II SAB/Wr 28/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku D. M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi D. M. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę S. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zmiany decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę postanawia: odmówić przywrócenia terminu.

Wyrokiem z dnia 16 II 2021 r., sygn. akt II SAB/Wr 28/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu: I. stwierdził, że Starosta S. dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania; II. stwierdził, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. przyznał od Starosty S. na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 2000 zł (dwa tysiące złotych); IV. w pozostałym zakresie skarga została oddalona. W dniu [...] III 2021 r. skarżącej doręczono odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem (k. 251 akt sądowych). Pismem nadanym [...] IV 2021 r. (k. 268 akt sądowych) skarżąca wniosła skargę kasacyjną od wyżej opisanego wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku pełnomocniczka skarżącej podniosła, że w dniu [...] IV 2021 r. została zaszczepiona pierwszą dawką szczepionki przeciw COVID-19. Do szczepienia przystąpiła zgodnie z narodowym planem szczepień, czyli "w zasadzie z dnia na dzień". Po szczepieniu jednak wystąpiły działania niepożądane, a po powrocie do domu wystąpiły silne objawy niedyspozycji takie jak: osłabienie, zawroty i bóle głowy, które trwać miały do godzin rannych dnia następnego – [...] IV 2021 r. Dolegliwości te miały uniemożliwić pełnomocniczce skarżącej dokonanie ostatnich czynności redakcyjnych skargi, jak też jej wydrukowanie oraz nadanie u operatora pocztowego. Pełnomocniczka wyjaśniła przy tym, że obowiązujące przepisy nie wyłączają uprawnienia do wniesienia środka odwoławczego w ostatnim dniu terminu, nadto nie wykonuje działalności zarobkowej i nie korzysta z pomocy innych osób. Do wniosku dołączona została karta potwierdzająca przyjęcie wskazanej dawki szczepionki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a.") uchybiony termin należy przywrócić na wniosek strony, jeżeli zostaną kumulatywnie spełnione następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, 5) powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. Przystępując do oceny zasadności wniosku należy wskazać, że w pierwszej kolejności Sąd zobowiązany jest zbadać, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie zakreślonym przez ustawodawcę w art. 87 § 1 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie objawy niedyspozycji pełnomocniczki skarżącej ustąpiły w godzinach porannych w dniu [...] IV 2021 r. Uznać zatem należy, że wniosek o przywrócenie terminu złożony w dniu [...] IV 2021 r. został wniesiony w terminie. Jednocześnie należy zauważyć, że razem z wnioskiem o przywrócenie terminu dopełniono czynności dla której termin został ustanowiony. W konsekwencji należało rozpatrzyć wniosek biorąc pod uwagę podnoszone przez skarżących okoliczności oraz ustawową przesłankę braku winy w uchybieniu terminu. W przedmiotowej sprawie nie zostały uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Brak zaś spełnienia jednej z wyżej wymienionych przesłanek, wyklucza możliwość pozytywnego rozpoznania wniosku. Przez uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy podmiotu, który uchybił terminowi należy rozumieć wskazanie okoliczności, których wystąpienie było niezależne od jego woli i uniemożliwiło mu dopełnienie czynności procesowej w terminie, inaczej mówiąc – wskazanie przeszkody, której strona nie była w stanie przezwyciężyć nawet przy dochowaniu najwyższej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw, przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przeszkoda powodująca uchybienie terminu musi mieć charakter nagły. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy zalicza się w szczególności przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. wyrok NSA z 19 IX 2006 r., II OSK 1087/07 - CBOSA). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę, jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie NSA z 1 XII 2015 r., II OZ 1223/15 - CBOSA). Sąd podziela utrwalony już w judykaturze pogląd, że brak winy strony w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Co istotne, dla przyjęcia winy wystarczy nawet lekka postać niedbalstwa w trosce o swoje sprawy, co z kolei stoi na przeszkodzie przywróceniu terminu do jej dokonania. Jest przy tym oczywiste, że w przypadku, gdy uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn dotyczących pełnomocnika strony, przesłanka braku winy również dotyczyć musi tego pełnomocnika. Przyjęcie przeciwnego stanowiska, jakoby uchybienia popełnione przez pełnomocnika nie mogły obciążać mocodawcy, prowadziłoby przede wszystkim do nierównego traktowania stron postępowania sądowoadministracyjnego w zależności od tego, czy działają przez pełnomocnika czy też osobiście. Istotą zaś pełnomocnictwa jest zapewnienie osobie upoważnionej możliwości działania pociągającego za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego (art. 95 § 2 kc w zw. z art. 40 ppsa). Decydując się na udzielenie pełnomocnictwa mocodawca zarazem przyjmuje na siebie wszelkie konsekwencje działalności pełnomocnika, zarówno te pozytywne jak i negatywne. W okolicznościach sprawy niewniesienie skargi kasacyjnej w terminie usprawiedliwiano wystąpieniem u pełnomocniczki skarżącej działań niepożądanych w wyniku szczepienia przeciw COVID-19. Sąd zwraca jednak uwagę, że okoliczność wystąpienia działań niepożądanych w przypadku tego rodzaju szczepionki (mRNA) w postaci zmęczenia, bólu, czy gorączki jest powszechnie znana. Skutki jej zastosowania należy zatem uznać za przewidywalne, tak więc należało zorganizować sprawy w sposób umożliwiający wniesienie skargi kasacyjnej w terminie. Nadto podkreślenia wymaga, że w przeciwieństwie do twierdzeń pełnomocniczki skarżącej o tym, że media masowego przekazu zapewniały o bezpieczeństwie szczepień przeciw COVID-19 to w powszechnie dostępnej ulotce dla pacjenta dotyczącej produktu leczniczego Comirnaty, który to przyjęła pełnomocniczka skarżącej, wskazano jako "bardzo częste" działania niepożądane w postaci: zmęczenia, bólu głowy, stawów i mięśni, gorączkę, dreszcze (www.gov.pl). Nie są to więc okoliczności nagłe i niespodziewane, którym skutkom procesowym pełnomocniczka skarżącej nie mogłaby zapobiec. Przyjmując standard należytej staranności stwierdzić należy, że w obliczu zbliżającego się terminu szczepienia oraz terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należało zorganizować pracę w taki sposób, by zachować ustawowy termin do złożenia skargi kasacyjnej. Zakładając nawet, że w okolicznościach sprawy rzeczywiście miał miejsce rzadki przypadek skierowania na szczepienie "w zasadzie z dnia na dzień" – jak to zasugerowano we wniosku – to skierowanie takie nie ma charakteru obligatoryjnego. Istnieje możliwość anulowania skierowania i skorzystania z terminu późniejszego. Jakkolwiek prawdą jest, że strona ma prawo wnieść środek odwoławczy w ostatnim dniu terminu, jednak właśnie względy należytej staranności mogą przemawiać za celowością wniesienia takiego środka we wcześniejszym terminie. Z powyższych względów Sąd odmówił przywrócenia terminu na zasadzie art. 86 § 1 p.p.s.a.