II SAB/Sz 157/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpatrzeniu w dniu 18 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. N. na bezczynność Starosty w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia 10 maja 2022 r. H. N., reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność Starosty w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Zarządzeniem z dnia 17 lutego 2022 r. Przewodniczący Wydziału II Sądu wezwał pełnomocnika skarżącego do wykazania, czy przed wniesieniem skargi strona wyczerpała środek zaskarżenia poprzez wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie oraz nadesłania kopii tego ponaglenia wraz z dowodem jego nadania (złożenia), w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik oświadczył, że strona nie składała ponaglenia do organu wyższego stopnia z uwagi na fakt, że w sprawie nie doszło do przewlekłości postępowania, a do bezczynności organu, który nie odniósł się do wniosku strony o zwrócenie się do określonych instytucji celem zgromadzenia dokumentów w sprawie, pozostawiając wniosek bez rozpoznania z uwagi na nieudowodnienie okoliczności, które mogły zostać uzupełnione przez sam organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - dalej jako "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W myśl art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Z kolei stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm - dalej "k.p.a.") stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Natomiast § 3 tego przepisu nakazuje wnosić ponaglenie do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1); do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). Z powołanych wyżej przepisów wynika jednoznacznie, że w przypadku skarg na przewlekłość i na bezczynność organu wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie przez stronę ponaglenia. Oznacza to, że wniesienie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., stanowi niezbędny warunek nie tylko złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na przewlekłość, ale także na bezczynność organu administracji publicznej. Takie też stanowisko jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 2 września 2020 r., sygn. akt II OSK 3732/18, postanowienia NSA z dnia 8 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2754/20 i z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 950/19, dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Tym samym skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu, stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., musi poprzedzać tego rodzaju środek prawny. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek nie został ziszczony. Z treści odpowiedzi na skargę organu jak i nadesłanych akt sprawy nie wynika, aby przed złożeniem skargi strona skarżąca wniosła ponaglenie, zaś na wezwanie Sądu do wykazania, czy przed wniesieniem skargi strona wyczerpała środek zaskarżenia poprzez wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopnia, pełnomocnik skarżącego potwierdził, że takiego środka nie złożono. W tej sytuacji przyjąć należy, że skarżący nie wyczerpał przysługującego mu środka zaskarżenia, a tym samym nie spełnił jednego z niezbędnych warunków do wniesienia skargi do sądu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., skargę odrzucił.