II SAB/Gl 33/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.),, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi R. W. (W.) na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta P. w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych na gruncie 1) zobowiązuje Burmistrza Miasta P. do wydania aktu w terminie 60 dni od dnia zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem; 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4) oddala skargę w pozostałym zakresie; 5) zasądza od Burmistrza Miasta P. na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Po uprzednim złożeniu ponaglenia R. W. złożył do tutejszego Sądu (dnia 5 stycznia 2026 r.) skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta P. w przedmiocie wniosku skarżącego o przywrócenie stosunków wodnych. W skardze domaga się: - stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; - zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie; - przyznania od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w kwocie 10000 złotych; - zasądzenia kosztów postępowania. Jak wskazał skarżący wyrokiem z dnia 22 września 2023 r. (sygn. II SA/Gl 635123) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z 8 lutego 2023 r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza P. z dnia 10 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 24 listopada 2023 r. Pismem z dnia 8 lipca 2025 r. organ poinformował skarżącego, że sprawa zostanie załatwiona do 31 października 2025 r.. W trakcie zapoznawania się z aktami sprawy (dnia 8 lipca 2025 r.) skarżący zorientował się, że w sprawie nie zostały od dnia 28 maja do 8 lipca 2025 r. podjęte jakiekolwiek czynności Tego samego dnia złożył on ponaglenie do SKO w B. . Kolejne ponaglenie (na bezczynność organu) skarżący wniósł dnia 5 sierpnia 2025 r. W wyniku tego SKO postanowieniem z dnia 10 września 2025 r. Nr [...] stwierdziło, że Burmistrz Miasta P. działa w sprawie w sposób przewlekły i wyznaczyło mu termin załatwienia sprawy w terminie 1 miesiąca od dnia otrzymania postanowienia. Postanowienie to zostało doręczone organowi dnia 12 września 2025 r. W dniu 28 listopada 2025 r. skarżący wniósł kolejne ponaglenie, tym razem na bezczynność Burmistrza Miasta P. . Powodem złożenia ponaglenia było niewywiązanie się przez organ z zobowiązania nałożonego postanowieniem z dnia 10 września 2025 r. Pismem z dnia 15 grudnia 2025 r. SKO poinformowało wnoszącego ponaglenie że nie może ono zostać rozpatrzone. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Omówił cały przebieg postępowania od lutego 2022 r. W jego ocenie postępowanie prowadzone było bez jakiejkolwiek zwłoki. Pierwotnie Burmistrz Miasta P. mając na uwadze "Zasady dokonywania wydatków ze środków publicznych", o których mowa w art. 44 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U z 2023 r. poz. 1270), odstąpił od zlecenia wykonania ekspertyzy hydrologicznej i poinformował strony o zakończeniu postępowania wyjaśniającego. Po ustosunkowaniu się do uwag wniesionych przez skarżącego, Burmistrz P. wydał decyzją nr [...], [...] z dnia 10 listopada 2022 r,, umarzył postępowanie. Ostatecznie decyzja ta nie ostała się w obrocie prawnym. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ szczegółowo opisał działania podejmowane do września 2025 r. Pismem z dnia 15 kwietnia 2026 r. skarżący zakwestionował odpowiedź na skargę Burmistrza Miasta P. . Zarzut bezczynności obejmuje okres od dnia 12 września 2025 roku "(dzień w którym organ otrzymał nakazy od SKO w Bielsku-Białej) do dnia 22 października 2025 roku (dzień w którym zapoznałem się z aktami sprawy)". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a. wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest jej poprzedzenie ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Z kolei zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 k.p.a.). W niniejszej sprawie wymóg złożenia ponaglenia do właściwego organu został spełniony. Zgodnie z brzmieniem art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W sprawach o przedmiocie objętym skargą uwzględnienia wymaga zasada szybkości postępowania, zawarta w treści art. 12 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy spoczywa na organach administracji publicznej prowadzących postępowanie w sprawie (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.). Na początku należy wskazać, iż przewlekłe prowadzenie postępowania w rozstrzyganej sprawie oraz jego bezczynność były oceniane przez tutejszy Sąd. Wyrokiem z dnia 25 lipca 2024 r. sygn. II SAB/Gl 112/24 skarga została oddalona, podobnie jak złożona od tego wyroku skarga kasacyjna. Słusznie jednak skarżący zauważa, że odpowiedź na skargę odnosiła się do kwestii mających miejsce przed wydaniem zapadłych orzeczeń. Dlatego zasadne jest dokonanie oceny sposobu (terminowości) działań organu w okresie po ostatnim wyznaczeniem nowego terminu załatwienia sprawy, co miało miejsce dnia 8 lipca 2025 r. (wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy na dzień 31 października 2025 r.). Co istotne, postanowieniem z dnia 10 września 2026 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. zobowiązało organ do wydania rozstrzygnięcia w terminie jednego miesiąca od otrzymania postanowienia. Należy zatem przyjąć, że w tym terminie sprawa winna być rozstrzygnięta. Analiza akt sprawy pozwala na stwierdzenie, że organ nie dochował terminu wskazanego w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 10 września 2025 r. Nie uczynił tego ani do dnia złożenia skargi dnia 5 stycznia 2026 r., ani do dnia 15 kwietnia 2026 r. (co wynika z pisma procesowego skarżącego). Co istotne w aktach administracyjnych brak dowodów, że został wyznaczony nowy termin załatwienia sprawy, ani że powiadomiono o tym strony. Tym samym organ naruszył art. 35 § 3 k.p.a. poprzez brak realizacji obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 k.p.a. W konsekwencji skład orzekający uznaje, że Burmistrz P. był bezczynny i bezczynność ta miała charakter rażącego naruszenia prawa. Należy również uznać, że organ administracji działał w sprawie przewlekle. Nie można jednak stwierdzić, że podejmował czynności pozorne. Przewlekłość Burmistrza P. należy rozpatrywać w kontekście skomplikowania sprawy, ale i również rozpatrywania wniosków skarżącego. Kolejna procedura powołania biegłego w sposób znaczący przedłużyła załatwienie sprawy. W kontekście powyższego należy uznać, że przewlekłe prowadzenie sprawy przez organ nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa. Został uwzględniony wniosek skarżącego o wyznaczenie organowi terminu do załatwienia sprawy. Biorąc pod uwagę procedury związane z wyborem odpowiedniej oferty oraz czasu potrzebnego do przygotowania ekspertyzy wskazany w sentencji wyroku termin wydaje się uzasadniony. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, gdyż nie wynika z akt sprawy ażeby miał on ponieść w wyniku bezczynności organu i przewlekłego prowadzenia przez niego sprawy jakąś realną szkodę. Ta ostatnia może zostać stwierdzona co najwyżej po podjęciu rozstrzygnięcia merytorycznego. Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie 149 § 1, § 1a i § 2 oraz art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.