II SO/Kr 18/23

Kraków, dnia 24 października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 24 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. o wymierzenie Prezesowi Zarządu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć Prezesowi Zarządu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. grzywnę w wysokości 200 (dwieście) złotych; 2. zasądzić od Prezesa Zarządu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. na rzecz skarżącego J. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie drogą elektroniczną wniosek o wymierzenie Prezesowi Zarządu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. grzywny za nieprzekazanie jego skargi z 3 listopada 2022 r. na bezczynność ww. organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania wedle norm przepisanych. W odpowiedzi organ podał, że otrzymana przez niego w dniu 8 listopada 2022r. skarga została przesłana do Sądu, który rozpoznał sprawę wyrokiem z dnia 31 stycznia 2023 r., sygn. akt II SAB/Kr 262/22. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 8 marca 2023 r. sygn. akt II SO/Kr 28/22 oddalił ww. wniosek J. M. o wymierzenie grzywny Prezesowi Zarządu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. za nieprzekazanie do Sądu skargi z dnia 3 listopada 2022 r. na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. W uzasadnieniu postanowienia WSA podał, że skoro skarga została przekazana przed upływem ustawowego terminu (który, wbrew twierdzeniu skarżącego, wynosi 30 dni, a nie 15 dni), to wniosek o wymierzenie grzywny jest pozbawiony podstaw. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia J. M. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 lipca 2023 r., sygn. akt III OZ 309/23, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia NSA podał, że zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W niniejszej sprawie WSA w Krakowie wskazał, że skarga J. M. wpłynęła do organu w dniu 8 listopada 2022 r., zaś przekazana do Sądu, wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi, została w dniu 7 grudnia 2022 r. Niewątpliwie doszło zatem – wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji – do przekroczenia zakreślonych przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia w/w czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Termin na przekazanie skargi, wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi, wynosił bowiem w tej sprawie 15 dni, a nie, jak błędnie przyjął WSA w Krakowie, 30 dni. NSA zlecił, by ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji ocenił, czy w/w przekroczenie ustawowego terminu stanowi podstawę do uwzględnienia wniosku skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje. Skarga J. M. dotyczyła bezczynności organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, a zatem termin na przekazanie skargi, wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy, wynosił w tej sprawie 15 dni, co wynika z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej w skrócie "u.d.i.p."). Zgodnie z art. 54 § 1 i § 2 zd. pierwsze p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przepisy te statuują bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Organ musi wykonać w/w obowiązek w terminie trzydziestu dni od dnia wniesienia skargi, przy czym przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy. Takim przepisem szczególnym w niniejszej sprawie jest właśnie art. 21 pkt 1 u.d.i.p., bowiem skarga J. M. dotyczyła bezczynności organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Zgodnie z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W niniejszej sprawie skarga J. M. wpłynęła do organu w dniu 8 listopada 2022 r., zaś przekazana do Sądu, wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi, została w dniu 7 grudnia 2022 r. Niewątpliwie doszło zatem do przekroczenia zakreślonych przez ustawodawcę ram czasowych - 15 dni – dla dopełnienia w/w czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Instytucja wymierzenia organowi grzywny w sytuacji braku wywiązania się z nałożonych na niego ustawowych obowiązków w zakresie postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter dyscyplinujący, restrykcyjny i prewencyjny. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09). W niniejszej sprawie nieprzekazanie skargi wraz z odpowiedzią na nią oraz aktami sprawy w zakreślonym ustawą terminie niewątpliwie nastąpiło. W dniu 3 listopada 2022 r. tradycyjną pocztą skarżący wysłał do [...] Sp. z o.o. skargę na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Przesyłka została doręczona do podmiotu zobowiązanego w dniu 8 listopada 2022 r., a więc od tej daty należy liczyć okres na przekazanie skargi do WSA w Krakowie. Termin na wysłanie lub doręczenie skargi upłynął 23 listopada 2022 r. Skarga na moment sporządzenia wniosku o grzywnę nie wpłynęła. W niniejszej sprawie skarga J. M. wpłynęła do organu w dniu 8 listopada 2022 r., zaś przekazana do Sądu, wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi, została w dniu 7 grudnia 2022 r. Skarga wpłynęła do Sądu 9 grudnia 2022 r. i została rozpoznana prawomocnym już wyrokiem z 31 stycznia 2023 r., sygn. akt II SAB/Kr 262/22 – uwzględniającym skargę. Od ustawowego terminu na przekazanie skargi do daty sporządzenia wniosku minęło 18 dni, opóźnienie w przekazaniu skargi wyniosło ponad 2 tygodnie, czyli drugie tyle, co ustawowy termin na przekazanie skargi do sądu. Stanowisko NSA w sprawie o sygn. III OZ 337/21 podaje: Grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco - restrykcyjny. Wyłączną materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Grzywna pełni również funkcję prewencyjną, ponieważ ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszenia prawa przez przewlekanie postępowania sądowoadministracyjnego. Przyjmuje się również, że dla wymierzenia organowi grzywny nie mają znaczenia przyczyny nieprzekazania skargi sądowi. Okoliczności stanowiące podstawę naruszenia terminu mogą mieć jedynie wpływ na ustalenie wysokości grzywny. WSA w Lublinie w sprawie o sygn. II SO/Lu 6/21 stwierdził w uzasadnieniu postanowienia o ukaraniu organu grzywną: Jednocześnie należy podkreślić, że obowiązek przekazania Sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ uznaje, że skarga nie jest zasadna. Już samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Dopiero zaś sąd administracyjny w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny, czy skarga jest dopuszczalna, a nadto, czy jest zasadna. W okolicznościach niniejszej sprawy organ naruszył termin przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy o kilkanaście dni, nie stosując przepisu szczególnego zawartego w u.d.i.p., czyli skróconego terminu przekazania z 30 do 15 dni. Jednak skarga została już rozpoznana. Tym samym Sąd stwierdza, że uchybienie przez organ terminowi, o którym mowa w art. 21 pkt 1 u.d.i.p., doprowadziło do nierażącego naruszenia obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. Ze względu na okoliczność, że opóźnienie było nieznaczne, a skarga jest już rozpoznana prawomocnym wyrokiem, grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. może mieć jedynie charakter dyscyplinujący na przyszłość. W ocenie Sądu nie powinna zatem w takiej sytuacji spełnić celu represyjnego. Uwzględniając przy tym ww. okoliczności przekroczenia terminu, w tym przede wszystkim rozmiary zwłoki w przekazaniu skargi, zasadnym było wymierzenie grzywny w wysokości 200 złotych. Sąd określając wysokość grzywny miał na uwadze stopień winy organu, uznając, że jej wysokość jest adekwatna do stopnia stwierdzonego uchybienia. Z tych przyczyn orzeczono jak w pkt 1 na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. O kosztach orzeczono jak w pkt 2 na podstawie art. 64 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Obejmują one uiszczony wpis od wniosku – 100 zł oraz uiszczony wpis od zażalenia, skutkującego uchyleniem zaskarżonego postanowienia z dnia 8 marca 2023 r.