym należność główna - 211.164,60 zł, odsetki za zwłokę - 154.042,00 zł, według stanu na 29.04.2020 r.). Dodatkowo Skarżący i jego małżonka aktywnie wyzbywali się majątku mogącego stanowić zabezpieczenie finansowe na przyszłość, dokonując darowizn na rzecz synów. W tej sytuacji nie sposób uznać, aby zaistniały w sprawie przesłanki nadzwyczajne, umożliwiające udzielenie wnioskowanej przez Skarżącego ulgi. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wszystkie przytoczone przez autora skargi kasacyjnej zarzuty, okazały się niezasadne. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami i uzasadnieniem skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. s. Paweł Borszowski s. Anna Dalkowska s. Sławomir Presnarowicz (spr.)