II SAB/Ke 6/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Armański po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a : odrzucić skargę.

W dniu 15 grudnia 2020 r. [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] w sprawie z jego wniosku z dnia 24 grudnia 2003 r., dotyczącego ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na rozbudowie bazy produkcyjno-usługowo-magazynowej o część magazynową i transportową wraz z adaptacją istniejących budynków na piekarnię, cukiernię, sklep, kawiarnię, motel na działce o nr ewid. [...]. Skarżący zarzucił organowi, że dwa razy bezpodstawnie zawieszał postępowanie. Ponadto Burmistrz Miasta i Gminy [...], po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wpostanowienia z dnia 25 października 2005 r. (uchylającego postanowienie organu I instancji z dnia 18 czerwca 2005 r.), dopiero w dniu 21 listopada 2005 r. podjął postępowanie, a w dniu 9 marca 2006 r. wydał decyzję znak: PRG.II-7331/1-8/2005, w której ustalono warunki zabudowy. W rezultacie doszło do przewlekłości postępowania. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o: - stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, - stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w maksymalnej kwocie określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy wniósł o jej odrzucenie (z ostrożności procesowej – o oddalenie), wskazując na brak uprzedniego wyczerpania przez stronę ustawowego środka zaskarżenia (ponaglenie) i podkreślając, że wniesienie takiej skargi jest możliwe tylko w sytuacji, gdy prowadzone postępowanie nie zostało zakończone wydaniem decyzji ostatecznej. W tym ostatnim zakresie powołano się na wydanie w dniu 9 marca 2006 r. decyzji znak: PRG.II-7331/1-8/2005, którą ustalono warunki zabudowy dla inwestycji skarżącego. Zarządzeniem z dnia 18 stycznia 2021 r. [...] został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez wskazanie nr PESEL oraz złożenie dowodu, że wniósł do organu wyższego stopnia ponaglenie w sprawie przewlekłego prowadzenia postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy Staszów w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy – w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi (art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a., w zw. z art. 37 § 3 pkt 1 K.p.a.). W ustawowym terminie skarżący podał nr PESEL oraz przedłożył kserokopie swoich pism z 2 września, 14 marca, 14 września, 29 lipca i 28 czerwca 2005 r. podnosząc, że kierując je do SKO w Kielcach wskazywał na przewlekłe prowadzenie postępowania i domagał się jego przyśpieszenia. Podkreślił, że pisma te redagował sam, bez pomocy fachowego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie do przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W niniejszym przypadku przeszkodę do merytorycznego rozpoznania skargi stanowi przede wszystkim okoliczność wniesienia skargi w dacie, gdy organ nie prowadził już postępowania, albowiem wydał decyzję, która jest ostateczna. W uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19, podjętej w składzie 7 sędziów, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził stanowisko, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (tj. stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności). Uchwała ta dotyczy wprawdzie bezczynności, czyli innej formy pasywności organu administracji niż stanowiąca przedmiot zaskarżenia w przedmiotowej sprawie, jednak z uwagi na procesowe powiązanie w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym stanu bezczynności z przewlekłym prowadzeniem postępowania uzasadnione jest zastosowanie zawartego w tej uchwale poglądu także do oceny skargi na przewlekłość postępowania, wniesionej już po wydaniu decyzji, tj. po zakończeniu postępowania, którego dotyczyła skarga do sądu (por. m.in. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. akt III SAB/Lu 22/20, postanowienie WSA w Opolu z 23 lutego 2021 r., sygn. akt II SAB/Op 72/20). Jak przyjął NSA w wyroku z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. II OSK 3804/18, podstawowym celem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania jest dyscyplinowanie organu w konkretnej toczącej się sprawie administracyjnej. Nieograniczona pod względem czasowym w ramach prowadzonego postępowania możliwość uruchomienia procedury służącej dokonaniu oceny prawidłowości działania organu nie powinna być rozumiana jako uprawnienie do wszczynania postępowań kontrolnych o charakterze historycznym. Za przyjęciem odmiennego poglądu nie przemawia aktualne brzmienie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W efekcie prowadzenie postępowania sądowego w przedmiocie oceny przewlekłości postępowania administracyjnego po jego zakończeniu nie jest prawnie dopuszczalne. Bezspornym jest, że postępowanie, w którym skarżący dopatruje się przewlekłego działania organu, zostało zakończone ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...], którą po ponownym rozpatrzeniu wniosku "[...]", ustalono warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej rozbudowę bazy produkcyjno-usługowo-magazynowej z adaptacją istniejących budynków na piekarnię, cukiernię, sklep, kawiarnię, motel, obiekty magazynowo-transportowe wraz z obiektami i urządzeniami niezbędnymi do prawidłowego funkcjonowania przedsięwzięcia - na działkach nr ewid. [...]. Wobec powyższego, uwzględniając treść powołanej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II OPS 5/19, rozpoznanie merytoryczne niniejszej skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy – wniesionej przez [...] dopiero w dniu 15 grudnia 2020 r. (kilkanaście lat po zakończeniu przez organ postępowania poprzez wydanie ww. decyzji) – było niedopuszczalne. Niezależnie od powyższego, zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Z kolei art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W stanie prawnym obowiązującym do 31 maja 2017 r. właściwym środkiem prawnym było tu zażalenie. Owo ponaglenie (uprzednio zażalenie) równoznaczne jest ze środkiem zaskarżenia i spełnia kryterium "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu wbrew twierdzeniom skarżącego żadnego z przedstawionych przez niego pism pochodzących z 2005 r. nie sposób uznać za taki środek, zasadniczo bowiem zawierają one merytoryczną polemikę ze stanowiskiem organu I instancji i argumentację w tym względzie, ewentualnie stanowisko wyrażone w postępowaniu zażaleniowym, gdzie skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia (pismo z dnia 29 lipca 2005 r.). Z tych powodów w sprawie zachodzi także druga przesłanka przemawiająca za odrzuceniem skargi, tj. brak wyczerpania środków zaskarżenia. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.