Sygnatura
II SAB/Rz 200/25
Wyrok WSA w Rzeszowie z 23 kwietnia 2026 r., II SAB/Rz 200/25 – ochrona cudzoziemca
Wynik
oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
- Data orzeczenia
- 23 kwietnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi E. S. na bezczynność Komendanta Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu w przedmiocie przyjęcia i rejestracji wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej - oddala skargę -
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
E. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność Komendanta Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu (dalej także: "Komendant BOSG") w przedmiocie przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 28 ust. 5 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (dalej: "u.o.c.o.") w zw. z art. 6 Dyrektywy PE i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej (dalej "dyrektywa proceduralna") poprzez nieprzyjęcie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej oraz niezarejestrowanie deklaracji złożenia wniosku pomimo upływu terminów na dokonanie tych czynności, art. 33b u.o.c.o. w zw. z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2025 r. w sprawie przedłużenia czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że możliwe jest nieprzyjęcie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w czasie trwania czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na odcinku granicy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką [...], podczas gdy na terenie Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców w [...] nie przebiega odcinek granicy między RP a [....], zatem Organ nie mógł się uchylić od obowiązku przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na tejże podstawie, art. 28 w zw. z art. 89 ust. 5 u.o.c.o. w zw. z art. 40 Konstytucji RP w zw. z art. 4, art. 18 i art. 19 Karty Praw Podstawowych w zw. z art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka poprzez brak rejestracji wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w terminie przewidzianym przez przepisy ustawowe, co skutkowało brakiem zawieszenia postępowania o zobowiązaniu Go do powrotu i wydaniem w tym postępowaniu decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, co naraża Go na wydalenie do państwa, gdzie grożą Mu tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie oraz orzeczenie kary śmierci, podczas gdy Organ powinien był niezwłocznie Jego wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej przyjąć a w rezultacie doprowadzić do zawieszenia wskazanego postępowania, - art. 28 w zw. z art. 89 ust. 5 u.o.c.o. w zw. z art. 8 dyrektywy PE i Rady 2013/33/EU z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia norm dotyczących przyjmowania wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową (dalej: "dyrektywa recepcyjna") w zw. z art. 41 Konstytucji RP w zw. z art. 6 Karty Praw Podstawowych w zw. z art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka poprzez nieprzyjęcie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w terminie przewidzianym przez przepisy ustawowe co skutkuje uniemożliwieniem rozpoczęcia biegu terminu maksymalnego okresu pobytu wnioskującego o ochronę międzynarodową w ośrodku strzeżonym, a w konsekwencji bezzasadnym przedłużeniem pobytu cudzoziemca w detencji. W oparciu na powyższe Skarżący wniósł o stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności oraz, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, jak też o zobowiązanie Organu do przyjęcia i zarejestrowania Jego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w terminie 3 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku, zasądzenie na Jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podniósł, że jest obywatelem [...] i w dniu [...] maja 2025 r. został przekazany na terytorium RP po zawróceniu przez funkcjonariuszy policji niemieckiej. Funkcjonariusze Państwowej Straży Granicznej w [....] ustalili, że w nieustalonym miejscu przekroczył granicę [...]-p., czemu zaprzecza. Postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2025 r. (sygn. akt [...]) został umieszczony w ośrodku dla cudzoziemców na okres 90 dni, a okres ten został przedłużony postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2025 r. (sygn. akt [...]). Skarżący zauważył, że od 27 maja 2025 r. wyrażał wolę ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP. W dniu 26 czerwca 2025 r. złożył do Komendanta BOSG wniosek o niezwłoczne przyjęcie wniosku i dokonanie czynności z art. 30 u.o.c.o. Pismo o tożsamej treści (stanowiące ponaglenie) złożył ponownie 22 sierpnia 2025 r. W tym ostatnim dniu złożył też do Komendanta Głównego Straży Granicznej skargę opartą na art. 227 K.p.a. na bezczynność Komendanta BOSG. W piśmie z 26 sierpnia 2025 r. Komendant BOSG odpowiedział Mu, że nie przyjmie wniosku o ochronę międzynarodową wobec brzmienia art. 33a i art. 33b u.o.c.o. Zdaniem Skarżącego, bezczynność Organu ma charakter oczywisty, a terminy do podjęcia czynności wynikają jednoznacznie z art. 28 ust. 5 u.o.c.o. w zw. z art. 6 dyrektywy proceduralnej i nie są terminami instrukcyjnymi. Komendant BOSG nie podał przyczyn zwłoki, jak też nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy, lecz otwarcie odmówił przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej i dokonania czynności z art. 30 u.o.c.o. W ocenie Skarżącego, Organ nie miał prawa powołać się na art. 33a i art. 33b u.o.c.o., które stanowią o czasowym ograniczeniu prawa do złożenia przez cudzoziemca wniosku o ochronę międzynarodową na odcinku granicy, na której stosowane jest to ograniczenie. Chodzi o granicę państwową z Republiką [....], gdzie tego rodzaju ograniczenie wprowadzone zostało na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 marca 2025 r. (poz. 390). Zgodnie zaś z art. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej (Dz. U. nr 78 poz. 461), granicą RP jest powierzchnia pionowa przechodząca przez linię graniczną, oddzielająca terytorium państwa polskiego od terytoriów innych państw i od morza pełnego. Lokalizacja Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców w [...] nie stanowi fragmentu odcinka granicy pomiędzy RP a [...]. Znajduje się on bowiem blisko 250 km od tego odcinka. Bezczynność Organu ma, zdaniem Skarżącego, charakter rażący a przekroczenie terminu jest oczywiste i znaczne, nawet gdy wziąć pod uwagę wyjątkowe wydłużenie terminu na dokonanie czynności z art. 28 i art. 30 u.o.c.o. ze względu na masowy napływ cudzoziemców na terytorium RP w celu uzyskania ochrony międzynarodowej. Komendant winien był zarejestrować Jego wniosek najpóźniej 7 lipca 2025 r. Bezczynność Komendanta BOSG prowadzi do znacznego uszczerbku u Niego oraz ma charakter szczególnie drastycznego naruszenia prawa, co uzasadnia przyznanie Mu sumy pieniężnej. W odpowiedzi na skargę Komendant BOSG wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że Skarżący przekroczył nielegalnie granicę Polski z [...]. Gdy został zatrzymany 26 maja 2025 r. na ul. [...] w [....]. w rejonie byłego drogowego przejścia granicznego, nie posiadał zabezpieczenia pieniężnego, dokumentu podróży oraz adresu zamieszkania na terytorium RP. Skarżący w dniu 24 czerwca 2025 r. złożył pismo zawierające akces ubiegania się o ochronę międzynarodową na terytorium RP. Wniosek ten nie został przyjęty, bowiem ustalono, że przekroczenie granicy nastąpiło w wyniku instrumentalizacji tj. prowadzenia przez państwo graniczące z RP lub inny podmiot działań zmierzających do umożliwienia przekroczenia przez cudzoziemców wbrew przepisom prawa granicy zewnętrznej w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen Dz. Urz. UE L 77 z 23.03.2016, str. 11 z późn. zm.), w szczególności z użyciem przemocy wobec funkcjonariuszy służb państwowych oraz żołnierzy Sił Zbrojnych RP chroniących tę granicę lub w połączeniu z niszczeniem infrastruktury granicznej mogących skutkować destabilizacją sytuacji wewnętrznej na terytorium RP. Organ zauważył, że przekroczenie granicy przez Skarżącego nastąpiło w okresie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, a to w związku z brzmieniem art. 33a — 33c u.o.c.o. oraz rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 27 marca 2025 r. w sprawie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej (poz. 390), którego obowiązywanie przedłużono następnie rozporządzeniami Rady Ministrów, z dnia 23 maja 2025 r. (Dz. U. poz. 673), z dnia 24 lipca 2025 r. (Dz. U. poz. 992) oraz z dnia 17 września 2025 r. (Dz. U. poz. 1256). Ponadto, w dniu 23 lipca 2025r. stwierdzono, że Skarżący nie został zakwalifikowany do kategorii osób wymagających szczególnego traktowania, o których mowa w art. 33b ust. 2 u.o.c.o. Po udzieleniu Skarżącemu informacji o odmowie przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej odnotowano techniczną czynność odmowy przyjęcia wniosku poprzez rejestrację czynności w module Rejestr Postępowań Powrotowych "ZOB" Systemu Obsługi Cudzoziemców Centralnej Bazy Danych SG. Na złożone przez Skarżącego pismo z 22 sierpnia 2025 r. w dniu 27 sierpnia 2025 r. udzielono Mu odpowiedzi ustnie (za pomocą translatora) i pisemnie o przyczynach niemożności przyjęcia wniosku tj. o ustaleniu faktu nielegalnego przekroczenia granicy w okresie obowiązywania czasowego ograniczenia prawa do złożenia takiego wniosku. Z kolei, na skargę Skarżącego z dnia 29 sierpnia 2025 r. Komendant Główny SG odpowiedział w piśmie z 29 sierpnia 2025 r. wskazując, że nie znalazł podstaw do uznania jej za zasadną. W ocenie Komendanta BOSG, nie dopuścił się on bezczynności, bowiem poinformował Skarżącego o sposobie załatwienia Jego sprawy i to dwukrotnie. Organ podkreślił, że wbrew twierdzeniom Skarżącego, czynność techniczna nieprzyjęcia wniosku nie musi się odbywać fizycznie na granicy polsko-[....]. Cudzoziemcy, którzy naruszyli polski porządek prawny zatrzymywani są przez służby państwowe również w głębi kraju bądź w związku z nielegalnym przekroczeniem granicy z Niemcami, jak w przedmiotowej sprawie. Wystarczy więc, że istnieje potwierdzenie przez cudzoziemca działań wskazujących na instrumentalizację przekroczenia granicy z [...] w okresie obowiązywania czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej i organ Straży Granicznej nie ma prawa takiego wniosku przyjąć. Ograniczenie to zostało wprowadzone w związku z zagrożeniem bezpieczeństwa państwa i społeczeństwa i dlatego nie narusza zasady zakazu zawracania uchodźców wyrażonej w art. 33 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców z 28 lipca 1951 r. Zdaniem Organu, w odniesieniu do tej reguły powstaje wątpliwość czy państwo trzecie (inne niż państwo pochodzenia migranta) stosujące instrumentalizację i w tym celu za obopólną zgodą dopuszczające migranta na swoje terytorium przy wykorzystaniu swoich instrumentów wizowych w ogóle może być traktowane jako terytorium, w którym życiu lub wolności migranta zagrażałoby bezpieczeństwo. Nadto, stosowanie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w sposób pozwalający na wyłączenie spod tego ograniczenia osób nielegalnie przekraczających odcinek granicy państwowej, na której występuje instrumentalizacja, zaraz po jej przekroczeniu, byłoby niewystarczające z punktu widzenia realizacji podstawowych celów tego ograniczenia jakimi są ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz zniwelowanie okoliczności, w których zjawisko instrumentalizacji może być podtrzymywane. Stosując więc wykładnię celowościową art. 33a - 33c u.o.c.o., przedmiotowe ograniczenie powinno mieć charakter bezwzględny, z wyjątkiem cudzoziemców uwzględnionych przez ustawodawcę w grupach wrażliwych (art. 33b ust. 2 u.o.c.o.), w przypadku których brak objęcia szczególną ochroną skutkowałby zagrożeniem ich życia i zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez sąd administracyjny następuje poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, o czym mowa w art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). W świetle § 2 tego artykułu, kontrola ta dokonywana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem. Jej przedmiot określa art. 3 § 2, § 2a i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej w dalszej części "P.p.s.a.". W świetle więc art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 a zatem dotyczących wydania decyzji, postanowienia bądź innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem jednakże aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Rozpoznając skargę na bezczynność organu sąd dokonuje oceny czy po stronie tego organu istniał, wynikający ze stosownych przepisów prawa, obowiązek podjęcia danego aktu bądź czynności i czy został on przez organ zrealizowany w wymaganym przez prawo terminie. W razie uwzględniania skargi sąd - w myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 3). Ponadto, zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przedmiotem niniejszej skargi uczyniono bezczynność Komendanta Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu w zakresie przyjęcia i rejestracji wniosku o udzielenie cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej. Regulacje odnośnie do takiej ochrony zawiera ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która w art. 28 określa obowiązki organu Straży Granicznej w tym przedmiocie, wskazując jednocześnie terminy, w których mają być one wykonane. Wedle ust. 5 powyższego artykułu, w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2 (tj. gdy cudzoziemiec zadeklarował zamiar złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej albo w wypadku określonych kategorii cudzoziemców, gdy złożyli oni pisemną deklarację zamiaru złożenia takiego wniosku) przyjęcie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej i jego rejestracja następują niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 3 dni roboczych od dnia przyjęcia deklaracji zamiaru złożenia wniosku, a w razie masowego napływu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu uzyskania ochrony międzynarodowej - w terminie 10 dni roboczych. Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela stanowisko przedstawione w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2025 r. (sygn. akt II OSK 1178/25), w którym Sąd ten stwierdził, że czynność organu Straży Granicznej polegająca na przyjęciu i zarejestrowaniu wniosku cudzoziemca o udzielenie ochrony międzynarodowej, o którym mowa w art. 28 ust. 5 u.o.c.o. jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, określoną w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. NSA zauważył, że przyjęcie i rejestracja wniosku cudzoziemca o udzielenie ochrony międzynarodowej jest warunkiem sine qua non wszczęcia postępowania przed Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie udzielenia ochrony międzynarodowej. Bez tej czynności organu Straży Granicznej, wniosek strony nie zostanie merytorycznie rozpoznany przez wymieniony wyżej organ. Dlatego też czynność organu Straży Granicznej polegająca na przyjęciu i rejestracji wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej dotyczy uprawnień i obowiązków cudzoziemca wynikających z przepisów prawa. Umożliwia ona bowiem merytoryczne rozpatrzenie takiego wniosku przez właściwy organ. Skoro więc czynność polegająca na przyjęciu i rejestracji wniosku o udzielenie międzynarodowej ochrony to tzw. czynność materialno-techniczna w rozumieniu powołanego art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., to brak podjęcia przez właściwy organ tego właśnie rodzaju czynności może być kwestionowany w drodze skargi na bezczynność organu w związku z treścią również przytoczonego już art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., co w niniejszej sprawie nastąpiło. Organ nie był natomiast zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej co do odmowy przyjęcia i rejestracji wniosku cudzoziemca, bowiem tego rodzaju forma rozstrzygnięcia nie została przez ustawodawcę przewidziana. Jest to, w ocenie Sądu, świadome działanie prawodawcy, bowiem czynności w postaci przyjęcia i rejestracji wniosku podejmowane są niejednokrotnie masowo, a zatem w okolicznościach znacznego napływu wnioskodawców, co wskazuje na to, że wolą ustawodawcy nie było stworzenie tak rozbudowanej procedury jaka obowiązuje przy wydawaniu decyzji administracyjnej. Istotne jest zaś to, że dla wnioskodawcy istnieje droga sądowa w związku z brakiem podjęcia przez organ wskazanej wyżej czynności, uruchamiana skargą na bezczynność organu w tymże zakresie, z której to możliwości skorzystał Skarżący w sprawie obecnie rozpoznawanej. Jak stanowi art. 53 § 2b P.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W rozpatrywanej sprawie wskazany tryb został przez Skarżącego wyczerpany, bowiem jak podał w odpowiedzi na skargę Organ i jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych, w dniu 24 czerwca 2025 r. Skarżący złożył pismo zawierające akces ubiegania się o ochronę międzynarodową na terytorium RP. Wobec braku oczekiwanej przez Skarżącego reakcji Organu w postaci przyjęcia i rejestracji wniosku o ochronę Skarżący - w piśmie z dnia 22 sierpnia 2025 r. - skierował do Komendanta Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu pismo zatytułowane: "Wniosek o niezwłoczne przyjęcie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej i jego rejestrację", w którym zakwestionował On brak wskazanego działania ze strony Organu. W ocenie Sądu, pismo to stanowi ponaglenie, o którym mowa w cytowanym art. 53 § 2b P.p.s.a. Uznając więc, że warunki formalne złożonej skargi zostały zachowane Sąd mógł przejść do oceny sprawy co do meritum. Należy więc w tym miejscu podnieść, że sprawy cudzoziemców ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium Polski, w których organ tj. Bieszczadzki Komendant Straży Granicznej w Przemyślu nie przyjął i nie zarejestrował złożonego w tym przedmiocie wniosku były już przedmiotem kontroli tut. Sądu, który w wydanych wyrokach przedstawił określoną argumentację (sygn. akt II SAB/Rz 188/25, II SAB/Rz 211/25). Sąd w obecnym składzie podziela ją, dlatego zostanie ona wykorzystana w poniższym uzasadnieniu. Sąd zgadza się nadto z motywami przedstawionymi w orzeczeniach WSA w Białymstoku z 7 i 23 października 2025 r. sygn. akt: II SA/Bk 1221/25 i lI SA/Bk 1284/25 oraz z 20 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Bk 1285/25 i również przestawi je w niniejszym uzasadnieniu. W piśmie z dnia 26 sierpnia 2025 r. (które zostało doręczone Skarżącemu) dnia 27 sierpnia 2025 r. Komendant poinformował, że w związku z ustaleniem, że Skarżący dokonał nielegalnego przekroczenia granicy z terytorium Republiki [...] do Rzeczpospolitej Polskiej w okresie obowiązywania czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP, wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej nie został przyjęty. Jako podstawę odmowy Organ wskazał art. 33b ust. 1 i art. 33a ust. 1 u.o.c.o. Powołane przez Komendanta przepisy zostały dodane do ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP na mocy nowelizacji, która nastąpiła ustawą z dnia 21 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U . poz. 389), której regulacje weszły w życie z dniem 27 marca 2025 r. Wedle art. 33a ust. 1 u.o.c.o., prawo do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej może zostać czasowo ograniczone, w przypadku gdy: ma miejsce instrumentalizacja oraz działania podejmowane w ramach instrumentalizacji stanowią poważne i rzeczywiste zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub społeczeństwa oraz wprowadzenie tego ograniczenia jest niezbędne dla wyeliminowania zagrożenia, o którym mowa w pkt 2, a inne środki nie są wystarczające do jego wyeliminowania. Zgodnie natomiast z art. 33b ust. 1 u.o.c.o., w okresie obowiązywania czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej organ Straży Granicznej nie przyjmuje wniosku cudzoziemca o udzielenie takiej ochrony na odcinku granicy, na którym jest stosowane to ograniczenie. Ponadto, w myśl art. 33c u.o.c.o., w okresie obowiązywania czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na odcinku granicy, na którym jest ono stosowane, nie stosuje się przepisów art. 28. W tym miejscu należy zauważyć, że powołana nowela wprowadziła też (art. 1 pkt 1) do ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojęcie instrumentalizacji (art. 2 pkt 6a u.o.c.o.), przez którą należy rozumieć prowadzenie przez państwo graniczące z Rzecząpospolitą Polską lub inny podmiot działań zmierzających do umożliwienia przekroczenia przez cudzoziemców wbrew przepisom prawa granicy zewnętrznej w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) (Dz. Urz. UE L 77 z 23.03.2016, str. 1, z późn. zm.), w szczególności z użyciem przemocy wobec funkcjonariuszy służb państwowych oraz żołnierzy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej chroniących tę granicę lub w połączeniu z niszczeniem infrastruktury granicznej, mogących skutkować destabilizacją sytuacji wewnętrznej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Akta sprawy wskazują, że Skarżący będący obywatelem [...]. został w dniu [...] maja 2025 r. zatrzymany przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w [...] po wcześniejszym uzyskaniu informacji o nielegalnym przekroczeniu przez Niego [...] maja 2025 r. granicy polsko-niemieckiej i zawróceniu do Polski. Przy czym, uprzednio, w nieustalonym miejscu i czasie przekroczył On granicę [...]-[...] Nie posiadał ważnej wizy, jak też innego ważnego dokumentu upoważniającego do pobytu na terytorium RP. Nie dysponował też środkami finansowymi niezbędnymi do pokrycia kosztów takiego pobytu, jak też nie wskazał wiarygodnych źródeł ich uzyskania. Przesłuchany w charakterze strony Skarżący podał, że z [....] udał się do [...] i na terenie Rosji przebywał około jednego miesiąca. Następnie, wraz z przemytnikiem udał się na [...], gdzie spędził ok. 4 miesięcy, po czym wraz z innymi cudzoziemcami i z pomocą przemytnika przekroczył granicę z Polską, pokonując ogrodzenie przy użyciu drabiny, po czym, po udaniu się we wskazane przez przemytnika miejsce został przewieziony samochodem w rejon granicy polsko-niemieckiej. Krajem docelowym Jego podróży miała być [....]. Postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2025 r. (sygn. akt [...]) został umieszczony w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców, zaś decyzją z dnia [...] czerwca 2025 r. nr [...] Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] zobowiązał Skarżącego jako cudzoziemca do powrotu. W świetle powyższych okoliczności Sąd uznał, że Skarżący przekroczył granicę [...] – [...] w ramach instrumentalizacji stosowanej przez Republikę [...], a uczynił to w okresie obowiązującego czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. Pierwsze czasowe ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej zostało wprowadzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 27 marca 2025 r. (Dz. U. poz. 390) w oparciu na upoważnienie wynikające z art. 33a ust. 5 u.o.c.o., a następnie zostało ono przedłużone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 23 maja 2025 r. (poz. 673) i potem kolejnymi jeszcze aktami wykonawczymi do ustawy. Ze względu więc na treść przytoczonych wyżej przepisów tj. art. 33a ust. 1, art. 33b ust. 1 i art. 33c u.o.c.o. i wobec obowiązywania w czasie przekraczania granicy [...]-[...] wskazanego czasowego ograniczenia, Skarżący nie mógł domagać się od Komendanta zarejestrowana wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. Jak wynika z uzasadnienia do projektu wskazanej wyżej noweli do ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ma ona na celu stworzenie takich instrumentów prawnych, które będą służyć zapobieżeniu destabilizacji sytuacji wewnętrznej w Polsce i innych państwach UE, wynikającej z kreowania sztucznej presji migracyjnej przez państwa trzecie graniczące z Polską lub inne podmioty. Projekt stanowi więc reakcję na zjawisko instrumentalizacji migracji, stosowanej od lipca 2021 r. przez władze [...], w kooperacji z władzami rosyjskimi i międzynarodowymi grupami przestępczymi organizującymi przerzut migrantów do krajów UE, jak i czerpiącymi korzyści z handlu ludźmi. W lipcu 2021 r., w reakcji na sankcje Unii Europejskiej, nałożone na reżim [...], władze [....] zaczęły stosować ułatwienia w udzielaniu wiz turystycznych w stosunku do obywateli państw najwyższego ryzyka imigracyjnego, przede wszystkim z Bliskiego Wschodu i Afryki. [...] wizy były wydawane dla osób, które zdecydowały się opłacić przerzut do wybranego kraju Europy, realizowany przez grupy przestępcze. Głównym celem cudzoziemców jest zaś dotarcie do jednego z państw członkowskich UE lub Wielkiej Brytanii. Skuteczny przerzut migranta przez polską granicę jest, z punktu widzenia władz b., tylko jednym ze środków zmierzających do uzyskania zasadniczego celu, jakim jest możliwie najdalsza destabilizacja sytuacji wewnętrznej w państwach UE. Z tego powodu władze [...] dążą do zaistnienia sytuacji krytycznych z udziałem migrantów na granicy zewnętrznej UE. W ocenie Sądu, działania Skarżącego wpisują się w działania państwa trzeciego stosującego instrumentalizację migracji. Zdecydował się On bowiem skorzystać z oferty takiego państwa stosującego instrumentalizację migracji tj. [...] i przekroczyć granicę RP właśnie na odcinku z tym państwem. Powyższe wymaga zaś ze strony RP podjęcia obrony własnych interesów, czego przejawem jest czasowe zawieszenie prawa do uzyskania ochrony międzynarodowej. Komendant nie przyjmując więc od Skarżącego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, postąpił zgodnie z jednoznaczną treścią art. 33b ust. 1 u.o.c.o. Przy czym, podniesienia wymaga, że w stosunku do Skarżącego nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 33b ust. 2 u.o.c.o., który to przepis wymienia szczególne kategorie cudzoziemców, których przedmiotowe ograniczenie nie dotyczy i od których należy przyjąć wniosek o ochronę międzynarodową. Kwestię tę podniósł Organ w odpowiedzi na skargę, w której wskazał, że sprawdzono, czy Skarżący należy do grupy podmiotów wymienionych w powołanym przepisie i w wyniku powyższego stwierdzono, że brak jest podstaw do zaliczenia Go do tej kategorii osób. Zresztą w złożonej skardze nie zostało w istocie podniesione, że Skarżący należy do grupy wrażliwej wyszczególnionej w powołanym art. 33b ust. 2 u.o.c.o., jak też nie podważono, że brał On de facto udział w procederze instrumentalizacji migracji. Wprawdzie Skarżący zanegował w skardze fakt przekroczenia przez Niego granicy [...]-[...], jednak w świetle akt sprawy okoliczność ta jest niewątpliwa. Skarżący podniósł, natomiast, że ujęcie Go w głębi kraju i wyrażenie woli złożenia wniosku o ochronę międzynarodową w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w [...], podlegającym Komendantowi Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu, a zatem poza odcinkiem granicy, na którym obowiązuje czasowe ograniczenie prawa do złożenia przedmiotowego wniosku, nie mogło skutkować dokonaną przez ten Organ odmową rejestracji wniosku. Zdaniem Skarżącego, na terenie wspomnianego Ośrodka nie przebiega odcinek granicy między RP a [....], a Ośrodek ten znajduje się blisko 250 km od odcinka przedmiotowej granicy. Zdaniem Sądu, ścisłe rozumienie odcinka granicy, na którym wprowadzono przedmiotowe ograniczenie nie jest jednak prawidłowe. Prowadziłoby bowiem do sytuacji, w której premiowane byłoby nielegalne przekroczenie granicy, po którym cudzoziemcowi udało się przedostać w głąb kraju, którego granicę bezprawnie przekroczył. Otóż bowiem cudzoziemiec taki byłby uprawniony do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, mimo, że złożenie takiego wniosku na samej granicy nie byłoby możliwe a to, z uwagi na obowiązujące na tym odcinku czasowe ograniczenie. Przeciw przyjęciu takiego sposobu rozumowania sprzeciwia się rzymska zasady nemo potest commodum capere de iniuria sua propria (nikt nie może czerpać korzyści z bezprawia, jakie sam popełnił). Nie zasługuje więc na ochronę zachowanie cudzoziemca, który — chcąc powołać się na prawo do ochrony międzynarodowej — dobrowolnie bierze udział w działaniach skierowanych przeciwko bezpieczeństwu RP i narusza porządek prawny. Zjawisko instrumentalizacji przekonuje, że zazwyczaj rzeczywistym celem cudzoziemców nie jest uniknięcie realnego niebezpieczeństwa w kraju pochodzenia ze względu na rasę, religię, obywatelstwo, przynależność, przekonania polityczne itp., lecz wyłącznie wjazd i pozostanie na terytorium UE oraz związana z tym poprawa sytuacji bytowej. Dlatego też, Skarżący, który po przekroczeniu granicy RP na odcinku z [...] zwrócił się do Organu o udzielenie ochrony międzynarodowej, nie może powoływać się na inny stan prawny, aniżeli zaistniały na odcinku granicy który przekroczył. Innymi słowy, nie może On skorzystać z większego zakresu ochrony prawnej, aniżeli przysługujący Mu w momencie przekraczania tego odcinka granicy. Tym samym pojęcie "odcinka granicy", o którym mowa w art. 33b ust 1 u.u.c.o. należy odnieść do odcinka granicy, na którym nastąpiło przekroczenie granicy RP, gdyż to ten czyn determinuje reżim prawny stosowany wobec cudzoziemca przekraczającego granicę. Należy więc zgodzić się z przedstawionym w odpowiedzi na skargę stanowiskiem Organu, że stosowanie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w sposób pozwalający na wyłączenie spod tego ograniczenia osób nielegalnie przekraczających odcinek granicy państwowej, na której występuje instrumentalizacja, zaraz po jej przekroczeniu, byłoby niewystarczające z punktu widzenia realizacji podstawowych celów tego ograniczenia jakimi są ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz zniwelowanie okoliczności, w których zjawisko instrumentalizacji może być podtrzymywane. W ocenie Sądu, Komendant nie dopuścił się naruszeń wskazanych w skardze przepisów: Konstytucji RP, Karty Praw Podstawowych, Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, dyrektywy proceduralnej i dyrektywy recepcyjnej. Niewątpliwie w sprawie niniejszej mamy do czynienia z konfliktem wartości konstytucyjnych: z jednej strony podmiotowego prawa cudzoziemcy do posiadania statusu uchodźcy (art. 56 ust. 2), a z drugiej bezpieczeństwa państwa, porządku publicznego oraz nienaruszalności terytorium RP (art. 5, art. 126 ust. 2, art 146 ust. 4 pkt 7 i 8, art. 31 ust. 3), z tym, że ta druga wartość związana jest z kategorią tzw. interesu publicznego. Oddziałuje więc nie tylko na funkcjonowanie państwa i jego organów, ale również na społeczeństwo, wymagające dla swojej egzystencji zapewnienia bezpieczeństwa. W kontekście powyższego, uwzględnienia wymagała więc sytuacja występująca na wschodniej granicy Rzeczpospolitej Polskiej, związana z działalnością Republiki B., współpracującą z międzynarodowymi grupami przestępczymi czerpiącymi zyski z organizacji przerzutu migrantów. Skoro więc [...] dopuszcza się instrumentalizacji migracji a tym samym celowo wykorzystuje prawo dotyczące uchodźców do destabilizowania sytuacji wewnętrznej w Polsce, rodzi to bez wątpienia obowiązek organów władzy państwowej do odpowiedniego reagowania na tego rodzaju zagrożenie bezpieczeństwa. Reakcja ta, polegająca na wyposażeniu służb granicznych w odpowiednie instrumenty prawne nie może zostać uznana za stojąca w sprzeczności czy kwestionująca prawa cudzoziemców do ubiegania się o ochronę międzynarodową. Państwo polskie nie może bowiem pozostać bierne wobec instrumentalnego wykorzystywania przez państwo trzecie prawa uchodźczego do stwarzania realnego i długotrwałego stanu zagrożenia, czego wyrazem jest masowe, nielegalne przekraczanie granicy RP w zorganizowanych grupach cudzoziemców, w trakcie którego niszczona jest infrastruktura graniczna oraz używana jest przemoc wobec interweniujących funkcjonariuszy Straży Granicznej czy żołnierzy Wojska Polskiego. Dlatego nie można przyjąć za dopuszczalną sytuację, ze prawo cudzoziemca do ochrony międzynarodowej nie może podlegać jakiemukolwiek ograniczeniu. W konsekwencji, możliwe było wprowadzenie przez prawodawcę ograniczeń wskazanych w art. 33a i art. 33c u.o.c.o. Są one odpowiednie dla zapewnienia bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego oraz nienaruszalność, granic RP a cel ten może być realizowany jedynie przy pomocy wprowadzonych regulacji prawnych. Ograniczenie prawa cudzoziemca do wnioskowania o ochronę międzynarodową jest ekwiwalentne i racjonalne wobec celu, któremu służy ten instrument prawny. Istotne znaczenie ma też to, że przedmiotowe ograniczenie obowiązuje wyłącznie na granicy państwowej z Republiką [...], a zatem na pozostałym odcinku granicy stosowane są zasady ogólne. Nie ma zatem przeszkód, aby cudzoziemiec skorzystał z prawa do złożenia wniosku o ochronę międzynarodową na odcinku innym niż [...]. Wybierając natomiast przekroczenie granicy na odcinku objętym ograniczeniem, cudzoziemiec czyni to na własne ryzyko i odpowiedzialność. Sąd jako bezzasadny ocenił zarzut naruszenia art. 40 i art. 41 Konstytucji RP, które wyrażają zakaz tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowania i karania, jak też stanowią o obowiązku zapewnienia nietykalności osobistej i wolności osobistej. Umieszczenie bowiem Skarżącego w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców nastąpiło w oparciu na obowiązujące prawo. Z akt sprawy, jak też zresztą ze złożonej skargi nie wynika, by Skarżący w ośrodku tym traktowany był w sposób, o którym mowa w powołanym art. 40 Konstytucji RP. Skarżący zwrócił też uwagę na to, że brak przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej uniemożliwia czasowe zawieszenie postępowania o zobowiązanie cudzoziemca do powrotu, co może skutkować naruszeniem zasady non-refoulement. Regułę tę wyraża art. 33 ust. 1 Konwencji genewskiej, zgodnie z którym, żadne Umawiające się Państwo nie wydali lub nie zawróci w żaden sposób uchodźcy do granicy terytoriów, gdzie jego życiu lub wolności zagrażałoby niebezpieczeństwo ze względu na jego rasę, religię, obywatelstwo, przynależność do określonej grupy społecznej lub przekonania polityczne. Równocześnie w ust. 2 powołanego art. 33 Konwencji przewidziany został wyjątek. Przepis ten stanowi mianowicie, że nie może powoływać się jednakże na dobrodziejstwo niniejszego postanowienia uchodźca, co do którego istnieją podstawy, aby uznać go za groźnego dla bezpieczeństwa państwa, w którym się on znajduje, lub który będąc skazanym prawomocnym wyrokiem za szczególnie poważne zbrodnie stanowi niebezpieczeństwo dla społeczeństwa tego państwa. Ze względu jednak na istotne niedostosowanie i nieadekwatność obowiązujących regulacji do aktualnych wyzwań i zagrożeń wobec instrumentalnego wykorzystywania przez [...] międzynarodowego prawa uchodźczego do tworzenia stanu zagrożenia zewnętrznego i wewnętrznego państwa, w ocenie Składu orzekającego, wykładnia cytowanych norm prawnych musi mieć charakter wykładni dynamicznej, która uwzględnia zmieniającą się rzeczywistość, jak też wykładni celowościowej. Tego właśnie rodzaju rozumienie art. 33 ust. 2 Konwencji genewskiej uprawnia władzę ustawodawczą do wprowadzenia, w realiach zjawiska instrumentalizacji migracji, ograniczeń w stosowaniu zasady non-refoulement wobec jednostki, która świadomie i dobrowolnie staje się częścią owej zorganizowanej zbiorowości, stosując w swoich działaniach przemoc oraz rażąco i w złej wierze naruszając prawo regulujące zasady legalnego przekraczania granicy państwowej, współdziałając przy tym z innymi osobami posługującymi się analogicznymi, bezprawnymi metodami. W takiej więc sytuacji państwo przyjmujące ma prawo uznać, że istnieją podstawy do uznania cudzoziemca za "groźnego dla bezpieczeństwa państwa" i zastosować klauzulę zawartą w art. 33 ust. 2 Konwencji genewskiej. Zdaniem Sądu, istotna w sprawie nowelizacja nie narusza przepisów Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, jak też respektuje dotychczasowy dorobek orzeczniczy Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Ochrona przed nieuprawnionym wydaleniem lub zawróceniem odczytuje się w ramach art. 3 tej Konwencji, zaś zakaz zbiorowego wydalania wynika z art. 4 Protokołu nr 4. Należy więc wskazać, że w wyroku Wielkiej Izby z 13 lutego 2020 r. w sprawie N.D. i N.T. przeciwko Hiszpanii (wnioski nr 8675/15 i 8697/15) wskazany Trybunał przyznał jednak pierwszeństwo ochronie granicy zewnętrznej UE i porządku prawnego w sytuacji podejmowania przez cudzoziemców, nawet poszukujących ochrony międzynarodowej, prób nielegalnego, zbiorowego przekraczania granicy w wybranych przez siebie miejscach. Trybunał wyjaśnił przesłanki uzasadniające odstępstwo od zakazu zbiorowego wydalania cudzoziemców. W konsekwencji, w piśmiennictwie wskazuje się na konieczność ustalenia możliwości rzeczywistego skorzystania przez cudzoziemca z legalnej procedury przekroczenia granicy, co w odniesieniu do sytuacji na granicy lądowej wiąże się z dostateczną liczbą przejść granicznych, na których możliwie jest ubieganie się o udzielenie ochrony międzynarodowej. Podnosi się też konieczność ustalenia czy niekorzystanie przez cudzoziemca z dostępnych legalnych procedur jest obiektywnie uzasadnione okolicznościami, za które odpowiada państwo. Nie dochodzi bowiem do naruszenia zakazu zbiorowego wydalenia, jeżeli z terytorium państwa zostają usunięci cudzoziemcy, którzy z zaplanowanym z góry zamiarem, zbiorowo, nielegalnie przekraczają granicę w celu uniknięcia kontroli i zagrażają przez to bezpieczeństwu publicznemu, pomimo dostępności ustanowionych w tym celu przejść granicznych i prawnych procedur. Uwzględniając powyższe należy podnieść, że za ewentualne trudności w dotarciu do miejsc legalnego przekroczenia granicy nie odpowiada Polska, ale odpowiedzialne są władze [....]. Ponadto, zaznaczyć trzeba, że poza drogowym przejściem granicznym istnieje możliwość wnioskowania o wizę lub o ochronę międzynarodową w polskich przedstawicielstwach dyplomatycznych i konsularnych w krajach pochodzenia lub tranzytu. Cudzoziemcy jednak świadomie nie wybierają legalnych, dostępnych procedur, lecz poczynając od przylotu na [...] lub do [...] decydują się na współpracę z państwem stosującym instrumentalizację, a częstokroć także z międzynarodowymi grupami przestępczymi zajmującymi się przerzutem migrantów. Zauważenia wymaga, że w aktach administracyjnych brak jest śladu tego, by [...] była dla Skarżącego krajem niebezpiecznym, gdzie jest narażony na presję oraz przemoc ze strony służb [...]. Skarżący udał się do tego kraju w sposób świadomy i dobrowolny - nie deklarował zagrożenia na terytorium tego państwa. Należy też podnieść, że wprawdzie art. 33b ust. 1 oraz z art. 33a ust. 1 u.o.c.o. są niezgodne z art. 6 ust. 2 i art. 7 ust. 1 w związku z motywami 26 dyrektywy proceduralnej, jednak Sąd nie mógł odmówić zastosowania tych przepisów ustawy krajowej, pomimo takiej niezgodności, bowiem doprowadziłoby to do naruszenia zasad ogólnych prawa UE, które stanowią część prawa wspólnotowego. Zgodnie mianowicie z powołanymi przepisami dyrektywy, Państwa członkowskie zapewniają, aby osoba, która wystąpiła z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej, miała rzeczywistą możliwość jak najszybszego złożenia wniosku a nadto Państwa członkowskie zapewniają, aby każda osoba dorosła posiadająca zdolność do czynności prawnych miała prawo wystąpienia we własnym imieniu z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej. W sytuacji jednak, gdy jednostka ubiegająca się o ochronę prawną powołuje się na własne naruszenie prawa - aktualizują się ogólne zasady europejskiej kultury prawnej wynikające ze wspólnej tradycji konstytucyjnej praw członkowskich, zgodnie z którymi niemożliwe i wysoce niepożądane jest czerpanie korzyści z własnego bezprawia. Zasadę tę należy odnieść do cudzoziemca, który wpisując się w bezprawne działania [...] reżimu, nadużywa uprawnień wynikających z międzynarodowego i unijnego prawa uchodźczego i rażąco naruszając zasady przekraczania granicy stara się wywieść z tej okoliczności korzystne dla siebie skutki prawne. Zakaz nadużycia prawa, jest natomiast zaliczany do zasad ogólnych prawa międzynarodowego oraz zasad ogólnych prawa UE (art. 17 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 54 Karty Praw Podstawowych). Należało więc uznać, że występując o ochronę międzynarodową Skarżący dopuścił się nadużycia prawa wynikającego z art. 18 Karty Praw Podstawowych (prawo do azylu) oraz praw wynikających z dyrektywy proceduralnej (art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 1, dotyczących złożenia wniosku o ochronę międzynarodową). W takich zaś okolicznościach zasadna była odmowa przyjęcia wniosku Skarżącego o ochronę międzynarodową. W ocenie Sądu, przedmiotowa nowelizacja u.o.c.o. zgodna jest też z prawem unijnym, a to z uwagi na brzmienie art. 72 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U.2004.90.864/2 z dnia 2004.04.30), zgodnie z którym niniejszy tytuł (tj. V Przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości) nie narusza wykonywania przez Państwa Członkowskie obowiązków dotyczących utrzymania porządku publicznego i ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego. Kwestie wykonywania obowiązków w zakresie ochrony porządku publicznego i bezpieczeństwa wewnętrznego pozostawione więc zostały kompetencji państw członkowskich. W przedstawionych wyżej okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy Sąd uznał, że Komendant nie przyjmując i nie rejestrując wniosku Skarżącego o ochronę międzynarodową nie uchybił ani przepisom ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony ani też przepisom powołanym w skardze a tym samym nie pozostawał w bezczynności. Nie podejmując bowiem oczekiwanego przez Skarżącego działania oparł się na obowiązujących i wiążących go przepisach prawa, które obligowały go do nieprzyjęcia i nierejestrowania złożonego przez Skarżącego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. Z tych przyczyn Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. Z uwagi na powyższe nie było możliwe przychylenie się do zgłoszonego w skardze wniosku o przyznanie sumy pieniężnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Tego rodzaju rozstrzygnięcia możliwe są bowiem tylko w wypadku, gdy skarga zostaje uwzględniona. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym a to z uwagi na brzmienie art. 119 pkt 4 P.p.s.a., który dopuszcza powyższe wówczas, gdy przedmiot skargi stanowi bezczynność. ----------------------- #
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 30 października 2025
- Symbol z opisem
- 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa 658
- Hasła tematyczne
- Cudzoziemcy
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Jolanta Kłoda-Szeliga Karina Gniewek-Berezowska Paweł Zaborniak /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t. j.)
art. 33a ust. 1, art. 33b ust. 1 · Dz.U. 2025 poz. 223
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SAB/Rz 219/25 · 23 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Rzeszowie z 23 kwietnia 2026 r., II SAB/Rz 219/25 – ochrona cudzoziemca
Sygnatura: II SAB/Rz 198/25 · 22 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Rzeszowie z 22 kwietnia 2026 r., II SAB/Rz 198/25 – ochrona cudzoziemca
Sygnatura: II SAB/Rz 186/25 · 22 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Rzeszowie z 22 kwietnia 2026 r., II SAB/Rz 186/25 – ochrona cudzoziemca
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny