Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SAB/Wr 220/26

Wyrok WSA we Wrocławiu z 30 czerwca 2026 r., II SAB/Wr 220/26 – warunki zabudowy terenu

Wynik

*Stwierdzono bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia
30 czerwca 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak (spr.) Sędzia WSA Marta Pawłowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi E.Z. na bezczynność i przewlekłość Wójta Gminy P. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. stwierdza, że Wójt Gminy P. dopuścił się bezczynności i przewlekłości; II. stwierdza, że bezczynność i przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji; IV. dalej idącą skargę oddala; V. zasądza od Wójta Gminy P. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

W dniu 10 lutego 2025 r. E. i M. Z., reprezentowani przez pełnomocnika B. Z., wystąpili do Wójta Gminy Podgórzyn (dalej: organ, Wójt) z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domku letniskowego wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...] obręb S. Pismem z dnia 28 lutego 2025 r. organ wezwał pełnomocnika do uzupełnienia wniosku w tym m.in. o przedłożenie dokumentów potwierdzających zapewnienie dostępu inwestycji do infrastruktury technicznej, w tym dostaw energii, zakreślając termin 14 dni. Pismami z dnia 17 marca i 29 kwietnia 2025 r. pełnomocnik strony wniosła o przedłużenie oznaczonego terminu, a w dniu 26 maja 2025 r. uzupełniła wniosek. Kolejno pismem z dnia 12 czerwca 2025 r. Wójt zawiadomił o wszczęciu postępowania, a pismem z dnia 13 sierpnia 2025 r. wezwał o przedłożenie mapy zasadniczej w podanej skali, co strona uczyniła w dniu 18 września 2025 r. Następnie w toku postępowania organ podejmował czynności ukierunkowane na ustalenie granic strefy ochrony zbiornika S. Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że w październiku 2025 r. został przygotowany projekt decyzji, który następnie podlegał procedurze uzgadniania. Zawiadomieniem z dnia 7 listopada 2025 r., organ poinformował o stanie gotowości decyzyjnej. Pismem z dnia 17 grudnia 2025 r. E. i M. Z. wystąpili z ponagleniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze (dalej: Kolegium), który postanowieniem z dnia 7 stycznia 2026 r. stwierdził bezczynność organu oraz stwierdził, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wyznaczył też termin 14 dni na rozpatrzenie wniosku. Z przedłożonych akt sprawy wynika, że na dzień 20 listopada 2025 r. i 14 stycznia 2026 r. została przygotowana decyzja, ale nie została podpisana. Natomiast pismem z dnia 21 stycznia 2026 r. wezwano stronę do przedłożenia dokumentacji hydrologicznej, co uczyniła w dniu 9 lutego 2026 r. W dniu zaś 4 marca 2026 r. organ zawiadomił o wydłużeniu terminu do załatwienia sprawy do dnia 29 maja 2026 r. W dniu 26 marca 2026 r. organ ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domku letniskowego wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...] obręb S., gmina P. Wcześniej, tj. pismem z dnia 5 marca 2026 r., E. Z., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę, a w jej petitum wskazała, iż jest to skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy Podgórzyn i wniosła o: - zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym terminie; - stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania oraz, że miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa; - przyznanie sumy pieniężnej w wysokości 10 000 zł; - zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie: - art. 12 § 1 w zw. z art. 35 § 3 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.), z uwagi na prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób opieszały, powierzchowny i nieefektywny, bowiem wykonywane w jego toku czynności podejmowane są w dużych odstępach czasu; - art. 8 k.p.a. i art. 12 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prostoty i szybkości postępowania oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa w związku z brakiem wydania rozstrzygnięcia w sprawie w ustawowym terminie oraz wyznaczeniem niezgodnego z przepisami terminu zakończenia postępowania. W uzasadnieniu skargi, skarżąca wskazała zaś, iż wnosi skargę zarówno na przewlekłość jak i bezczynność organu. Wyjaśniła, że zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, termin do wydania decyzji lokalizacyjnej z jej wniosku wynosił 90 dni. Tymczasem od momentu wszczęcia postępowania (dzień doręczenia żądania strony do organu) minął ponad rok, a organ nie wydał decyzji, chociaż w postanowieniu Kolegium został do tego zobowiązany w terminie 14 dni. Odwołując się szeroko do poglądów judykatury, skarżąca wskazała, że w niniejszej sprawie doszło zarówno do bezczynności organu jak również przewlekłości. Podejmowane natomiast przez organ czynności stoją w sprzeczności z wyrażoną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, gdyż postępowanie jest prowadzone nieefektywnie i przekracza rozsądne granice procedowania, a czynności są podejmowane w dużych odstępach czasu. Uzasadniając zaś wniosek o przyznanie sumy pieniężnej skarżąca wskazała, że jej przyznanie ma na celu rekompensatę krzywdy i straty, jakiej doznała na skutek bezczynności organu. W tym miejscu strona wskazała, że w październiku/listopadzie organ zebrał w całości materiał dowodowy dający podstawę do wydania decyzji, a strona niezwłocznie przekazała informację, że nie wnosi uwag. Pomimo zebranego materiału w sprawie nie zapadło rozstrzygnięcie. Z uzyskanej zaś informacji telefonicznej dowiedziała się, że organ z niewiadomych przyczyn zwleka z podpisaniem decyzji. Strona chcąc uniknąć obciążenia organu w zakresie przygotowywania odpowiedzi na ponaglenie, a na następnie ewentualnej skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania za namową urzędu umówiła się na spotkanie Wójtem (pomimo, że do urzędu ma przeszło 300 km). Spotkanie zostało umówione, jednak dwa dni przed spotkaniem zostało anulowane. Strona zaproponowała spotkanie w formie telefonicznej z Wójtem. Spotkanie telefonicznie zostało potwierdzone na wtorek, tj. 16 grudnia 2025 r. Jednak strona nie doczekała się umówionego wcześniej kontaktu. Po zaś skierowaniu ponaglenia i w trakcie oczekiwania na wydanie rozstrzygnięcia - strona uzyskała informację, że organ "nie może wydać decyzji, bowiem w sprawie zostało skierowane ponaglenie", co - zdaniem skarżącej - wprost jest sprzeczne z przepisami prawami oraz jednolitym w tej kwestii orzecznictwem sądów administracyjnym w zakresie przewlekłego prowadzenia postępowania. Dalej skarżąca podniosła, że po wydaniu przez Kolegium postanowienia, organ wezwał ją do uzupełnienia brakującego dokumentu, jednakże nie wie dlaczego, wezwanie to nie zostało skierowane przed zawiadomieniem o stanie gotowości decyzyjnej a dopiero po otrzymaniu rozstrzygnięcia Kolegium. Strona niezwłocznie uzupełniła dokumentację. Zdaniem skarżącej brak wydania decyzji lokalizacyjnej w ustawowym terminie skutkuje istotnymi negatywnymi konsekwencjami dla strony postępowania, gdyż uniemożliwia podjęcie dalszych działań związanych z zagospodarowaniem nieruchomości. Jednocześnie brak decyzji w sprawie warunków zabudowy wpływa bezpośrednio na możliwość racjonalnego dysponowania nieruchomością, w tym jej ewentualnej sprzedaży. Niepewność co do dopuszczalnego sposobu zagospodarowania działki znacząco obniża jej wartość rynkową oraz ogranicza krąg potencjalnych nabywców, co przekłada się na wymierne straty ekonomiczne po stronie wnioskodawcy. Długotrwałe oczekiwanie na rozstrzygnięcie powoduje również konieczność ponoszenia kosztów utrzymania nieruchomości, przy jednoczesnym braku możliwości jej wykorzystania zgodnie z zamierzonym celem. W ocenie skarżącej wnioskowana w skardze kwota sumy pieniężnej to najniższa możliwa kwota, która może w jakikolwiek sposób zrekompensować opieszałość organu. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Podgórzyn wniósł o umorzenie niniejszego postępowania, ewentualnie o oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej. W uzasadnieniu, na wstępie, organ oświadczył, że zaprzecza wszelkim twierdzeniom oraz wnioskom strony skarżącej, poza tymi, co do których składa wyraźne oświadczenie o ich przyznaniu. W ocenie Organu, prezentowana przez stronę skarżącą argumentacja jest stronnicza i jednowymiarowa, nastawiona na prezentowanie okoliczności w taki sposób, aby stworzyć całkowicie mylne wrażenie o organie i podejmowanych przez Gminę działaniach. Wójt wskazał, że po wszczęciu w dniu 10 lutego 2025 r. postępowania lokalizacyjnego podejmował czynności zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym wzywał stronę do uzupełnienia braków, prowadził postępowanie dowodowe oraz sukcesywnie uzyskiwał wymagane uzgodnienia i opinie. Istotny zaś wpływ na czas trwania postępowania miały okoliczności związane z uzupełnianiem przez stronę braków wniosku, w szczególności w zakresie dokumentów potwierdzających dostęp do infrastruktury technicznej oraz przedłożenia mapy zasadniczej. Wnioskodawczyni korzystała przy tym z możliwości przedłużania terminów na uzupełnienie wskazanych braków, składając stosowne wnioski w tym zakresie - co na gruncie niniejszej sprawy pozostaje szczególnie znamienne. Powyższe skutkowało wydłużeniem czasu niezbędnego do skompletowania materiału dowodowego i nadania sprawie dalszego biegu, co pozostawało całkowicie niezależne od działania organu. Organ wskazał, że po wydaniu przez Kolegium postanowienia z dnia 7 stycznia 2026 r., niezwłocznie podjął dalsze czynności w sprawie, w tym wezwał do przedłożenia opinii hydrogeologicznej, a także zwrócono się do urbanistki o udzielenie wyjaśnień dotyczących sporządzonej analizy. Wnioskodawczyni w wyznaczonym terminie uzupełniła dokumentację hydrogeologiczną, a urbanistka przedłożyła stosowne wyjaśnienia. Następnie pismem z dnia 4 marca 2026 r., zawiadomił stronę o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 29 maja 2026 r., którego przyczyną była konieczność ponownej analizy materiału dowodowego oraz konsultacji projektu decyzji z innym urbanistą, celem weryfikacji, czy sporządzony wcześniej projekt oraz analiza odpowiada obowiązującym przepisom prawa. Zdaniem organu, podejmowane działania zmierzały do merytorycznego załatwienia sprawy i były konieczne w kontekście prawidłowości wydawanej w ich następstwie decyzji z dnia 26 marca 2026 r. Stąd, w jego ocenie, zainicjowane postępowanie zostało rozstrzygnięte zgodnie z żądaniem i w czasie niezbędnym i koniecznym do załatwienia sprawy. W kontekście wniosku o przyznanie kwoty pieniężnej, organ wskazał, iż skarżąca nie wskazała w jaki sposób obliczyła niniejszą kwotę ani też nie wykazała krzywd moralnych. Podkreslił także fakultatywny charakter dyspozycji art. 149 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024, poz. 1267). Sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji obejmuje także brak efektywnych działań administracji w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie - art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.). W świetle art. 149 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W przypadku uwzględnienia skargi sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ponadto, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Pojęcie bezczynności oraz przewlekłości nie zostało zdefiniowane w przepisach p.p.s.a. Wynika jednak z brzmienia art. 37 § 1 k.p.a. Zgodnie z jego pkt. 1 z bezczynnością mamy do czynienia wówczas gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1, z kolei z przewlekłością mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Szczególne terminy, o których mowa przy definicji bezczynności, przewidziane zostały m.in. w ramach ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2026 r., poz. 538, dalej: u.p.z.p.). I tak, zgodnie z art. 51 ust. 2 u.p.z.p.: w przypadku niewydania przez właściwy organ decyzji w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego w terminie 65 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie takiej decyzji, organ wyższego stopnia wymierza temu organowi, w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie, karę pieniężną w wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki. Wpływy z kar pieniężnych stanowią dochód budżetu państwa." Z kolei według art. 64 ust. 1 u.p.z.p.: przepisy art. 51 ust. 2-3, art. 52, art. 53 ust. 1a-1d, 3-5a i 5c-5f oraz art. 54-56 stosuje się odpowiednio do decyzji o warunkach zabudowy, z tym że: 1) termin, o którym mowa w art. 51 ust. 2, wynosi 90 dni, a w przypadku decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej: a) obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, termin ten wynosi 21 dni, b) biogazowni rolniczej spełniającej warunki określone w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie biogazowni rolniczych, a także ich funkcjonowaniu (Dz. U. z 2026 r. poz. 52), termin ten wynosi 65 dni; 2) w odniesieniu do decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, termin, o którym mowa w art. 53 ust. 5 zdanie drugie, wynosi 7 dni; 3) jeżeli regionalny dyrektor ochrony środowiska w terminie 7 dni od dnia otrzymania projektu decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, nie zawiadomi organu o konieczności przeprowadzenia oględzin terenu, termin, o którym mowa w art. 53 ust. 5c, wynosi 7 dni. Nadto, należy uwzględnić, że - w myśl art. 12 k.p.a. - organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia. Stosownie zaś do art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej powinien zatem prowadzić postępowanie w sposób sprawny, bez nieuzasadnionego wstrzymywania i przewlekania czynności procesowych, tak by zakończenie postępowania nastąpiło w najkrótszym możliwym terminie. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że art. 35 § 1 k.p.a. należy rozumieć jako wskazówkę, by określone w nim terminy załatwienia sprawy traktować jako terminy maksymalne. Należy też mieć na uwadze, że wobec zróżnicowania przez ustawodawcę terminów załatwienia sprawy ze względu na stopień jej skomplikowania, nie każde ich przekroczenie przez organ oznacza, że pozostaje on w bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Konieczne jest bowiem poddanie ocenie istotnych okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (zarówno w aspekcie prawnym, jak i przede wszystkim faktycznym), zaniechań lub wadliwości działań podejmowanych przez organ, a także postawy stron. Przy czym nie ulega wątpliwości, że nawet w sprawach o skomplikowanym charakterze organ winien działać wnikliwie i szybko. (zob. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 3021/17). W piśmiennictwie wskazuje się, że z "przewlekłym postępowaniem" mamy do czynienia w sytuacji, gdy - wbrew zasadzie wynikającej z powołanego wyżej art. 12 k.p.a.- postępowanie to nie zmierza do bezpośredniego załatwienia sprawy. Organ administracyjny wprawdzie podejmuje działania, ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Dotyczy to też sytuacji, gdy organ podejmuje czynności niezgodne z procedurą, w sposób nieefektywny, w dużym odstępie czasu lub też dokonuje czynności pozornych, powodujących, że formalnie nie jest bezczynny, ewentualnie mnoży czynności dowodowe ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy (por. P. Kornacki, Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej, ZNSA 2011, nr 5, s. 45-46). W okolicznościach niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, wystąpiła bezczynność oraz przewlekłość w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a. Materiał zgromadzony w sprawie potwierdza, że złożony w imieniu E. i M. Z. przez ustanowionego przez nich pełnomocnika w osobie B. Z., wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domku letniskowego wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...] obręb S. został złożony w dniu 10 lutego 2025 r. i nie został rozpatrzony, w przewidzianym w u.p.z.p., terminie 90 dni. Co więcej - postępowanie nie zostało również zakończone do dnia wywiedzenia skargi, która to czynność miała miejsce w dniu 4 marca 2026 r., a zatem po upływie 11 miesięcy od dnia złożenia wniosku. W tej sytuacji Sąd nie miał wątpliwości, iż już same przywołane fakty bezspornie wskazują, iż na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w sprawie bezczynny, naruszając zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 k.p.a. Stąd w świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu. Niniejszej oceny, nie mogły przy tym zmienić, podniesione w odpowiedzi na skargę okoliczności wskazujące na działania strony związane ze składanymi wnioskami o przedłużenie terminu do dokonania określonych czynności. Nawet bowiem mając to na uwadze i nie uwzględniając, wyznaczonych przez organ terminów do dokonania czynności, czy też okresów opóźnień spowodowanych z winy strony np. związanych z terminowym przedłożeniem dokumentów potwierdzających zapewnienie dostępu inwestycji do infrastruktury technicznej, uznać należy, że organ zaniechał wydania decyzji w zakreślonym 90 dniowym terminie. Z akt sprawy wynika bowiem, że po wpłynięciu wniosku, dopiero po upływie 14 dni wezwał do jego uzupełnienia, a dalej, po jego uzupełnieniu dopiero po upływie kolejnych 17 dni zawiadomił o wszczęciu postępowania. Nie można też nie dostrzec, że między 12 czerwca 2025 r. a 13 sierpnia 2025 r., tj. organ przez 62 dni nie podejmował żadnych czynności w sprawie. Wstrzymując się zaś z wydaniem decyzji pomimo wcześniejszego zgłoszenia w tym zakresie gotowości w dniu 7 listopada 2025 r., organ do dnia wniesienia skargi ani razu nie zawiadomił także strony o niezałatwieniu sprawy w terminie z podaniem przyczyn zwłoki, wskazaniem nowego terminu oraz pouczeniem o prawie do wniesienia ponaglenia. Przywołane fakty bezspornie świadczą o bezczynności organu. Nadto, Sąd również uznał, że w niniejszej sprawie doszło do przewlekłości przy procedowaniu niniejszego wniosku. Przez 11 miesięcy od dnia wystąpienia z nim do dnia złożenia skargi, organ prowadził postępowanie rozwlekle, podejmował czynności w dużych odstępach czasu, a nawet przez dłuższy okres, m.in.: od 12 czerwca 2025 r. do 13 sierpnia 2025, od 7 listopada 2025 r. do 17 grudnia 2025 r., nie podejmował czynności w sprawie. Nadto, przedsięwzięte przez organ czynności procesowe nie charakteryzowały się koncentracją materiału dowodowego, niezbędną w świetle art. 12 k.p.a., ustanawiającym zasadę szybkości postępowania. Organ kilkukrotnie wzywał do przedłożenia wymaganych dokumentów czyniąc to w znacznych odstępstwach czasu, a w zakresie dokumentacji hydrologicznej już nawet po sporządzeniu projektu decyzji i poinformowaniu o stanie gotowości decyzyjnej. Nadto, niezrozumiałe jest z punktu widzenia zasady szybkości postępowania, zwlekanie z podpisaniem projektu decyzji sporządzonej na dzień 20 listopada 2025 r. i 14 stycznia 2026 r. bez podania jakichkolwiek wyjaśnień w tym zakresie oraz przeprowadzenia jakichkolwiek uzupełniających czynności procesowych w tym terminie. Przywołane okoliczności, w ocenie Sądu, stanowią oczywisty przejaw przewlekłego prowadzenia postępowania, dowodzący naruszenia przez organ art. 12 § 1 k.p.a. Nie sposób bowiem uznać, iż Wójt działał w sprawie wnikliwie i szybko, podejmuje czynności i środki dowodowe adekwatne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Jednocześnie, w ocenie Sądu stwierdzona bezczynność i przewlekłość nie miały charakteru rażącego naruszenia prawa przez co należy rozumieć stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Chodzi o sytuację, w której bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności znaczącego przekroczenia terminów załatwienia sprawy administracyjnej. W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że z reguły dopiero co najmniej kilkunastokrotne przekroczenie maksymalnego terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez ustawodawcę na załatwienie sprawy jest przekroczeniem na tyle dużym, a przez to i oczywistym, że nie będzie budziło wątpliwości odnośnie uznania go za przekroczenie znaczące (por. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 2546/19, dostępne w CBOSA). W realiach badanej sprawy z tak kwalifikowaną bezczynnością i przewlekłością nie mamy do czynienia, ponieważ należało wziąć pod uwagę przede wszystkim proste zestawienie terminów. Z niego wynika zaś, że sprawa zainicjowana wnioskiem, który wpłynął do organu w lutym 2025 r., licząc do dnia wniesienia skargi, procedowana była od 11 miesięcy, co wskazuje, że na dzień jej wywiedzenia nie doszło do co najmniej kilkunastokrotnego przekroczenia terminu do jej załatwienia, który wynosił 90 dni. Nadto, należy też przyjąć, że w ocenie Sądu zaistniała zwłoka nie była przejawem celowego działania, a raczej swoistej nieporadności organu. Ostatecznie jednak Wójt wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domku letniskowego wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...] obręb S. Mając zatem powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a, stwierdził, że w niniejszej sprawie organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości, przy czym uznał, że bezczynność i przewlekłość nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (pkt I i II sentencji wyroku). Jednocześnie wobec faktu, że w dniu 26 marca 2026 r. - a więc już po wniesieniu skargi, ale przed dniem jej rozpoznania - wydana została decyzja kończąca postępowanie, Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do załatwienia sprawy przez wydanie aktu administracyjnego, o czym zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono w pkt III sentencji wyroku. Oczywiście Sąd odnotował fakt, iż w wydanej decyzji wskazano, iż warunki te zostały ustalone dla B. Z., a nie E. i M. Z., jednakże sama kwestia prawidłowości prowadzonego postępowania i wydanej decyzji pozostaje poza oceną Sądu w postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność i przewlekłość. Sąd oddalił zaś skargę w zakresie żądania przyznania stronie skarżącej sumy pieniężnej (pkt IV sentencji wyroku). Zgodnie z regulacją zawartą w art. 149 § 2 p.p.s.a. w przypadku o którym mowa w § 1, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Sąd uznał, że skoro ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek jakimi powinien kierować się Sąd przyznając określoną sumę pieniężną, to przesłanką tą nie jest w szczególności, zgłoszone przez stronę żądanie. Stosownej ocenie podlegają zatem okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia. Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie, ma ona przede wszystkim na celu danie stronie swoistego zadośćuczynienia za ignorowanie jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy oraz wszelkiego rodzaju niedogodności, jakich strona doznała na skutek przewlekłego prowadzenia postępowania lub bezczynności organu administracji (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 2156/17, z 1 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1216/18, z 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 532/19, z 25 października 2019 r., sygn. akt II OSK 1360/19, z 27 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 2741/20, z 24 czerwca 2021 r. sygn. akt I OSK 2765/20 – dostępne w CBOSA). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako okoliczność przemawiającą za nieprzyznaniem sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. wymienia się również brak stwierdzenia rażącego naruszenia prawa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1325/20, z 30 listopada 2020r., sygn. akt I OSK 1558/20, z 18 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 2449/20, dostępne w CBOSA). Biorąc zatem pod uwagę przede wszystkim brak podstaw do przypisania bezczynności i przewlekłości charakteru rażącego naruszenia prawa, Sąd uznał, że nie było potrzeby stosowania w niniejszej sprawie środka o charakterze kompensacyjno-represyjnym w postaci wnioskowanej dolegliwości pieniężnej, polegającej na przyznaniu od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej. O kosztach Sąd postanowił zgodnie z art. 200 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku). Na mocy art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Informacje o sprawie

Data wpływu
1 kwietnia 2026
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Wójt Gminy
Sędziowie
Adam Habuda /przewodniczący/ Malwina Jaworska-Wołyniak /sprawozdawca/ Marta Pawłowska

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny