II SO/Lu 16/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Grumuza po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. o wymierzenie grzywny Burmistrzowi Opola Lubelskiego za nieprzekazanie do sądu skargi p o s t a n a w i a I. wymierzyć Burmistrzowi Opola Lubelskiego grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych; II. zasądzić od Burmistrza Opola Lubelskiego na rzecz J. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pismem z dnia 11 grudnia 2022 r. J. M. (dalej także jako: skarżący) złożył wniosek na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej o wymierzenie grzywny Burmistrzowi Opola Lubelskiego (dalej także jako: Burmistrz) za nieprzekazanie w ustawowym terminie 15 dni jego skargi z dnia 29 października 2022 r. na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oraz wniósł o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na powyższy wniosek Burmistrz wniósł o jego oddalenie i niewymierzenie grzywny z uwagi na uwzględnienie przedmiotowej skargi w całości w trybie autokontroli (art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Organ ten stanął na stanowisku, iż w sytuacji, gdy uwzględniono skargę na bezczynność we wskazanym powyżej trybie, nie istnieje obowiązek przekazania skargi do poznania. Do pisma dołączono kopię decyzji z dnia 9 listopada 2022 r., w której Burmistrz uwzględnił w całości skargę skarżącego i udostępnił żądaną informację publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022 r., poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Jak stanowi art. 54 § 3 zd. 1 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Kolejno w art. 54 § 3 zd. 4 p.p.s.a. ustawodawca przewiduje, że w przypadku skorzystania z uprawnień autokontrolnych § 2 stosuje się odpowiednio. Wskazany art. 54 § 2 p.p.s.a. dotyczy przekazania skargi sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Na podstawie art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2022 r., poz. 902, dalej jako: u.d.i.p.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z tym, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W pierwszej kolejności należy wskazać, że uprawnienia autokontrolne przyznane organowi przez ustawodawcę w art. 54 § 3 p.p.s.a. nie wyłączają obowiązku przekazania skargi i akt sprawy do sądu (por. postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt II OZ 1197/05). Skarga jest kierowana do sądu i nawet jej uwzględnienie w powyższym trybie nie dezaktualizuje obowiązku jej przekazania wraz z aktami sprawy do sądu zgodnie z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt II OZ 445/14, z 22 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 522/14, z dnia 13 maja 2021 r., sygn. akt II GZ 147/21). Organ nie jest uprawniony do oceny zasadności żądania przekazania skargi do sądu. Obowiązek przekazania skargi i akt sądowi administracyjnemu skargi i akt sprawy ma charakter bezwzględny i obligatoryjny (por. postanowienie NSA z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt I OZ 454/18). Wyłącznie sąd jest władny postępowanie wywołane wniesieniem skargi umorzyć (na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Należy przy tym podkreślić treść art. 201 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą ustawodawca przewidział, że zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. Zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych przekazania akt sprawy (art. 21 u.d.i.p.) stanowi obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10). Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko funkcja dyscyplinująca (mająca na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego), ale również funkcja represyjna. Ta druga służy ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Ponadto grzywna pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ administracji, jak i przez inne organy administracji. W wymiarze indywidualnym ukarany organ administracji będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09 i postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt I OZ 328/12). Wskazać należy, że powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest jego uznaniu, o czym świadczy użycie sformułowania "sąd może" orzec o wymierzeniu organowi administracji grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj. przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organ nie kwestionuje okoliczności nieprzekazania skargi wraz z aktami do sądu. Niewątpliwie termin zakreślony w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. na przekazanie akt i odpowiedzi na skargę upłynął bezskutecznie wraz z końcem dnia 14 listopada 2022 r. Burmistrz (błędnie) podnosi jednakże, że na skutek zastosowania uprawnień autokontrolnych z art. 54 § 3 p.p.s.a., obowiązek ten wygasł. Mając na uwadze opisane wyżej okoliczności, Sąd uznał wniosek strony za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 100 zł. Określając wysokość grzywny w niniejszej sprawie Sąd miał na względzie zarówno treść wniosku oraz charakter sprawy będący przedmiotem skargi, okres uchybienia terminowi przekazania skargi, jak również fakt, że organ pozostawał w błędzie, co do braku obowiązku przekazania skargi na wobec zastosowania uprawnień autokontrolnych. W ocenie Sądu, grzywna we wskazanej wysokości pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany. Zdaniem Sądu sam fakt wymierzenia grzywny powinien już stanowić dla organu wystarczającą podstawę do wyciągnięcia stosownych wniosków na przyszłość. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji niniejszego postanowienia. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zawarte w punkcie II sentencji zostało wydane na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. i obejmuje obowiązek zwrotu na rzecz wnioskodawcy kwoty 100 złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego.