II SAB/Gl 451/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński po rozpoznaniu w dniu 12 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. C. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a: odrzucić skargę.

Pismem z dnia 31 sierpnia 2026 r. J. C. (dalej: skarżący), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich. W wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 25 września 2026 r. skarżący pismem z dnia 28 września 2026 r. został wezwany w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi do wykazania czy przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego złożył w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691, dalej: k.p.a.) ponaglenie do organu wyższego stopnia. W przypadku wniesienia takiego ponaglenia wezwano skarżącego do nadesłania jego odpisu. Ponadto zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 25 września 2026 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł stosownie do § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021, poz. 535 ze zm.) w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłkę zawierającą powyższe wezwania doręczono skarżącemu w dniu 2 października 2026 r. Skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi – nie wykazał, że wniósł ponaglenie i nie uiścił wpisu od skargi. Pismem z dnia 5 października 2026 r. cofnął skargę wnosząc o umorzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia rozumieć należy sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei w myśl art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) (pkt 1) lub postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) (pkt 2). Ponaglenie wnosi się: do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie bądź do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 k.p.a.). Z powołanych wyżej przepisów wynika, że złożenie skargi na bezczynność, czy też przewlekłość organu jest możliwe dopiero po wniesieniu (odrębnego) ponaglenia z art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy. Wniesienie ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a. stanowi warunek formalny skuteczności skargi na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Brak ponaglenia do organu wyższego stopnia czyni skargę niedopuszczalną. Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi zaś, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek nie został spełniony. Pismem z dnia 28 września 2026 r. wezwano skarżącego do wykazania, że wystąpił w trybie art. 37 K.p.a. z ponagleniem do organu wyższego stopnia. Jednakże skarżący nie wykazał, że wniósł ponaglenie w powyższej sprawie. Stosownie natomiast do art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Na podstawie art. 230 § 1 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania - jak określa art. 230 § 2 P.p.s.a. Według art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania, nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zostało ono prawidłowo i skutecznie wszczęte, co oznacza, że nie istnieją jakiekolwiek przeszkody formalne do merytorycznego rozpoznania skargi oraz gdy wystąpi jedna z przesłanek umorzenia postępowania wyczerpująco wymienionych w przepisie art. 161 § 1 pkt 1-3 tej ustawy. Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego następuje w momencie skutecznego wniesienia skargi, która nie jest dotknięta brakami uniemożliwiającymi nadanie jej dalszego biegu (formalnymi, brakiem wpisu). Skarga dotknięta takimi brakami podlega odrzuceniu i nie wywołuje skutku w postaci wszczęcia postępowania. Niedopuszczalne jest zatem umorzenie postępowania zainicjowanego taką skargą. (por. postanowienia: WSA w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 187/10; WSA w Warszawie z dnia 13 stycznia 2025, sygn.. akt VI SA/Wa 1046/23). Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 220 § 3 orzeczono jak w sentencji.